سازنده پاسخگو؛ کیمیای ناپیدای صنعت ساخت و ساز

بسیاری از ما «زاحا حدید» معمار مطرح دنیای امروز را می شناسیم. همان زن معماری که طراحی و ساخت پل مسکونی لندن بر روی رودخانه تِیمز، ترمینال تراموا در استراسبورگ فرانسه و ساختمان ب.ام‌.و. در لایپزیک آلمان تنها بخش هایی از ده ها پروژه بزرگی است که توسط وی طراحی و ساخته شده است. او که 64 سال سن دارد می گوید: «تا زنده ام از طراحی و ساخت تمام کارهایی که به دست من ایجاد شده است دفاع می کنم و تضمین می دهم حادثه ای برای این بناها اتفاق نیفتد.» فکرش را بکنید؛ یک تضمین مادام العمر.

; ; جای دوری نرویم، بی تردید همه آنها که دستی در طراحی و ساخت و ساز دارند با نام «هوشنگ سیحون» آشنایی کامل دارند. معمار بزرگی که 5 خرداد سال جاری پس از قریب 94 سال با زندگی وداع کرد، آثارش در ساخت و ساز قرن معاصر بی شک تا قرن ها در یاد و خاطره ایرانی و دوستداران هنر و معماری ایران باقی خواهد ماند؛ طراحى و اجراى آرامگاه حکیم ابوعلى سینا در همدان، مقبره عمرخیام و کمال الملک در نیشابور، مقبره و موزه نادرشاه افشار در مشهد، مجلس شوراى ملى، کارخانه کانادادراى (زمزم فعلى) در تهران و اهواز و طراحی حدود ۱۵۰ خانه و ویلاى خصوصى براى شخصیت هاى مشهور رژیم گذشته نشان دهنده اوج پختگی او در استفاده از مصالح زمان خودش بود. اما آنچه وی پس از ساخت هر کدام از این مجموعه ها در قبالش تضمین می داد، حفظ بنا و پایداری آن تا سال های سال بود؛ تضمینی که برای تمام ساخته های او همچنان پابرجاست.

سازنده پاسخگو سال های سال است که از زمزمه فلان همایش و تریبون، به فریاد بی پاسخ مصرف کننده ای رسیده که باید بیشترین پول را برای کیفیتی پرداخت کند که هیچ سازنده ای حاضر به ضمانت آن نیست. در حقیقت در صنعت ساخت و ساز کشور، آن قدر حلقه های به هم پیوسته بی نظمی وجود دارد که بی تردید نمی توان هیچ کدام را بدون در نظر گرفتن یا حذف دیگری اصلاح کرد. اگر بنا بر معرفی سازنده پاسخگو باشد، باید تضمین جامعی برای داشتن شناسنامه فنی ملکی محکم و تمام عیار داشته باشیم؛ شناسنامه ای که همانند شناسنامه فنی های حال حاضر، حکم کاغذ پاره نداشته باشد و بتوان از آن برای تضمین پاسخگویی سازنده استفاده کرد. برای آن که شناسنامه فنی ملکی معتبری داشته باشیم باید نیروی کار ماهر و ورزیده داشته باشیم. متاسفانه تمام ساختار بلندبالای ساخت و تولید مسکن و ساخت و ساز در ایران به نظام مهندسی محدود شده که این مسئله یک اشتباه استراتژیک است و نیروی کار ناشی و معمار بی تجربه نیز باید در قبال کار خود پاسخگو باشند.

و باز پیش از این حلقه نیز باید سراغی از سازنده مصالح و مواد مصرفی گرفت. اینکه میلگرد تولیدی با فشار دو دست خم شده و بشکند، اینکه لوله های آب بر خلاف تضمین سلامت، عامل انتقال بیماری و ویروس باشد و بسیاری «ان قُلت» های دیگر را تنها باید برای سازندگان مصالح و ادوات ساخت مطرح نمود. و باز پیش از اینها باید به پروانه ساخت و ساز نیز دقت کرد؛ اینکه آیا تخلفات در ساخت و ساز با دریافت جریمه فیصله خواهد یافت یا خیر. اینکه پروانه ساخت و ساز به نام سازندگان بی تجربه صادر نشود تا فاجعه برخی از واحدهای مسکن مهر و فرو ریختن برخی از این واحدها گریبان نظام تولید و صنعت ساختمان در کشور را بگیرد و خلاصه با وجود کوهی از اما و اگرها است که سازنده مصالح تضمین درست و حسابی نمی دهد، کارگر و معمار ناوارد عیب را از مصالح می دانند و شاخص های شناسنامه فنی ملکی ساختمان بدون کارشناسی «تیک» می خورد و دست آخر نیز سازنده نهایی بنا، به هیچ عنوان خود را در مقابل آنچه ساخته پاسخگو نمی داند؛ چون متولیان هر کدام از حلقه های این زنجیر آن قدر راه برای توجیه و فرار خود و متهم کردن یکی دیگر از حلقه ها دارند که واقعا نمی توان از وضعیت فعلی توقع بروز و ظهور سازنده پاسخگو به آن معنای خاص اش را داشت و در نهایت اینکه سازنده بنا تنها با یک کاور زیبا، پارکینگ، آسانسور و برخی زیباسازی های ظاهری، بنای ساخته شده را به بالاترین قیمت می فروشد و می رود سراغ پروانه ساخت بعدی و بی دلیل نیست که در 100 سال گذشته متوسط عمر ساختمان های کشور 20 سال کاهش یافته است.

حالا فکرش را بکنید یک بنای متوسط (مثلا یک آپارتمان متوسط 75 متری از قرار هر متر 3 میلیون تومان در یکی از شهرها غیر از تهران) را خریداری کنیم و 225 میلیون تومان برای آن پرداخت کنیم و هیچ ضمانتی برای سلامت و دوام این خانه که قرار است عمری در آن زندگی کنیم به ما داده نشود؛ اما در مقابل برای خرید یک فلش مموری 32 گیگ به قیمت 45 هزار تومان ضمانت هایی برای گارانتی وجود دارد که در اولی در صورت عدم کارکرد مناسب و در دومی در صورتی که دستگاه دچار شکستگی نشود، تضمین تعویض وجود دارد.

باید قبول کنیم ارزش و اعتبار قول یک سازنده مسکن در دوره فعلی و در کشور ما کمتر از ارزش و اعتبار یک فروشنده خُرد لوازم صوتی و تصویری است؛ زیرا متاسفانه سازنده مجاب شده در برابر آنچه می سازد پاسخگو نباشد.

;

سعید ظریف، مدیرعامل مجتمع رسانه ای صنعت ساختمان

;