پروپاگاندای رسانه ای و اپیدمی مطالعات غیر کارشناسی

– پروپاگاندای رسانه ای، از “رپرتاژ روزنامه” تا “بیلبوردهای خیابانی”

ویژگی دوم که به نوعی، تکمیل کننده ویژگی نخست است، “پروپاگاندای رسانه ای” منتسب به شهردار تهران می باشد. این رسانه ها از چندین ماه گذشته، تبلیغات گسترده ای را جهت افتتاح دریاچه چیتگر و بیان ویژگی های محیرالعقول!! آن آغاز کردند. ویژه نامه های روزنامه “همشهری” و رپرتاژهای “تهران امروز”، “مجلدهای نفیس” منتشر شده در اماکن ورزشی و سازمان های زیرمجموعه شهرداری،پوشش رسانه ای “وب سایت های وابسته” و “بیلبوردهای رزرو شده” برای اعلام مراسم افتتاحیه، بخشی از این پروپاگاندای رسانه ای می باشد. این تبلیغات افراط گونه، که با اغراض کاملا سیاسی و بدون هیچگونه پیش زمینه مطالعات فرهنگی و اجتماعی انجام شد، موجب تجمع دلالان در این محدوده و تصاحب زمین های اطراف دریاچه توسط افراد خاص و بالطبع آن، افزایش افسارگیسخته قیمت های منطقه شد. برای مثال، یک واحد ۳۱۰ متری که کمی با دریاچه فاصله داشت، متر مربعی ۶ میلیون تومان از سوی مالک قیمت گذاری شد.

این در حالی است که قبل از آبگیری دریاچه قیمت این ملک بسیار پایین تر از این بود. همچنین، قیمت زمین های دارای مجوز ساخت سه طبقه در اطراف دریاچه نیز دچار افزایش قیمت نجومی شد. به عنوان مثال زمین ۵۰۱ متری در این منطقه دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان قیمت گذاری شد و زمین دیگری با مساحت ۲۰۸ متر مربع در نزدیکی دریاچه با قیمت کل یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان قیمت گذاری شد. این در حالی است که تا قبل از آبگیری دریاچه قیمت این قواره زمین یک سوم قیمت کنونی بود. با هجوم “بساز-بفروش ها” به این منطقه، رتبه منطقه22 در صدور پروانه‌ ساختمانی در مقایسه با سایر مناطق 22گانه، در ردیف ۵ منطقه اول قرار گرفت و برخلاف مفاد طرح تفصیلی شهر تهران مبنی بر ممنوع بودن احداث ساختمان های بیش از ۱۲ طبقه، عملیات ساخت مجموعه “آسمانخراش های آرتمیس”، شامل ۵ برج ۲۵ تا ۳۲ طبقه، در نزدیکترین نقطه به دریاچه، آغاز شد.این ها مواردی بود که مدیران شهرداری در مراسم افتتاحیه، هیچ اشاره ای بدان نداشتند.

– زمان افتتاح مرکز فرهنگی مجموعه دریاچه چیتگر: “فصلِ گلِ نی”

ویژگی سوم، افتتاح پیش از موعد و نیمه کاره ماندن پروژه های شهرداری می باشد.معروف ترین نمونه مشابه در این خصوص، بوستان ولایت می باشد. فاز اول این بوستان که با القابی چون، “بزرگترین بوستان خاورمیانه” و “جهادی ترین پروژه”، معرفی شد،در خردادماه ۱۳۹۰، افتتاح شد و اکنون با گذشت ۲ سال از آن، هیچ خبری مبنی بر موعد تکمیل نهایی پروژه اعلام نشد و به نوعی مورد سانسور شدید خبری از سوی رسانه های ارگان شهرداری نیز قرار گرفته است. مصداق این ویژگی در پروژه دریاچه چیتگر نیز به وضوح قابل رویت است.این دریاچه در فضایی به وسعت ۲۵۰ کیلومتر طراحی شده است که حدود ۱۳۰ هکتار از این مجموعه به فضای آبی و ۱۲۰ هکتار آن به مجموعه ساحلی و امکانات رفاهی آن اختصاص دارد.

;

قرار بود تا در این دریاچه، سه جزیره مصنوعی در بخش های شرقی، شمالی و جنوبی که یادآور جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی است، ساخته شود.اما هیچ اقدامی در این خصوص صورت نگرفت و در نهایت، قالیباف در مراسم افتتاحیه و در پاسخی تعجب برانگیز به پرسش یکی از خبرنگاران،مبنی بر زمان افتتاح جزایر مصنوعی سه گانه، گفت: فاز بعدی وجود ندارد و فقط جزایر آن با احداث مرکز فرهنگی و مسجد باقی می ماند که با سرمایه گذاری بخش خصوصی و در طول سالیان متوالی!! تکمیل خواهد شد. علاوه بر این، آبگیری دریاچه نیز به صورت نیمه تمام صورت گرفت و در حالیکه حجم ۶ میلیون متر مکعبی دریاچه،به صورت نیمه تمام آبگیری شده بود،پروژه افتتاح شد و شهردار تهران، در حرکتی نمایشی به قایق سواری در دریاچه پرداخت.

