چرا حمله به زیرساختها یک جنایت جنگی است؟
پیامدهای جنگ بر تامین مواد اولیه؛ از بحران فولاد تا کمبود لولهها و پلاستیکهای ساختمانی
حمله به زیرساختهای حیاتی یک کشور، فراتر از تخریب فیزیکی، یک جنایت جنگی با پیامدهای اقتصادی زنجیرهای است. در حوزه صنعت ساختمان، آسیب به قطبهای فولاد و پتروشیمی به معنای قطع شدن شریانهای تولید مصالح اولیه است. از لولههای PVC و عایقهای ساختمانی تا اسکلت فلزی ساختمانها، همه در گرو پایداری این صنایع هستند. این مقاله، به بررسی تاثیرات مخرب حملات نظامی بر صنایع فولاد و پتروشیمی و چگونگی ایجاد بحران در زنجیره تامین مواد اولیه ساختمانی و صنایع وابسته میپردازد.
جنایت در زیرساخت؛ وقتی زنجیره تولید فلج میشود
حمله به صنایع استراتژیک مانند فولاد و پتروشیمی، تنها یک خسارت مالی به کارخانهها نیست؛ بلکه هدف قرار دادن «قلب تپنده» صنایع پاییندستی است.
در دنیای امروز، هیچ محصولی در هیچ صنعتی در انزوا تولید نمیگردد. هدف قرار گرفتن یک پتروشیمی، تنها به معنای توقف تولید یک ماده شیمیایی نیست، بلکه صدها کارخانه که از آن ماده به عنوان مواد اولیه استفاده میکنند، با بحران جدی مواجه میگردند. این یعنی از سفره غذای مردم تا ابزارهای ساختمانی، همه تحت تاثیر پیامدهای جنگ قرار خواهند گرفت.
نقشه تاثیرگذاری: از پتروشیمی تا پروژههای عمرانی
برای درک بهتر این بحران، به پیوند میان تولیدکنندگان مواد اولیه و محصولات نهایی نگاه میکنیم. هرگونه اختلال در این چرخه، مستقیما هزینههای ساختوساز را افزایش میدهد:
- بحران در حوزه پلاستیک و لولهسازی: توقف تولید در پتروشیمیهایی نظیر اروند (تولیدکننده PVC) مستقیما باعث کمبود لوله و تجهیزات آب و فاضلاب در پروژههای ساختمانی میشود. همچنین محصولات پتروشیمی تندگویان (تولیدکننده ترموپلاستیک PET) صنایع وابسته به تولید بطری و بستهبندی را دچار اختلال خواهند کرد.
- تاثیر بر تجهیزات و عایقها: صنایع وابسته به پتروشیمی کارون (تولیدکننده TDI) که مسئول تامین مواد اولیه مبلسازی، خودروسازی و عایقها هستند، در صورت آسیب، زنجیره تامین تجهیزات داخلی ساختمان را مختل میکنند.
- بحران اسکلت و سازه: صنایع استراتژیکی مانند فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان، ستون فقرات صنعت ساختمان و خودروسازی هستند. هرگونه آسیب به این مراکز، به معنای جهش بیسابقه قیمت آهن، میلگرد و انواع مقاطع فولادی است که مستقیما بودجه پروژههای عمرانی را زیر سوال میبرد.
- بخش کشاورزی و نساجی: پتروشیمیهایی مانند پردیس (تولیدکننده اوره و آمونیاک) با تاثیر بر تولید کود کشاورزی، امنیت غذایی را هدف قرار میدهند و پتروشیمیهایی نظیر مروارید (تولیدکننده مونواتیلن) صنعت نساجی و پوشاک را با چالش روبرو میکنند.
چالشهای صادرات و تامین مواد اولیه؛ صدای کارگزاران صنعت
در همین راستا، کاظم شیردل، رییس اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی، با اشاره به تبعات جنگ، تاکید کرد چالشهای تامین مواد اولیه و محدودیت در صادرات فولاد و پتروشیمی، از جمله جدیترین پیامدهای این ناامنیهاست. وی خاطرنشان ساخت برخی کارخانهها به دلیل محدودیتهای ناشی از جنگ، با چالشهای جدی برای تداوم تولید مواجه شده و در درازمدت، صنایع داخلی ناچار به یافتن مواد اولیه جایگزین از بازارهای جهانی خواهند بود.
شیردل همچنین به کاهش روند صادرات به دلیل تعطیلی برخی واحدها اشاره کرد و افزود: «با وجود تلاش برای بهبود ترخیص کالا در مرزهایی نظیر دوغارون و سرخس و استفاده از ظرفیتهای ریلی برای صادرات به آسیای میانه، اما مدیریت صحیح و حذف بروکراسیهای زائد در شرایط جنگی، حیاتیترین اقدام برای حفظ پایداری اقتصادی است. به عنوان مثال با پیگیریهای انجام شده با طرفهای افغانستانی، حذف ویزا و پول، سرعت ترخیص کالا را افزایش داده است.»
نگاهی به آینده بازار مصالح
بحران در صنایع مادر (فولاد و پتروشیمی) تنها یک خبر اقتصادی نیست، زنگ خطریست برای تمام فعالان حوزه صنعت ساختمان. افزایش هزینههای تولید، کمبود مصالح ساختمانی و نوسانات شدید قیمت، پیامدهای مستقیم این حملات هستند. پایداری پروژههای عمرانی و حفظ ثبات بازار مسکن، تنها در گروی امنیت زیرساختهای صنعتی و زنجیره تامین مواد اولیه است.
اخبار مرتبط:
از مدیریت بحران تا ذخایر یک ساله: ۱۱ پیشنهاد اتاق تهران برای ترمیم صنعت فولاد
حجتالله صیدی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار
صیدی: انتقال فولاد مبارکه اشتباه است / صندوق بازسازی فولاد با مشارکت مردم در بورس راهاندازی میشود
محمد متقی، مدیر توسعه صنایع پاییندستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی و تورج امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان
بازسازی پتروشیمیها و پالایشگاهها با فناوری دانشبنیان؛ فراخوان صرفهجویی در مصرف پلاستیک
