گزارش«صما» از سمینار ارائه یافتههای علمی تیم تحقیقاتی مرکز تحقیقات:
دلایل تخریب ساختمانها در زلزله کرمانشاه/ تابآوری سکونتگاهها در زلزله کرمانشاه در وضعیت نامناسب بود
صما- اعضای مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی در سمیناری تحت عنوان ارائه یافتههای علمی تیم تحقیقاتی به بررسی جزئیات تخریب زلزله کرمانشاه پرداختند.
به گزارش «صما» سمینار ارائه یافتههای علمی تیم تحقیقاتی اوایل
آذرماه در مرکز تحقیقات با حضور جمعی از اندیشمندان، دانشجویان و فعالان صنعت ساختوساز
در مرکز تحقیقات مسکن برگزار شد. در ابتدای این نشست دکتر شکرچیزاده در خصوص زلزله
7.3 ریشتری کرمانشاه بابیان اینکه شتابهای این زلزله توسط 102 دستگاه شتابنگاری ثبت
شد گفت: در زمانهای وقوع زلزله میزان آمادگی ما در مدیریت صحنه و پس از حادثه خود
را نشان میدهد و بهعبارتدیگر زلزله جلوه دهنده توانمندیهای ما در مقابل زلزله است.
وی با اشاره به حضور تیم تحقیقاتی مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی در
منطقه زلزلهزده استان کرمانشاه یادآور شد: با حکم وزیر راه در ساعات اولیه پس از زلزله
نیروهای این مرکز به منطقه زلزلهزده اعزام شدند و با حضور خود اقدام به مطالعه و بررسی
رفتارهای ساختمانهای جدیدالاحداث و بهویژه بیمارستانها کردند.
شکرچی زاده با تأکید بر اهمیت نحوه اجرای سازه و میزان رعایت دستورالعمل
و میزان کیفیت مصالح سازه، خاطرنشان کرد: این پارامترها عناصر تعیینکننده برای سازهها
هستند، بهگونهای که در برخی موارد شاهد بودیم بعضی از سازهها تخریب نسبی داشتهاند.
بههرحال میتوان گفت این زلزله عملکرد ما درزمینهٔ ساختوساز را عیان کرد.
رئیس مرکز تحقیقات مسکن با اشاره به وضعیت دیوارها و نماها در زلزله کرمانشاه،
خاطرنشان کرد: بررسی ما نشان داد که در این زلزله اسکلتهای سازه جایگاه مناسبی نداشتند
و بسیاری از نماهای سازه فرو ریخت. ازاینرو ما باید تکلیف خودمان را با این المانهای
غیر سازهای روشن کنیم.
شکرچیزاده درنهایت گفت: ما باید بهطورجدی بر نحوه اجرای آئیننامهها
توجه کنیم.
ریزش ساختمان ها به دلیل بتن بی کیفیت
در ادامه این سمینار شاپور طاحونی، عضو هیئتعلمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر
بابیان اینکه تحقیق و تفحص مطالعات بیمارستان اسلامآباد غرب بیانگر ضعف اجرایی و
مصالح ساختمانی نامرغوب است گفت: پیریزی و اقدامات اصلی این سازه در 1387 تا 1390
اجرایی شده و بخش نهایی آن در سال 96 تکمیلشده بود که به دو علت ضعف اجرایی و
استفاده از مصالح نامرغوب آسیبدیده است.
وی گفت: تمام ستونهای موجود در طبقه سوم این بنا دچار آسیبدیدگی شده
و دلیل آن اجرای نادرست و استفاده از بتن شن دار بوده است.
رئیس کمیته تخصصی مبحث 21 مقررات ملی ساختمان همچنین گفت: ریزش نمای این
ساختمان به دلیل ضعف اتصال نما به بدنه ساختمان بوده است و به نظر میرسد نمای حاضر
هماهنگی قابل قبولی با بنا نداشته است.
طاحونی همچنین گفت: بتن استفادهشده در این بنا و همینطور در مسکن
مهر از مصالح قابل قبولی اجرایی نشده است.
وی درنهایت گفت: ستونهای طبقات زیر همکف این سازه مناسب، ستونهای
طبقه اول و دوم با مشکلات اندک، ستون طبقه سوم با مشکلات بسیار زیاد و طبقه چهارم
بدون مشکل بوده است.
