هشدار انبوه‌سازان درباره جهش دوبرابری قیمت میلگرد

افزایش قیمت نهاده‌های فولادی، از میلگرد و تیرآهن گرفته تا سایر محصولات مورد استفاده در ساخت‌وساز، هزینه ساخت مسکن را بالا برده و تامین مصالح و ادامه پروژه‌ها را برای سازندگان دشوار کرده است. فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن، در گفت‌وگویی از جهش دوبرابری قیمت میلگرد در طول یک سال گذشته خبر داده و خواستار شفاف‌شدن سیاست دولت در قبال تعیین قیمت مصالح ساختمانی شده است.

افزایش قیمت مصالح ساختمانی از جمله میلگرد و تیرآهن، هزینه ساخت مسکن را بالا برده و ادامه پروژه‌های ساختمانی را برای سازندگان دشوار کرده است. این پرسش مطرح است که فولاد چه سهمی از هزینه ساخت دارد و افزایش قیمت این محصولات تا چه اندازه بر هزینه تمام‌شده مسکن اثر می‌گذارد؟ پرسش دیگر این است که سازندگان تا چه اندازه نهاده‌های فولادی موردنیاز خود را از بورس کالا تامین می‌کنند و بورس کالا چه نقشی در افزایش قیمت فولاد دارد؟ برخی فعالان بازار معتقدند که تعیین سقف قیمت و سازوکار عرضه محصولات در بورس کالا به افزایش نرخ‌ها دامن می‌زند. در مقابل، گروهی دیگر این روند را نتیجه طبیعی سازوکار عرضه و تقاضا می‌دانند. با وجود این اختلاف‌نظرها، نظر سازندگان مسکن درباره نقش بورس کالا در گرانی فولاد و تاثیر آن بر هزینه‌ها و روند ساخت‌وساز چیست؟

خرید عمده مصالح ساختمانی از بورس کالا انجام می‌شود

فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن درباره نحوه تامین میلگرد و تیرآهن موردنیاز سازندگان گفت: «خریدهای عمده معمولا از طریق بورس کالا انجام می‌شود اما خریدهای خرد از بازار صورت می‌گیرد. بنکداران نیز محصولات را از بورس کالا خریداری می‌کنند و پس از دریافت درصد سود خود، آنها را در بازار توزیع می‌کنند.»

بورس کالا در هر مسیری حرکت کند، بنکداران، توزیع‌کنندگان و تامین‌کنندگان مصالح ساختمانی، ازجمله فعالان حوزه فولاد، متناسب با همان شرایط نقش خود را ایفا می‌کنند.

این مقام صنفی درباره تاثیر بورس کالا بر قیمت‌های بازار نیز توضیح داد: «قیمت‌ها در بازار تعیین می‌شوند و به‌نوعی می‌توان گفت بورس کالا نیز در این زمینه نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بورس کالا در هر مسیری حرکت کند، بدون شک بنکداران، توزیع‌کنندگان و تامین‌کنندگان مصالح ساختمانی، ازجمله فعالان حوزه فولاد، نیز متناسب با همان شرایط نقش خود را ایفا می‌کنند.»

بورس کالا باید نقش تنظیم‌گر بازار فولاد را ایفا کند

پورحاجت با اشاره به انتقادها درباره افزایش قیمت محصولات فولادی در بورس کالا و تاثیر آن بر بازار مصالح ساختمانی اظهار کرد: «بورس کالا باید نقش تنظیم‌گر داشته باشد. این نهاد باید تنظیم‌کننده بازار باشد و آنچه ما رصد می‌کنیم نیز نشان می‌دهد که مسوولان این حوزه به این اصل معتقدند اما باید دید این موضوع تا چه اندازه در عمل محقق می‌شود.»

مسوولان باید پاسخ دهند که چه اتفاقی افتاده است که قیمت مصالح ساختمانی، آن هم مصالح استراتژیکی مانند فولاد، تا ۸۰ درصد افزایش پیدا کرده است.