– از ادعای قالیباف به یک دهه “کار مطالعاتی” پروژه ۱۷ شهریور تا “سواره رو شدن پیاده راه آیینی”

ویژگی چهارم که می توان آن را از حیث دامنه تأثیرگذاری، مهم ترین ویژگی ;دانست، مطالعات غیرکارشناسی در پروسه ایده،طراحی و اجرای پروژه های شهرداری تهران می باشد. مصادیق این ویژگی به کرات در دوره ۸ ساله فعالیت این سازمان تحت مدیریت آقای قالیباف مشاهده می شود و در حقیقت این ویژگی به یک اپیدمی در این سازمان تبدیل شده است. یکی از مهمترین مصادیق در این خصوص، پروژه پیاده راه آئینی ۱۷ شهریور می باشد. پروژه ای که گذشت زمان، صدق گفتار منتقدان و غیرکارشناسی بودن روند مطالعات پروژه را ثابت کرد. در حالی شهرداری تهران پروژه ۱۷ شهریور را کلید زد که قرار بود مسیر میدان شهدا تا امام حسین(ع) پیاده راه شود و در این مسیر مراسم مذهبی برگزار شود اما با گذشت کمتر از ۶ ماه خیابان ۱۷ شهریور به خانه اول خود برگشت.

شورای اسلامی شهر تهران با اعلام مخالفت با این طرح، در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ درخواست توقف پروژه را تا زمان ارائه مطالعات ترافیکی به شهرداری تهران ارائه داد.اعضاء شورای شهر به این نتیجه رسیده بودند که ساخت پیاده راه ما بین میادین امام حسین(ع) و شهدا فاقد توجیه فنی است و تا اعلام نتیجه قطعی باید متوقف شود.حمزه شکیب،رئیس کمیسیون عمران شورا،واکنش تندی نسبت به این طرح نشان داد و گفت“.این پروژه از جمله پروژه هایی است که شهرداری “سر خود” آن را انجام داده و قاعدتا باید مصوبه آن را از شورا می گرفت و هماهنگی‌های لازم با کمیسیون‌های تخصصی انجام می شد. قرار بود گزارش توجیه این طرح در کمیسیون عمران مطرح شود که چنین نشد و شهرداری بر اساس تشخیص خود ; خانه هایی که برای انجام این طرح لازم بود، خرید تا خیابان را تعریض و برخی کوچه ها را از بن‌بست خارج کند”. اما ;محمد باقر قالیباف،از پروژه ۱۷ شهریور دفاع ;نموده و عنوان کرد: ; ;”این طرح ;پشتوانه یک دهه کار مطالعاتی را دارد آنچه در اجرای این طرح اهمیت دارد حل ترافیک موجود است که در صدد رفع آن هستیم البته بهترین گزینه های ترافیکی در آنجا در حال پیاده شدن است و اگر راه حل های بهتری وجود داشته باشد از پیشنهاد این راه حل ها استقبال می کنیم”.

اما با ;افتتاح مسیر پیاده‌روی ۱۷ شهریور (میدان شهدا تا امام حسین(ع) بار ترافیکی زیادی در خیابان اطراف این محدوده به وجود آمد که اعتراضات شهروندان را به همراه داشت.در نهایت ;پس از بازدید و تذکرات اعضای شورای شهر تهران از پروژه 17 شهریور و مسیر اشاره شده، مسئولان شهرداری وعده دادند با راه‌اندازی اتوبان امام علی(ع) بخش مهمی از مشکلات شهروندان و بار ترافیکی این محدوده برطرف خواهد شد.اما این پایان ماجرا نبود و مدیران شهری که می‌دیدند شهروندان برای تردد در این مسیر با ;مشکلاتی روبرو هستند ;برای رفاه حال بیشتر ;آنها تمهیداتی را در نظر گرفتند و در این ;زمینه ون‌هایی را برای جابه‌جایی شهروندان در این مسیر در نظر گرفتند. ;با تردد ون‌های در نظر گرفته شده از سوی شهرداری، راکبان موتور‌سوارها نیز فرصت را غنیمت شمردند و از ;مسیر ایجاد شده برای تردد استفاده کردند.

نکته قابل توجه در این خصوص این بود که علی‌رغم تأکید مدیران شهرداری تهران مبنی بر اینکه به هیچ ;عنوان به خودروهای شخصی اجازه ;تردد در این مسیر را ;نخواهند داد، اوایل دی ماه ۹۱ مجددا این مسیر بر روی خودروهای شخصی باز شد.در حالی مسیر سنگ‌فرش شده و پیاده‌رو میدان شهدا تا میدان امام حسین(ع) مجددا باز شد که سؤالات بیشماری در ذهن شهروندان در این منطقه به وجود آمد. ;مهمترین سوال این بود که: اگر قرار بود این محدوده، مسیر تردد خودروها باشد، با چه توجیهی، شهرداری بودجه ای میلیاردی را که هیچگاه رقم آن اعلام نمی شود را هزینه کرد تا مسیر را سنگ‌فرش و به پیاده راه تبدیل کند؟؟!