ابزارهای شتاب نگاری نیازمند تعویض
در ادامه همین سمینار اسماعیل فرزانگان رئیس بخش شبکه شتابنگاری ایران
بابیان اینکه حدود 1070 شتابنگار در سراسر کشور داریم گفت: برخی از این زلزلهنگارها
بعد از 25 سال در بیابان و محیط سخت نیازمند بهروزرسانی و یا تعویض با مدلهای
پیش رفته است.
وی گفت: اگرچه عمده دستگاههای موجود دیجیتالی است اما باید گامهای مؤثری
برای تعویض دستگاههای قدیمی با جدید داشته باشیم.
اسماعیل فرزانگان درنهایت گفت: بخش شتابنگاری کشور نیازمند بودجه و
توجه است زیرا این بخش توانسته اطلاعات دقیقی در خصوص زمینلرزههای چند سال اخیر
ارائه دهد.
در ادامه همین مبحث محمد پورمحمد
شاهوار عضو هیئتعلمی شبکه شتابنگاری کشور نیز بابیان اینکه برخی معتقد هستند که
باید بازنگریهای زیادی در خصوص استاندارد 2800 آییننامه طراحی ساختمانها در برابر
زلزله داشته باشیم گفت: این زلزله در نوع خود منحصربهفرد بوده و بهیقین ساختار آییننامه
فوق مبتنی بر واقعیتهای کلی بوده است.
شاهوار درنهایت گفت: نباید با یک زلزله برداشتهای ما از آییننامه
2800 تغییر کند در این آییننامه مباحث بهدرستی شکلگرفته است.
دلایل تخریب ساختمان ها در زلزله کرمانشاه
در ادامه سمینار عطا آقایی ارائی عضو هیئتعلمی بخش ژئوتکنیک و روسازی
مرکز تحقیقات مسکن بابیان اینکه بر اساس مشاهدات انجامشده از ساختمانهای تخریبشده
استان کرمانشاه ظرفیت باربری در ساختمانهای مشاهده نشده است گفت: برخی از ترکهای
مشاهدهشده در سطح زمین در مناطق مسکونی مثلا در مسکن مهر سر پل ذهاب احتمالا ناشی
از حرکت خاک دستی در اثر زلزله است.
آقایی گفت: ضوابط ساختوساز در مورد حداقل فاصله از لبه شیب در مسکن
مهر دالاهو رعایت نشده است. همچنین دیوارههای حائل برای محافظت ترانشهای قائم
احداث نشده است. این امر حتی برای شرایط عادی هم باعث مشکلات فنی در آینده خواهد
شد.
عضو هیئتعلمی بخش ژئوتکنیک و روسازی مرکز تحقیقات مسکن گفت: به نظر میرسد
قرارگیری ساختمانها روی زمینهای باتلاقی و خاکهای مسئلهدار یکی از دلایل
احتمالی تخریب ساختمانهای مسکن مهر باشد که درنتیجه علت آن عدم طراحی مناسب برای
زلزله این ساختمانها است.
آقایی درنهایت گفت: نیاز به بازنگری طیف با توجه به تهیه نقشه حریم گسلها
برخی شهرهای مختلف کشور برای زلزلههای میدان نزدیک ضروری است.
تابآوری سکونتگاهها در زلزله کرمانشاه در وضعیت نامناسب بود
در ادامه این سمینار غزال راهب رئیس پژوهشکده معماری و شهرسازی مرکز تحقیقات
کرمانشاه با ارائه نتایجی ناشی از مطالعات میدانی از سکونتگاههای منطقههای زلزلهزده
کرمانشاه گفت: بر اساس مطالعات میدانی ما در ساعات اولیه زلزله مسیر روانسر به جوانرود
به دلیل ریزش سنگ مسدود شد، ضمن آنکه در مسیر سر پل ذهاب، قصر شیرین و ازگله هیچکدام
از بیمارستانها قادر به پاسخگویی به مصدومان نبودهاند.
