کوه‌های جدید آیندهوون؛ تراکم شهری با نور خورشید و فضای سبز

پروژه مسکونی «نیو برخن» (Nieuw Bergen) با طراحی دفتر معماری MVRDV، در قلب شهر آیندهوون هلند تکمیل شد. این مجموعه شامل هفت ساختمان است که پنج بنای نوساز را در کنار دو سازه تاریخی بازسازی‌شده جای می‌دهد و ۲۳۷ واحد مسکونی متنوع، از آپارتمان‌های یک‌نفره گرفته تا خانه‌های خانوادگی و از مسکن اجتماعی تا پنت‌هاوس‌های لوکس را به بافت شهر اضافه می‌کند.

شاخصه اصلی این پروژه، خطوط آسمان دندانه‌دار و شیب‌دار بام‌هاست که با هدف بیشینه‌سازی دسترسی به نور خورشید طراحی شده‌اند و در عین حال، سیمایی نمایشی و کوهستانی به مجموعه بخشیده‌اند. این پروژه نشان می‌دهد که چگونه طراحی دقیق می‌تواند ضمن افزایش تراکم، حس بازبودن فضا، شخصیت و هویت شهری را حفظ کند.

هفت ساختمان این مجموعه که توسط شرکت SDK Vastgoed توسعه یافته‌اند، با نام‌های ایندیگو، ویولت، بلو، روژ، اورنج، ژون و ور نام‌گذاری شده‌اند. این بناها یک گذار تدریجی در مقیاس را به نمایش می‌گذارند که به مجموعه متراکم جدید امکان می‌دهد به‌آرامی با معماری تاریخی و کوتاه‌مرتبه محله «برخن» ترکیب شود.

ترکیب خاطره گذشته با زندگی مدرن

دو ساختمان ور و ژون که در کنار خیابان خروته برخ، در قلب محله قرار دارند، حاصل بازسازی دو بنای ساخته‌شده در قرن بیستم هستند که هر دو در دوره‌های مختلف به‌عنوان کلانتری محله خدمت می‌کردند. این دو بنا با بازآفرینی نمای ساختمانی که روزگاری فضای خالی میان آن‌ها را پر می‌کرد، به یکدیگر متصل شده‌اند و ساختاری رواق‌مانند پدید آورده‌اند که خاطره مجموعه را به همان شکلی که بوده، زنده نگه می‌دارد.

در پشت این بناهای بازسازی‌شده، پنج سازه جدید به تدریج ارتفاع می‌گیرند؛ از ساختمان شش‌طبقه اورنج که ۴۸ واحد از ۵۴ آپارتمان مسکن اجتماعی پروژه را در خود جای داده، تا برج ۱۷ طبقه ایندیگو در انتهای دیگر سایت. این گذار مقیاس با یک طیف رنگی در نماها تقویت شده است؛ از آجر قرمز تیره دو بنای موجود آغاز می‌شود و با گذر از قهوه‌ای، بژ و خاکستری روشن، در نهایت به نمای سنگ سفید برج می‌رسد.

خطوط بام دندانه‌دار این پنج ساختمان با رویکردی نظام‌مند به دسترسی نور روز شکل گرفته‌اند: سطوح بام، زاویه ۴۵ درجه را از پایه سازه‌های همسایه دنبال می‌کنند. این کار خانه‌ها و فضاهای عمومی روشن و آفتابگیر را تضمین می‌کند و باعث می‌شود نیو برخن با وجود تراکم بالا و چیدمان فشرده خیابان‌ها، باز و دلباز به نظر برسد.

بام‌های شیب‌دار همچنین سطوحی ایده‌آل برای نصب پنل‌های فتوولتائیک و بام‌های سبز فراهم می‌کنند که به تنوع زیستی محله می‌افزایند. در قله سه بام، تراس‌های روبازی تعبیه شده که جان‌پناه‌های شیشه‌ای آن‌ها نقش بادشکن را دارند. این فضاهای اشتراکی در ساختمان‌های بلو و روژ، و یک گلخانه شیشه‌ای برای باغبانی اشتراکی در بام بلو، فرصت تعامل، برگزاری رویدادها و پرورش گیاهان را برای ساکنان فراهم می‌کند و به انسجام اجتماعی کمک می‌کند.

فضاهای تجاری واقع در طبقات همکف ساختمان‌های ایندیگو، ویولت، بلو، ور و ژون نیز از فضاهای عمومی آفتابگیر و عمدتاً عاری از خودرو بهره خواهند برد که بازدیدکنندگان را به ماندن تشویق می‌کند و فضای کافی برای تراس‌های غذاخوری و نوشیدنی فراهم می‌آورد.

ژاکوب ون رایس، از بنیانگذاران MVRDV، در این باره می‌گوید: «محله دبرخن یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین بخش‌های آیندهوون است که به خاطر رستوران‌های کوچک و بوتیک‌هایش شناخته می‌شود و محله‌ای جذاب در نزدیکی مرکز شهر است. برای تبدیل این سایت از مجموعه‌ای از ساختمان‌های شهرداری و پارکینگ‌ها به مکانی برای زندگی و ماندن، با فعالیت در طول روز، ما ساختمان‌هایی با شخصیت می‌خواستیم که به شکلی طبیعی در بافت محله جا بیفتند. بام‌های شیب‌دار این هدف را به گونه‌ای محقق می‌کنند که هم به نفع ساکنان آپارتمان‌ها و هم بازدیدکنندگان در خیابان‌هاست. نتیجه، زنجیره‌ای از ساختمان‌های مؤدب و در عین حال رادیکال با خط آسمانی هیجان‌انگیز است که شبیه یک چشم‌انداز کوهستانی است و کوه‌هایی به دبرخن اضافه می‌کند!»

پایداری یکی از ملاحظات کلیدی در طراحی این پروژه بود: استفاده مجدد از سازه‌های موجود، کربن نهفته را کاهش می‌دهد، در حالی که سیستم‌های ساختمانی با بهره‌وری انرژی، پنل‌های خورشیدی و بام‌های سبز، انتشار گازهای گلخانه‌ای عملیاتی را محدود می‌کنند. ترکیب محوطه‌سازی و پوشش گیاهی بام‌ها نیز تنوع زیستی را افزایش می‌دهد، گرما را کاهش می‌دهد، به حفظ آب باران کمک می‌کند و رفاه ساکنان را بهبود می‌بخشد. پروژه تکمیل‌شده نشان می‌دهد که چگونه طراحی هوشمندانه می‌تواند یک مرکز شهر را بدون قربانی‌کردن شخصیت، پایداری یا اجتماع متراکم‌تر کند.

پروژه نیو برخن توسط SDK Vastgoed (VolkerWessels) توسعه یافته و توسط MVRDV طراحی شده است. عملیات ساخت نیز توسط شرکت Stam + De Koning Bouw انجام شده است.