تهران صاحب آسمانخراش ۱۲۱ طبقه میشود؟
برج ۴۳۵ متری میلاد با وجودی که ارتفاعش نصف بلندترین برج جهان یعنی خلیفه دوبی با ۸۲۸ متر ارتفاع است، اما هنوز هم عنوان بلندترین سازه ایران را با خود یدک میکشد. با این وجود به نظر میرسد عمر سلطنت سلطان ارتفاع ایران به آخر رسیده باشد.
برج ۴۳۵ متری میلاد با وجودی که ارتفاعش نصف بلندترین برج جهان یعنی
خلیفه دوبی با ۸۲۸ متر ارتفاع است، اما هنوز هم عنوان بلندترین سازه ایران را با
خود یدک میکشد. با این وجود به نظر میرسد عمر سلطنت سلطان ارتفاع ایران به آخر
رسیده باشد.
چند روز قبل خبری از سوی معاون توسعه بنیاد مستضعفان منتشر شد که
براساس آن، این بنیاد که یکی از شاخههای فعالیتش، انجام فعالیتهای صنعتی –
اقتصادی و تجاری از جمله ساخت وساز است، تصمیم گرفته تا آسمانخراشی ۱۲۱ طبقهای را
در پایتخت بسازد.
منوچهر خواجه دلویی اعلام کرده که این تصمیم نهایی شده و هم اینک در
حال بررسی ۱۱ نقطه برای احداث این برج غول آسا هستند.
با یک حساب تازه اگر ارتفاع هر طبقه را چهار متر در نظر بگیریم،
ارتفاع آسمانخراش بنیاد مستضعفان به حدود ۴۸۰ متر خواهد رسید. یعنی چند ده متر
بلندتر از برج میلاد تهران. این خبر درحالی اعلام میشود که هماینک عنوان
بلندترین برج مسکونی و تجاری تهران، با ۵۶ طبقه و ۱۶۲ متر در اختیار برج بینالمللی
تهران قراردارد.
اما این جدای از جاذبهای که دارد سوالات زیادی را به دنبال خود مطرح
میکند. اصولا ساخت چنین برجهای بلندمرتبهای احتیاج به دانش و تکنیکها و
تجهیزات خاصی دارد که از عهده هر مهندس و مجموعه مهندسی برنمیآید. از سویی در طرح
تفصیلی تهران آیا ساخت چنین آسمانخراشهایی پیشبینی شده است؟ البته معاون توسعه
بنیاد مستضعفان اعلام کرده که مهندسان ایرانی داخل و خارج کشور میتوانند از عهده
این کار برآیند
شورای عالی شهرسازی: نمیدانیم چطور مجوز خواهد گرفت
پیروز حناچی، دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری کشور با ذکر اینکه من
هم این خبر را شنیدهام اما از آنجایی که هنوز درخواستی برای بنای چنین آسمانخراشی
به دست ما نرسیده است، از جزییات آن بیاطلاعم. وی در پاسخ به این سوال که آیا
اصولا قوانین موجود شهرسازی اجازه ساخت چنین بنایی را میدهد یا خیر؟ گفت: در
ضوابط بلند مرتبهسازی که در دست تدوین است و از سوی کمیسیون ماده پنج برای ما
ارسال شده، پیشنهاد شده تا نقاطی برای احداث برجهای مرتفع با تعداد طبقات بالای
۱۰۰ طبقه پیشبینی شود.
ولی از آنجایی که احداث چنین بناهایی از لحاظ کارشناسی با سوالات و
ابهامات فراوانی روبروست؛ ما طی نامهای از شهرداری درخواست کردیم تا برای تصمیمگیری
در این مورد و تصویب ضوابط بلند مرتبهسازی، جواب کارشناسی سوالات ما را بدهند.
این گزارش حدود یک ماه قبل از سوی معاونت شهرسازی برای ما ارسال شده و هم اینک در کمیتههای
مربوطه در شورای عالی شهرسازی در دست بررسی است.
ولی سوالاتی که شورای عالی شهرسازی از شهرداری تهران کرده بود چه
بودند؟ دبیر این شورا در این مورد گفت: مثلا یکی از سوالات ما این بود که سرریز
جمعیتی احداث چنین برجهای عظیمی چه تاثیری روی جمعیت آن منطقه و شهر خواهد داشت یا
اینکه چنین سازهای چه تاثیری بر تونلهای باد در مسیر این برجها خواهد داشت؟ یا
این سوال که آیا ما امکانات لازم برای تامین ایمنی و مباحث آتش نشانی و زلزله چنین
بناهایی را داریم یا خیر؟
حناچی با ذکر اینکه هم اینک آسمانخراشسازی بیشتر در شرق آسیا دیده میشود
تا کشورهای غربی و نقاطی مانند نیویورک، در مورد لزوم احداث چنین سازههایی گفت: بلندمرتبهسازی
یک ابزار است. بستگی به این دارد که چگونه از آن استفاده شود. اگر قرار باشد
آسمانخراشی در کوچهای هشتمتری احداث شود یا مطالعات کافی برای ایمنی آن صورت
نگیرد، مسلم است که چنین سازهای جز خطر چیزی ندارد ولی اگر قرار باشد طبق
معیارهای شهرسازی و اصول مهندسی روز دنیا ساخته شود میتواند گزینه خوبی برای
پایتخت باشد.
