مسئولیت معمار با تحویل پروژه تمام نمی‌شود؛ پرسش اصلی «چه چیزی شایسته این سرزمین است»

مهران حق‌بین، معمار، با اشاره به تغییر تدریجی رابطه انسان با اقلیم شمال کشور، تأکید کرد که مسئولیت سازنده در روز تحویل پروژه پایان نمی‌یابد و پرسش مهم‌تر از «چه می‌توانیم بسازیم»، این است که «چه چیزی شایسته است در این سرزمین ساخته شود».

تغییر رابطه با اقلیم شمال کشور

مهران حق‌بین، معمار، با اشاره به دامنه‌های شمالی البرز، جنگل و دریا گفت این اقلیم قرن‌ها امکان زیستن را به انسان داده است. اما این سرزمین تنها میزبان ساکنان خودش نبوده و کرانه‌های خزر سال‌هاست میزبان افرادی از سراسر ایران است؛ افرادی که به این پهنه می‌آیند تا بخشی از زندگی را در مجاورت جنگل و دریا و در اقلیمی متفاوت تجربه کنند.

او معتقد است رابطه ما با این بستر به تدریج تغییر کرده است؛ از کشاورزی و جنگل به زمین و مالکیت، از خانه به ویلا و از ویلا به مجموعه. به گفته او، تراکم، جمعیت، خدمات، فضاهای جمعی، زیرساخت و برنامه‌هایی که پیش از این در ساختار شهر تعریف می‌شدند، حالا در قالب مجموعه‌های بزرگ‌تر در حال شکل‌گیری هستند.

پرسش اصلی: چه چیزی شایسته ساخته شدن است؟

این معمار تأکید کرد که پرسش فقط این نیست که چه چیزی می‌توانیم بسازیم؛ شاید پرسش مهم‌تر این باشد که چه چیزی شایسته است در این سرزمین ساخته شود. به گفته او، جنگل، آب، خاک و منظر میراث ما هستند و حتی آنچه امروز می‌سازیم، اگر قرار است باقی بماند، روزی بخشی از میراث این سرزمین خواهد شد.

مسئولیت سازنده پس از روز تحویل

مهران حق‌بین با اشاره به نقش سازنده، عنوان کرد که مسئولیت سازنده نمی‌تواند در روز تحویل پروژه تمام شود. به اعتقاد او، منظر باید ادامه پیدا کند، تأسیسات باید کار کنند، فضاهای جمعی باید کیفیت خودشان را بهتر از روز اول حفظ کنند و خدمات باید با تغییر نیازهای انسان گویا و همراه باشد؛ یعنی پروژه برای بعد از ساخته شدن هم تدبیر شده باشد.

معماری، ساخت و بهره‌برداری؛ سه بخش از یک نگاه واحد

او در ادامه تصریح کرد که معماری، ساخت و بهره‌برداری دیگر سه مرحله جدا نیستند، بلکه سه بخش از یک نگاه واحد به تدبیر زندگی هستند. به گفته او، در نهایت ما فقط یک ساختمان به این سرزمین اضافه نمی‌کنیم، بلکه یک دست‌ساخته را وارد رابطه‌ای می‌کنیم که بسیار پیش‌تر از ما، رابطه انسان با این اقلیم را تعریف کرده است.

تأکید بر مسئولیت در قبال آیندگان

مهران حق‌بین در جمع‌بندی گفته‌هایش تأکید کرد که شاید مسئولیت واقعی ما این باشد که وقتی چیزی را به این سرزمین اضافه می‌کنیم، چیزی از بخشندگی آن کم نکنیم. به باور او، آنچه از این سرزمین می‌گیریم باید بتواند در کنار آنچه با آن می‌افزاییم، برای فردا و آیندگان باقی بماند.