ثبت جهانی یزد، ثبت فرهنگ و خاطرهها
عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد با بیان اینکه ثبت جهانی بافت تاریخی شهر یزد با جدیت پیگیری میشود، اظهار داشت: دیاری که پشتوانه مردمی اصیل چون مردم یزد را در خود دارد، غنیتر از آن است که مقوله ثبت جهانی بتواند بر ارزش آن بیافزاید یا بکاهد. در واقع، ثبت جهانی یک شهر معرفی آن دیار برای جهانیان است.
به گزارش «صما» و به نقل از روابط عمومی سازمان نظام مهندسی ساختمان
استان یزد، مجبتی فرهمند، ضمن تایید مطلب فوق اظهار داشت: یزد شهر مردمانی است که به
قناعت، مقاومت و دینداری معروفاند. بنابراین میتوان بافت تاریخی شهر یزد را، سند
اصالت زندگی مردمان این دیار برشمرد. سندی که تا به امروز با تمام ناملایمت ها و تنگناها
پابرجا مانده است.
این کارشناس معماری با اشاره به اینکه مردم و زندگی در این بافت تارهای
این بافته هستند و بناها و کوچههایش، پودهای آنند، اذعان داشت: در طول تاریخ همواره
استعمارگران و یورشگران علاوه بر قتل و غارت، کالبدهای ارزنده شهرها را نیز ویران میکردند.
این موضوع امروز نیز حتی با تغییر استراتژی دشمن و جنگ نرم، پابرجاست.
عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد در ادامه اضافه کرد: به طوری
که مشهود است، وهابیون و صهیونیستها در جهت تخریب بافتها و بناهای تاریخی شهرهای
اسلامی تلاش و تبلیغ زیادی میکنند. چرا که با از بین رفتن این بافتها ایجاد گسست
و تفرقه در میان مردم نیز آسانتر میشود.
فرهمند بر این اعتقاد است که ثبت یک شهر فراتر از ثبت یک یا چند اثر باارزش
است، بلکه همراه با کالبد آن، مردم و فرهنگ آن شهر نیز ثبت و به جهانیان عرضه میگردد.
بدین شرح که از زبان و گویش مردم گرفته تا دین و اعتقادات مردم آن دیار به دنیا معرفی
میگردد. پس اولین مشخصه ثبت جهانی یزد، معرفی یک شهر اسلامی با مردمان مسلمان و خصوصیتهای
زندگی دیندارانه است.
وی با تاکید بر اینکه به خاطر داشته باشیم بافت تاریخی شهر یزد به یکباره
خلق نشده، گفت: این شهر حاصل ذوق و هنر مردمانی است که به رغم مصائب و سختگیریهای
طبیعت، آن را برای زندگی برگزیدهاند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که برخلاف بسیاری
از شهرهای ایرانی که از هسته یک روستا یا آبادی آغاز شده اند، یزد از ابتدا با ساختار
شهری طرح ریزی گردیده است. لذا از این باب یزد به عنوان یک شهر کویری شاخص ثبت خواهد
شد.
به گفته این عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد، شهر یزد برخلاف
سایر شهرهای تاریخی معروف ایران، همچون اصفهان که به بناهای صفوی مشهور و یا شیراز
که به بناهای زندیه معروف شده است، پوسته نمایشی تک بناهای دوره خاصی از تاریخ نیست.
فرهمند همچنین یادآورشد: بر اساس صحبتهای فوق میتوان یزد را گاهشمار
تقویم تاریخ ایران به حساب آورد، چرا که در آن از بناهای قرون 2 و 3 هجری گرفته تا
معاصر مانند دانههای تسبیح در کنار هم قرارگرفته و کوچهها و گذرها همچون نخی آنها
را به هم متصل کرده است. لذا روند تغییر و تکامل تاریخ معماری ایران را به خوبی میتوان
در این بافت مطالعه کرد. از این باب است که یزد مورد اقبال گردشگران از جمله گردشگران
خارجی و دوستداران تاریخ و تمدن ایران قرار گرفته است.به همین
دلیل به عنوان شهری با بناهایی از دورههای مختلف تاریخ ثبت میشود
.
این کارشناس معماری با ابین اینکه از منظ دیگر یزد در میان شهرهای تاریخی
ایران، کمترین دستخوردگی را داراست، تصریح کرد: این موضوع را با نگاهی به تاریخ، میتوان حاصل خواست
مردمان این دیار دانست. از جمله موارد آن میتوان به مقاومت مردم بومی بافت در برابر
تخریب تکیه امیر چقماق (1336) ممانعت از تعریض و تخریب گذر یوزداران (دهه چهل) و.؛
و در این اواخر عکسالعمل و مخالفت شدید مردم در تخریب بناهای اطراف امامزاده جعفر
و محله مصلا را نام برد.
فرهمند در ادامه سخنانش تاکید کرد: تجربههای تخریب بافت تاریخی چه در
یزد و یا سایر شهرها با بافت تاریخی نشان میدهد که جایگزیی بنا و بافتهای جدید شهری
به جای بافت تاریخی نه تنها کارکرد آن را مناسبتر نکرده بلکه تغییرات به خصوص تعریضهای
گذرها، موجبات از بین رفتن منظر فرهنگی شهر و روح زندگی در کالبد شهرها را فراهم آورده
است.
وی با اعتقاد به اینکه حضور مردم بومی و حاکم بودن فرهنگ بومی یزد در این
محدوده، مهمترین موضوع ثبت و گسترش این بافت عظیم تاریخی است، اظهار داشت: شهرهای
تاریخی معروف در دنیا وجود دارند که امروزه به موزههایی مجسمه وار تبدیل گردیدهاند.
بدون آنکه روح زندگی و فرهنگ در آنها جاری باشد؛ اما یزد به رغم تاریخی بودن، به سبب
حضور مردم و ساکنین بومی هنوز زنده است، برپایی باشکوه آیین عزاداری امام حسین(ع) روشنترین
سند تاریخی اصالت مردمان و آیین این خطه است. موضوعی که در مکانهای جدید الاحداث همین
شهر امروز کم رنگ تر شده و دیگر با رنگ و بوی اصیل خود نمانده است.
عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد گفت: هر ساله شاهد دستههای
بزرگ سینهزنی با سبک و سیاق اصیل و دیرینه این شهر در دل محلات همین بافت بودهایم.
این مشارکت عظیم مردمی را میتوان مهمترین سند تأثیر متقابل کالبد و اصالت مردمان
شهر یزد دانست. نبودن نظام طبقاتی و همنشینی فقیر و غنی، یکدستی و اتحاد مردم، احترام
و حفظ ارزشهای به خصوص دینی و … از جمله جلوههای مردمی بارز محلات این بافت است.
فرهمند در پایان خاطر نشان ساخت: بر اساس مطالب فوق، باید گفت؛ ثبت جهانی
بافت تاریخی شهر یزد پایان یک راه یا نهایت هدف نیست، بلکه بهانهای برای ساماندادن
وضعیت موجود، برنامهریزی برای آینده آن و انتخاب راهکارهای مناسب محافظت از آن است.
