هشدار انتقال پایتخت و قطب بندی سیاسی اقتصادی را جدی بگیریم!

مشکل انتقال پایتخت را نباید امروز و فردا کرد زیرا حداقل برای ۲۰۰ سال آینده دولت وابسته به درآمد نفت است و با این وضعیت جمعیت و مشکلات تهران بیشتر خواهد شد و لذا انتقال قطب های صنعتی، معدنی، دانشگاهی، گردشگری وفرهنگی، بازار کالا و… به شهرهای دیگر، به سادگی می تواند مشکل تهران را کاهش دهد

در دولت احمدی
نژاد، تصور می شد که مونوریل و راهکارهای دیگر به جای توسعه مترو می تواند بخشی از
مشکل حمل و نقل را حل کند. در دوره های قبل از آن دردولت های هاشمی و خاتمی، با
تراکم فروشی،‌تلاش می شد که درآمد ایجاد شود و خدمات ارائه شود. اما مشخص شد که این
راهکار تنها مشکل را پیچیده تر می کند و با افزایش تراکم جمعیتی و ساختمان ها،
عملا مشکلات برای همیشه باقی می ماند.

امروز نیز تصور می شود
که به خاطر کمبود درآمد، امکان خروج پایتخت از تهران نیست.

اما حقیقت این است
که دولت در ایران حداقل برای یک دوره ۱۵۰ تا ۲۰۰ ساله به درآمد نفت وگاز وابسته
است و نقش نفت وگاز در درآمد دولت برای یک دوره طولانی باقیست و لذا به جای این که
با وابستگی به نفت وگاز و درآمد دولت، مشکل پایتخت تاحدی کنترل شود، بهتر است که
طی یک برنامه میان مدت ۵ تا ۱۰ ساله، بخشی از خدمات شهر تهران به شهرهای دیگر
منتقل شود.

به عنوان مثال،
خروج دانشگاه ها از تهران، خروج بازار تهران وعدم تمرکز همه نقل و انتقالات کالا،
بانک و پول و ارز و… می تواند بخش عمده ای از ترافیک روزانه راحل کند.

همان طور که در
کشورهای دیگر، قطب های تجاری، بندری، صنعتی، سیاسی، دانشگاهی، فرهنگی وهنری متفاوت
است، می توان بودجه های دولتی و خدمات متناسب با آن را به سایر شهرهای کشور انتقال
داد.

انتقال بسیاری از
وزارتخانه ها، ادارات و شرکت های مرتبط با آنها به استان های دیگر به سادگی امکان
پذیر است.

شهرهای ایران
متناسب با موضوعات مختلف توانایی تبدیل شدن به قطب سیاسی، تجاری و فرهنگی را
دارند. به عنوان مثال، مناطق نفت خیز جنوب، مناطق صنعتی و معدنی کرمان و اصفهان،
می توانند برای تبدیل شدن به قطب انرژی کشور و یا صنعت ومعدن مورد استفاده قرار
گیرند.

بسیاری از فعالیت
های نظامی، پادگان ها، صنایع دفاع و… نیز می توانند به شهرهای دیگر منتقل شوند.

صنایع مونتاژ و
تولیدی مانند خودروسازان، و قطعه سازی ها و کارخانه های مختلف نیز در شرایط کنونی،
هیچ ضرورتی برای باقی ماندن در تهران ندارند.

براین اساس، دولت
باید با برنامه ریزی و بودجه ریزی مناسب، برای انتقال بسیاری از فعالیت ها از
تهران به شهرهای دیگر انگیزه ایجاد کند.

به عنوان مثال،
شهری مانند شیراز می تواند به قطب فرهنگی، گردشگری و دانشگاهی ایران تبدیل شود و
بسیاری از دانشگاه های موجود تهران که هیچ نیازی به ماندن در تهران ندارند، می
توانند به سادگی به شهرهای دیگر منتقل شوند.

اما راز باقی ماندن
آنها در تهران، متاثر از دو نکته اساسی است. اولین نکته نگرانی از تغییرات و اثر
آن بر زندگی خانواده ها و افراد است و برخی خانواده هاوافراد به خاطر برخورداری از
مزایای شهر بزرگ و آزادی های اجتماعی موجود در شهر بزرگ و به خاطر دور شدن از خرده
فرهنگ های موجود در شهرستان ها، به دنبال باقی ماندن در تهران هستند.

نکته دوم، درآمد و
مخارج دولتی است و از آنجا که این نوع مخارج، درآمد و گردش مالی بیشتری ایجاد می
کند، در نتیجه بسیاری علاقه مند هستند که همچنان در تهران باقی بمانند و به همین
خاطر بیش از ۷۰ درصد درآمد، گردش پول، سپرده های بانکی، مخارج و هزینه ها و درآمد
و پس انداز کشور در تهران متمرکز شده است.

اما اگر این ساختار
مالی و بودجه ای دولت تغییر کند و به خاطر وزارتخانه ها، پادگان ها، دانشگاه ها،
امور فرهنگی و گردشگری، مناطق نفت خیز جنوب و… پول و بودجه در شهرها خرج شود،
قطعا انگیزه خروج ازتهران و کاهش جمعیت را ایجاد خواهد کرد.

طبق پیش بینی های
مطرح شده، در صورت ادامه روند کنونی، جمعیت تهران به مرز ۲۰ میلیون نفر خواهد
رسید، و در آن شرایط نه تراکم فروشی، نه درآمد محدود نفت و نه راهکارهای دیگر،
امکان نجات را به پایتخت نخواهد داد و لذا با امروز و فردا کردن و منتظر ماندن،
نمی توان مشکل شهر تهران راحل کرد.

براین اساس، باید
برنامه ای جدی برای شهر تهران ارائه شود و به بسیاری از نابسامانی ها رسیدگی شود.

به عنوان مثال وقتی
چند پادگان بزرگ در مرکز شهر تهران واقع شده و حتی اجازه پارک خودرو در
حاشیه دیوارهای آن نیز امکان پذیر نیست، جای این سوال باقیست که ضرورت حضور پادگان
نظامی در مرکز شهر چیست و به کدام معضل و مشکل قرار است رسیدگی کند و در دنیای
امروز چه مشکلی را از این شهر حل خواهد کرد ضمن این که خود به مشکل تبدیل شده و
امکان تردد و پارک خودرو و امور روزمره را نیز به مردم نمی دهد.

مشکل انتقال پایتخت
را نباید امروز و فردا کرد زیرا حداقل برای ۲۰۰ سال آینده دولت وابسته به درآمد
نفت وگاز است و با این وضعیت جمعیت و مشکلات تهران بیشتر خواهد شد و لذا انتقال
قطب های صنعتی، معدنی، دانشگاهی، نفت وگاز، گردشگری وفرهنگی، بازار کالا و… به
شهرهای دیگر، به سادگی می تواند مشکل تهران را کاهش دهد و این کار باید به تدریج و
با ایجاد انگیزه و مشوق های بودجه ای و درآمدی انجام شود