شهر هوشمند چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

«شهر هوشمند» به واژه‌ای تکراری در اخبار همه رسانه‌ها تبدیل شده است، به‌ویژه در جهان پساکرونا. بیش از هر زمان دیگری، تلاش برای هوشمندتر، سبزتر و پایدارتر شدن در اخبار و زندگی روزمره ما طنین‌انداز شده است. بسیاری درباره آن صحبت می‌کنند، اما چه چیزی یک شهر را «هوشمند» می‌کند؟ چه فعالیت‌ها یا رویکردهایی باید در یک شهر انجام شود تا به‌عنوان «شهر هوشمند» شناخته شود؟

به زبان ساده، تعریف کلی شهر هوشمند چارچوبی مبتنی بر فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات (ICT) است که توسعه شیوه‌های پایدار را برای مقابله با چالش‌های شهرنشینی ممکن می‌سازد. بهره‌گیری از فناوری یکی از مهم‌ترین ارکان «شهرهای هوشمند» برای افزایش کارایی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان و خدمات شهری است.

اهداف شهر هوشمند

هدف شهر هوشمند به حداکثر رساندن استفاده از منابع شهری برای آسان‌تر و بهتر کردن زندگی روزمره افرادی است که در شهر کار می‌کنند و زندگی می‌کنند. انتظار می‌رود در چند سال آینده هجوم عظیمی از مردم به سمت شهرها افزایش یابد. روزبه‌روز بیشتر ما در شهرها زندگی می‌کنیم و مکنزی (McKinsey) در یکی از گزارش‌های خود پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۵۰، ۲.۵ میلیارد ساکن جدید به شهرها نقل مکان کنند. اکنون ضرورت دارد شهرها برای کیفیت بهتر زندگی، قابل سکونت و هوشمندتر شوند.

داده‌ها در قلب این تحول قرار دارند. موج فناوری‌های هوشمند به نفع ما در حال توسعه است تا موج بعدی برنامه‌ریزی آینده را با استفاده خردمندانه از منابع ممکن سازد. شهرها اقیانوسی از داده تولید می‌کنند و این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان واژه «هوشمندتر» را تعریف کرد.

تعریفی در حال تغییر

تعریف «هوشمندتر شدن» دائماً در حال تغییر است، زیرا شهرها روزبه‌روز هوشمندتر می‌شوند. افزایش پیشرفت‌های فناورانه و پذیرش سریع آن در سطح جهانی، شهر را با امکانات بیشتری برای استفاده از آن در عملیات خود مواجه می‌کند. این فناوری‌ها حوزه‌های مختلف شهر از حمل‌ونقل عمومی تا مدیریت آب و تأمین برق را در بر می‌گیرد. با این حال، هدف شهر هوشمند کاملاً مشترک است و بر موارد زیر استوار است: بهبود عملکرد و حمل‌ونقل، استفاده از داده‌ها، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، دسترسی به خدمات مختلف دولتی، بهینه‌سازی منابع، کاهش ضایعات، بهبود مصرف و هزینه‌ها و موارد دیگر.

وب‌سایت SmartCitiesWorld این اهداف مختلف را در پنج دسته مجزا برای پوشش منابع محتوایی جهانی فعلی طبقه‌بندی کرده است.

نقش داده و فناوری

شهر هوشمند واقعاً به جمع‌آوری داده‌ها برای بهبود پروژه‌های زیرساختی شهری وابسته است. مسکو کاتالوگ پروژه‌های شهر هوشمند را منتشر کرد که شامل اطلاعات منابع در مورد ۶۸ پروژه شهر هوشمند و مجموعه داده‌های عمومی برای تسهیل زیرساخت‌های شهری است. فناوری هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین نیز عنصر اصلی در اتصال شهر است. به‌عنوان مثال، سنسورهای هوشمند کارگذاشته‌شده در شهرها برای شناسایی، ردیابی و طبقه‌بندی وسایل نقلیه، عابران پیاده و دوچرخه‌سواران، قطعاً مدیریت ترافیک در شهرهای ما را بهبود می‌بخشد.

تعامل دولت و شهروندان

تعامل بین دولت و شهروند برای فراهم‌کردن مشارکت شهروندی، فراگیری و امنیت ساکنان حیاتی است. در شهرهای هوشمند، حق شهروند برای مشارکت در تبادل اطلاعات مهم است. به‌عنوان مثال، تعهد دولت ادینبورگ به تبدیل‌شدن به شهر غذای پایدار، بازتابی از حرکت به سمت شهری سبزتر و قابل سکونت است که به برنامه اضطراری اقلیمی پاسخ می‌دهد. در مقیاس جهانی، برای مقابله با مسئله اقلیم و کمک به دستیابی به انتشار صفر خالص، شرکت آروپ (Arup) و سازمان C40 محله‌ها را به استفاده از اصل «شهر ۱۵ دقیقه‌ای» ترغیب می‌کنند. توسعه محله‌ها و اتکا به امکانات محلی می‌تواند کاتالیزوری برای تغییر در راستای چشم‌انداز آینده کم‌کربن باشد.

حمل‌ونقل هوشمند

شهر هوشمند همچنین به اتکا به شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل مانند وسایل نقلیه الکتریکی میکروموبیلیتی و وسایل نقلیه خودران بستگی دارد که شبکه لجستیکی کارآمد را ممکن می‌سازند و انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهند. اوایل امسال، دبی طولانی‌ترین متروی بدون راننده جهان را افتتاح کرد که گزینه‌های سفر را با اتصال ایستگاه‌های مختلف مترو گسترش می‌دهد. این نمونه‌ای عالی از توسعه شهر هوشمند است که اتصال و تحرک هوشمند را در شهر افزایش می‌دهد. حرکت به سمت تحرک هوشمند در هسته توسعه شهر هوشمند قرار دارد؛ به‌عنوان مثال، دولت سئول قصد دارد تا سال ۲۰۵۰، ۲۷۰ هزار خودروی الکتریکی برای حمل‌ونقل عمومی فراهم کند، بوستون برنامه توسعه اشتراک دوچرخه را دارد و شهر پسکارا ناوگانی متشکل از ۱۰۰ موتورسیکلت الکتریکی MiMoto راه‌اندازی کرده است. در سطح جهانی، شهرها در رقابت برای دستیابی به انتشار صفر خالص، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و اتکا به منابع و امکانات محلی برای مبارزه با تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی هستند.

تعهد جهانی به آینده پایدار

پرداختن به مسائل تغییرات اقلیمی یکی از مأموریت‌های اصلی SmartCitiesWorld است، جایی که ما ابتکار عمل را در ارائه ۱۰ اصل که باید در توافقنامه COP26 منعکس شود، به عهده گرفتیم. این نامه سرگشاده با ۱۰ اصل، نقش حیاتی شهرها در ایجاد آینده‌ای پایدار را با حمایت کامل دولت ملی برجسته می‌کند. «به یاد داشته باشید، در COP26، در حالی که کشورها تعهد می‌دهند، این شهرها هستند که باید عمل کنند.»

ترجمه و تنظیم: صما