پهنهای که هنوز وجود خارجی ندارد
اما در کجای پایتخت امکان ساخت چنین آسمانخراشهایی وجود دارد؟ و
نقاطی که در ضوابط بلندمرتبهسازی برای ساخت آسمانخراشها در نظر گرفته شده درکجای
پایتخت است؟ حناچی در این مورد گفت: براساس پیشنهاد مطرح شده، این نقاط در پهنههای H (پهنه
بلندمرتبه سازی) قرار دارند. پهنهای که به گفته سالاری، رییس کمیسیون معماری و
شهرسازی شورای شهر پهنهای جدید است که هنوز در ضوابط طرح تفصیلی وجود ندارد و
درقالب ضوابط بلندمرتبهسازی درحال بررسی است.
با توجه به اینکه هنوز ضوابط بلندمرتبهسازی نهایی نشده است، این برج
میتواند مجوزهای لازم را بگیرد؟ سوالی که حناچی در پاسخ به آن گفت: از آنجایی که
هنوز ضوابط بلندمرتبهسازی به تصویب نرسیده، صدور مجوزهای بناهای بلند مرتبه باید
در کمیسیون ماده ۵ مطرح شود. از سویی با توجه به اینکه ما از کمیسیون ماده ۵
خواستهایم تا زمان تصویب ضوابط یاد شده، مجوز احداث بیشتر از ۱۱ طبقه را ندهند،
بعید است که در شرایط فعلی بتواند مجوز بگیرد. حالا اینکه آقایان چگونه با این
قاطعیت صحبت از احداث سازهای ۱۲۱ طبقهای میکنند، سوالی است که من پاسخی برای آن
ندارم.
هنوز درخواستی به کمیسیون ماده پنج نرسیده است
محمد سالاری، رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر نیز با اشاره
به اینکه من نیز از طریق رسانهها از این خبر مطلع شدم با ذکر اینکه هیچ درخواستی تاکنون
به کمیسیون ماده ۵ برای صدور مجوز چنین آسمانخراشی نیامده است، گفت: رویکرد
شورای عالی شهرسازی چندان متمایل به احداث چنین بناهای مرتفعی نیست، بنابراین باید
ضوابط بلندمرتبهسازی نهایی شود تا بتوان در مورد چنین سازههای عظیمی تصمیمگیری
کرد.
وی با ذکر اینکه از زمان تصویب طرح تفصیلی تاکنون شاهد چنین درخواستی
نبودهایم و در طرح تفصیلی نیز برای چنین گزینههایی پیشبینی نشده است، گفت: برای
رفع این نقیصه در ضوابط بلندمرتبهسازی پهنه جدید دیگری با عنوان پهنه H ۱)
HتاH۴)
پیشبینی شده است که براساس آن در پهنه هر کدام از این Hها میتوان
تا یک حد مشخص از ارتفاع و یک سطح اشغال مشخص بنا احداث کرد.
سالاری در پاسخ به این سوال که این پهنهها در کدام مناطق یا محلههای
پایتخت قرار دارند؟ نیز گفت: ابتدا باید ضوابط بلندمرتبهسازی مشخص شود و بعدا آن
را روی طرح تفصیلی پیاده کرد. بنابراین در حال حاضر نمیتوان در مورد جانمایی پهنههایH و ساخت آسمانخراشها اظهارنظر کرد. وی نیز مانند حناچی معتقد است که
در زمان کنونی و در شرایط «عادی» بعید است که مدیران بنیاد بتوانند مجوز احداث
چنین آسمانخراشی را بگیرند.
رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر همچنین با انتقاد از خبر
منتشر شده از سوی معاون بنیاد مستضعفان گفت: «بهتراست دوستان در اعلام خبرها دقت
بیشتری داشته باشند. چرا که انتشار چنین اخباری و اینکه با اطمینان صحبت از
جانمایی و ساخت چنین برج عظیمی میکنند، میتواند این شایبه را پیش بیاورد که نکند
خدای ناکرده آنها اطلاعات خاصی را دارند که ما هنوز از آن بی خبر هستیم. چرا که در
حال حاضر هیچ یک از مدیران شهرسازی و شهری و شورای عالی شهرسازی در جریان ساخت این
بزرگترین و مرتفعترین سازه کشور نیستند.«
بدین ترتیب به نظر میرسد آسمانخراش ۱۲۱ طبقه بنیاد مستضعفان میرود
تا سوژه جدیدی برای مدیریت شهری و رسانهها شود. آن هم درحالی که هنوزپرونده ساخت
وساز بدون مجوز ساختمان عظیم مشهور به عشرتآباد در ابهام قرار دارد. حالا باید
منتظر واکنش بنیاد و همینطور سرنوشت مرتفعترین سازه پایتخت بود. آیا رقیب جدی برج
میلاد تهران، در چند سال آینده در قله آسمان تهران خواهد درخشید؟
