شرط های موفقیت پیشنهاد شهردار

صندوق ذخیره شهری می تواند مانع از خرج تراشی در منابع اداره شهر شود اما کارشناسان پولی معتقدند نفس اجرای این ایده خوب است به شرط آنکه پیش شرط های لازم و ابزار نظارتی کافی برای اداره آن هم ایجاد شود.

شهردار تهران دو هفته پیش در حضوری سرزده در صحن علنی پارلمان محلی
پایتخت پیشنهاد ایجاد یک صندوق ذخیره شهری را به اعضای شورای شهر ارائه کرد.محمدباقر
قالیباف شهردار تهران با ارائه پیشنهاد اعلام کرد: این صندوق می تواند ملی برای
واریز تمامی درآمدها و طلب های شهرداری تهران باشد. ایجاد
این صندوق می تواند سرمایه ای برای پایتخت محسوب شود تا در هنگام بروز مشکلات
اقتصادی بتوان از آن کمک گرفت.

به گفته وی منبع تغذیه این صندوق می‌تواند شامل 14هزار میلیارد تومان
بدهی دولت به شهرداری و یک میلیارد دلاری باشد که طبق مصوبه مجلس باید از محل صندوق
ذخیره ارزی کشور به شهرداری تهران پرداخت شود.او با تاکید بر اینکه صندوق ذخیره
شهری می‌تواند منبع درآمدی مطمئن و پایدار برای اداره آینده شهر به حساب‌ آید،
عنوان کرد: دولت هر کالا، تهاتر یا کارخانه بر زمین مانده‌ای که دارد را می‌تواند
به جای بدهی خود به شهرداری واگذار کند تا شهرداری با تبدیل آن به احسن، درآمدش را
به‌ حساب این صندوق واریز کند. او تاکید داشت اگر اعضای شورای شهر با این پیشنهاد
موافق باشند می توانیم لایحه ایجاد صندوق ذخیره شهری را در جلسات بعدی به شورای
شهر ارائه کنیم.

اگرچه ارائه این پیشنهاد به گفته برخی اعضای شورای
شهر می تواند مانع از خرج تراشی در منابع اداره شهر شود اما کارشناسان پولی معتقدند
نفس اجرای این ایده خوب است به شرط آنکه پیش شرط های لازم و ابزار نظارتی کافی
برای اداره آن هم ایجاد شود.

رضا بوستانی اقتصاددان و مدرس دانشگاه با تاکید بر اینکه ایجاد یک
صندوق ذخیره به تنهایی نمی تواند شفافیت و اطمینان ایجاد کند، می گوید:
یکی از مبانی اولیه برای شفافیت بخشی به یک صندوق ذخیره از طریق حسابداری حرفه ای
با اعمال ساز کارهای دقیق و گزارش دهی مستمر امکان پذیر است.
اوبا ذکر مثالی بانک ها را نمونه مقایسه ای برای تبیین
منظور خود عنوان و اظهار می کند: فعالیت بانکها را سهامداران و بانک مرکزی
در مقام ناظر رصد می کنند به دلیل بالا بودن هزینه ها بخشی از درآمدهای ثبت شده در
صورت های مالی شکل صوری داشته باشد.

او ادامه می دهد: برای ایجاد یک صندوق ذخیره در نهادی همچون شهرداری
که در گروه مجموعه های دولتی یا دارای سهامدار قرار نمی گیرد و یک نهاد عمومی است نیاز
است در ابتدا قانونگذار شفافیت لازم را در سازوکارهای حسابرسی ایجاد و سپس قوه
قضائیه به عنوان نهاد نظارتی بر آن نظارت کند.
به گفته این صاحبنظر حوزه پولی در حال حاضر تنها نهاد نظارتی بر
عملکرد مالی شهرداری، شورای شهر است که فقط می تواند از ابزار استیضاح برای نظارت استفاده
کند.

بوستانی با بیان اینکه به صرف ایجاد یک صندوق ذخیره نمی توان در نظام حسابرسی
شهرداری ها شفافیت ایجاد کرد، تاکید می کند: باید هم راستا با ایجاد چنین صندوقی
بسترهای قانونی نظارت بر آن مشخص شود و حدود اختیارات شهردار در این صندوق اعلام
شود.

او می گوید: ایجاد هر صندوق ذخیره ای در شهرداری چه با هدف ثبات سازی
و چه با هدف سرمایه ای یا تامین هر دو هدف، نیازمند استقرار پیش شرط هایی در حوزه
شفاف سازی است؛ ضمن آنکه نحوه اداره و نظارت بر آن نیز از مراحل دیگر برای ایجاد
یک صندوق کارآمد است.
این اقتصاددان تصریح می کند: یکی از مسیرهای نظارتی بر صندوق ذخیره
شهری نیز ایجاد ابزار نظارتی از طریق نهادهای حرفه ای و دارای ابزار همچون قوه قضائیه
است.

بوستانی به تجربه حساب ذخیره ارزی اشاره می کند و می گوید: این صندوق
در دو دوره مختلف با دو تفکر متفاوت مدیریت شد و در دو دوره مدیران این حساب بر کارآمدی
دستگاه تاکید داشتند این در حالی بود که هیچ ابزار نظارتی بر نحوه عملکرد این حساب
در هر دوره وجود نداشت و منابع حساب به دو شکل کاملا متفاوت هزینه شد. او اعتقاد
دارد مقام های نظارتی بدلیل آنکه در زمان مناسب امکان ورود ندارند فقط به توصیف و
داوری وضعیت پرداختند. بوستانی می گوید تجربه حساب باید در صندوق های مشابه به شکل
ارزی و ریالی استفاده شود و اگر الگوهای کنترلی و نظارتی رعایت نشود وافی به مقصود
نخواهد بود.

رحمت اله حافظی عضو شورای شهر تهران نیز معتقد است: صندوق ذخیره شهری
اگرچه می تواند محلی برای تامین منابع برای اقدامات شهر باشد اما صرف ایجاد این صندوق
نمی توان امیدوار بود که گامی در راستای شفاف سازی هزینه های شهری برداشته می شود
مگرآنکه ملاحظاتی در قالب این صندوق دیده شود.