پروژه تونل توحید نیز که طبق معمول با عنوانی اغراق آمیز و تحت عنوان”بزرگترین تونل شهری تاریخ ایران” معرفی شده بود، با انتقادات گسترده ای از سوی اهل فن مواجه شد.مکان یابی اشتباه تونل و قرارگیری در مسیر قنات، هزینه هنگفتی را از بیت المال به باد داد.همچنین نواقص فنی در طراحی تونل، آن را به یکی از بی کیفیت ترین پروژه های شهرداری تهران تبدیل کرد.

– دریاچه چیتگر، میراث شوم ویکتور گروئن

حال درمورد دریاچه چیتگر نیز همین اتفاق رخ داد.طرح دریاچه چیتگر،یکی از میراث طرح مشترک عبدالعزیز فرمانفرمائیان و ویکتور گروئن( معمار یهودی که با دعوت محمدرضا پهلوی به ایران آمد و طرحی نسنجیده و کاملا خلاف نیازهای شهر تهران را تحت عنوان “طرح جامع” طراحی کرد و غلامحسین کرباسچی راهش را ادامه داد و قالیباف در چند بعد،آن را تکمیل کرد) می باشد.

;

– به نظر شما،آیا با وجود آسمانخراش های ۳۰ طبقه در حریم دریاچه چیتگر، هوای تهران تلطیف می شود یا خیال سوداگران مسکن؟

اکنون سوالات بسیاری مطرح شده و طبق روال گذشته، با سکوت و در نهایت، پاسخ های فرافکنانه مدیران شهرداری مواجه شده است. سوالاتی که رسانه های تخصصی در روزهای پیش مطرح کردند و آن اینکه:

**چه تضمینی برای تامین منابع آبی دریاچه چیتگر وجود دارد و اگر در سال‌های آینده آب رودخانه کن و سرریز منابع آب شرب تهران به‌عنوان دو منبع اصلی تامین کننده آب چیتگر به حالت خشکسالی رسید، تدبیری برای جلوگیری از خشک‌شدن دریاچه چیتگر اندیشیده شده است؟

**آیا شهرداری شبیه‌سازی‌های لازم برای جریان‌های ورودی و خروجی برای این دریاچه و حوضه‌آبریزی که دریاچه فقط بخش کوچکی از آن را تشکیل می‌دهد، انجام داده است؟

**آیا کارشناسان شهرداری، در محاسبات خود ،حجم حدود هفت‌میلیون مترمکعب آب جایگزین که حدود ۷۰۰ هکتار از اراضی پایین‌دست را می‌تواند آبیاری کند، دیده‌اند؟ وآیا می دانند که این حجم آب زمانی وارد دریاچه خواهد شد که برای سیستم حوضه‌آبریز «اضافی» تلقی می‌شود؟. ضمنا آیا این مهندسان به این موضوع واقف هستند که طبق محاسبات سازمان آب تهران، مهم‌ترین مکان برای تغذیه آب‌های زیرزمینی تهران که دایما رو به کاهش‌اند و در غرب تهران بدترین شرایط ممکن به لحاظ کمیت و کیفیت را دارند، حجم آب اضافی دارای چه معنایی است؟

**لطفا مدیران و کارشناسان شهرداری پاسخ بدهند که چه تناسبی میان تلطیف هوای تهران و آسمانخراش های ۳۰ طبقه در حریم این دریاچه وجود دارد؟ آیا هوای تهران تلطیف می شود یا خیال سوداگران مسکن؟

**مدیران شهرداری تهران به خوبی می‌دانند که افتتاح یک طرح آبی، تمام‌شدن کار نیست. حفاظت و نگهداری از یک پیکره آبی کار چندان ساده‌ای نیست. از حفاظت از سازه‌های آبی و دیواره و کف این دریاچه مصنوعی گرفته تا مجموعه گیاهان و جانوران اطراف آن، همه و همه نیازمند پایش، تعمیر و نگهداری است.آیا برای عملیات تصفیه و چرخش آب دریاچه چیتگر بابت جلوگیری از یکجا ماندن آب و تبدیل به گندآب شدن، مکانیزم خاصی پیش‌بینی شده است؟

**ساخت دریاچه چیتگر چقدر هزینه در بر داشته و برای تکمیل فازهای باقی‌مانده، چقدر اعتبار لازم است؟

طرح دریاچه چیتگر که میراثی نامبارک از ویکتور گروئن یهودی است، علاوه بر اینکه، به استناد موارد مذکور، فاقد توجیه علمی است، متأسفانه محتوای فرهنگی بسیار ضعیفی نیز دارد. در حقیقت، حساس ترین خروجی این پروژه، همان محتوای فرهنگی آن بود که می توانست منتقدان دلسوز را در مواجهه با اشکالات عدیده ی فنی، امیدوار کند و آقای قالیباف، با جمله ای خیال همه را راحت کرد و آن این بود که: فاز بعدی وجود ندارد و فقط جزایر آن با احداث مرکز فرهنگی و مسجد باقی می ماند که با سرمایه گذاری بخش خصوصی و در طول سالیان متوالی تکمیل خواهد شد.

;