وی دلیل این امر را از دست دادن کارکردهای بیمارستانها و مراکز درمانی
ذکر کرد و افزود: این امر موجب شد تا مصدومان به مراکز درمانی کرمانشاه منتقل شوند
و ازآنجاییکه بیمارستانهای کرمانشاه پاسخگوی درمان مصدومان نبودهاند، مصدومان بهصورت
پروازی به تهران منتقل شدند.
راهب با تأکید بر اینکه مطالعات ما در این منطقه نتایج جالبی در خصوص روند
رشد جمعیتی این منطقه داشته است، اظهار کرد: تعداد شهرهای استان کرمانشاه از سال
65 تا 94 از 14 شهر به 32 شهر افزایش یافت، درحالیکه روند رشد جمعیتی این استان منفی
بوده است.
رئیس پژوهشکده معماری و شهرسازی مرکز تحقیقات کرمانشاه با تأکید بر اینکه
این استان از سال 85 تا 95 با کاهش شدید جمعیت مواجه بوده است، خاطرنشان کرد: در برخی
از شهرهای این استان به دلیل وقوع جنگ رشد جمعیت از صفر شروع شد و جمعیت روستایی به
شهرها مهاجرت کردند و جمعیت شهری که به دلیل وقوع جنگ، استان را ترک کرده بودند، بعد
از جنگ به این استان بازنگشتند.
در زلزله اخیر با شهرهایی مواجه شدیم که خانههای روستایی در آنها حاکم
بود.
وی اضافه کرد: بر اساس این یافتهها در زلزله اخیر با شهرهایی مواجه شدیم
که خانههای روستایی در آنها حاکم بود، ازاینرو امر اسکان زلزلهزدگان در این زلزله
از شرایط بهتری برخوردار بوده است.
راهب با تأکید بر اینکه بر اساس این دادهها نباید در بازسازی این استان
شتابزده عمل شود، تأکید کرد: با توجه به دادههای بهدستآمده باید بازسازی شهرها
بر اساس آمایش سرزمینی صورت گیرد. نباید در بازسازی این استان شتابزده عمل شود، بلکه
با توجه به دادههای بهدستآمده بازسازی شهرها بر اساس آمایش سرزمینی صورت گیرد.
وی همچنین به وضعیت تابآوری سکونتگاهها در زلزله کرمانشاه اشاره کرد
و ادامه داد: در سر پل ذهاب 45 هزار نفر ساکن هستند که یک شهر کمجمعیت محسوب میشود
و ساختمانهای آن به دلیل بازسازی بعد از جنگ نوساز بودند. در تازهآباد نیز 56 هزار
نفر در هر هکتار ساکن هستند که دارای جمعیت 14 هزارنفری است، ضمن آنکه در این شهر سکونتگاههای
روستایی وجود دارد.
وی بابیان اینکه در اسلامآباد غرب با 90 هزار جمعیت دومین شهر پرجمعیت
استان کرمانشاه محسوب میشود، اضافه کرد: 67 درصد این بناها در این شهر با آجر و آهن
ساختهشدهاند و در ارزیابی نیز در سال 84 به شهر تبدیلشده است و همچنان آثار جنگ
در آن وجود دارد.
این محقق با اشاره به کارکردهای شهر در زلزله اخیر کرمانشاه توضیح داد:
مسیر حرکت در این زلزله عملکرد خوبی داشتند ولی از سوی دیگر این استان فاقد کمربندی
است که این امر موجب شد امدادرسانی با ترافیک شدید و ازدحام جمعیت مواجه شود.
راهب با تأکید بر اینکه در مناطق زلزلهزده اسکان موقت خوبی صورت نگرفت،
گفت: اسکان موقت بهصورت پراکنده بود که این امر موجب شده تا امدادرسانی یکپارچه و
یکسانی صورت نگیرد، ضمن آنکه برای دپوی زبالهها تمهیداتی اندیشیده نشده است.
رئیس پژوهشکده معماری و شهرسازی مرکز تحقیقات مسکن با اشاره به وضعیت اسکان
در روستاها تأکید کرد: به دلیل مسدود شدن راهها امدادرسانی و نجات در روستاها بهموقع
انجام نشد، بهگونهای که در برخی از روستاها همچنین تا روز جمعه هفته گذشته دامها
در زیر آوار باقیمانده بودند.
انتهای پیام/
کدخبر:0227