این فعال بازار ساخت‌وساز مسکن با اشاره به افزایش قیمت مصالح ساختمانی افزود: «مسوولان باید پاسخ دهند که چه اتفاقی افتاده است که قیمت مصالح ساختمانی، آن هم مصالح استراتژیکی مانند فولاد، تا ۸۰ درصد افزایش پیدا کرده است. شرایط مناسبی نداریم و متولیان این حوزه باید درباره اتفاقات رخ‌داده توضیح دهند.»

باید میان قیمت میلگرد صادراتی و مصرف داخل تفاوت وجود داشته باشد

دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان با تاکید بر ضرورت توجه به شرایط بازار داخلی در سازوکار قیمت‌گذاری محصولات فولادی بیان کرد: «به هر حال، قیمت‌های جهانی نیز باید در بورس کالا لحاظ شوند و استانداردهای جهانی در این زمینه موردتوجه قرار گیرند اما به نظر من باید میان محصولات صادراتی و میلگرد مصرفی داخل کشور تفاوت قائل شد.» در دهه ۷۰ وزارت صمت با استفاده از سازوکارهایی مانند تخصیص بن مصالح، مصالح موردنیاز سازندگان، ازجمله فولاد و سیمان را با قیمت‌های مصوب تامین می‌کرد.

پورحاجت ادامه داد: «پیشتر، در دهه ۷۰ وزارت صمت با استفاده از سازوکارهایی مانند تخصیص بن مصالح، شرایطی را برای فعالان بخش تولید تعریف می‌کرد و مصالح موردنیاز آنها، از جمله فولاد و سیمان، با قیمت‌های مصوب تامین می‌شد.»

باید مشخص شود که آیا قرار است بورس کالا همچنان از سازوکار اقتصاد بازار تبعیت کند یا شرایط اقتصادی موجود کشور نیز در سیاستگذاری‌های این بخش مورد توجه قرار خواهد گرفت.

این مقام صنفی افزود: «امروز با وجود بورس کالا، دیگر چنین سازوکاری وجود ندارد و باید دید دولت چه برنامه‌ای برای این حوزه خواهد داشت. باید مشخص شود که آیا قرار است بورس کالا همچنان از سازوکار اقتصاد بازار تبعیت کند یا شرایط اقتصادی موجود کشور نیز در سیاستگذاری‌های این بخش موردتوجه قرار خواهد گرفت.»

قیمت میلگرد نسبت سال گذشته ۲ برابر شده است

پورحاجت درباره میزان افزایش قیمت میلگرد در ماه‌های اخیر گفت: «باید دید قیمت‌ها در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته چقدر افزایش پیدا کرده‌اند. فکر می‌کنم قیمت میلگرد در این بازه حدود دوبرابر رشد کرده است. اگر اشتباه نکنم، قیمت هر کیلو میلگرد در همین مقطع از سال گذشته، حدود ۶۰ هزار تومان بود.»

نوسانات دلار به بی‌ثباتی در بخش‌های مختلف اقتصاد دامن می‌زند

پورحاجت در ادامه، با اشاره به تاثیر نوسانات دلار بر اقتصاد کشور گفت: «دلار به یکی از بازیگران مهم اقتصاد کشور تبدیل شده است و این وضعیت مطلوب نیست. دولت باید برای شرایط موجود برنامه‌ای اساسی داشته باشد تا مشخص شود چه سیاستی برای مدیریت این وضعیت در نظر گرفته می‌شود.»

او افزود: «باید مشخص شود که قرار است نوسانات شدید دلار همچنان بر اقتصاد کشور تاثیر بگذارد یا برنامه‌ای برای کنترل قیمت آن وجود خواهد داشت. تا زمانی که نتوانیم قیمت دلار را کنترل کنیم، به‌نظر من نوسانات و بی‌ثباتی‌ها در تمام بخش‌های اقتصادی ادامه خواهند داشت.»