یاسر پوست فروش فرد، عضو هیات رییسه سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس
تبدیل نظارت ساختمانی از واکنش به پیشگیری، ضرورتی محقق نشده؟
نظارت موثر در تخلفات ساختمانی، تنها دغدغه یک استان نیست؛ چالش مشترک تمام شهرهای ایران است. یاسر پوست فروش فرد، عضو هیات رییسه سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس، با اشاره به ساخت وسازهای غیرمجاز در این استان، هشدار داد: صرف وجود قوانین متعدد بدون نظارت پیشگیرانه، پاسخگویی شفاف و حمایت از مهندسان ناظر، نمیتواند مانع از بروز تخلفات ساختمانی و به خطر افتادن سرمایههای ملی شود.
ساخت وسازهای غیرمجاز و تخلفات ساختمانی، یکی از چالشهای مهم مدیریت شهری در بسیاری از شهرهای کشور است. موضوعی که علاوه بر ایجاد ناهنجاریهای شهری، میتواند ایمنی بهرهبرداران و سرمایههای مردم را در هر نقطهای از ایران با مخاطره جدی مواجه کند.
اما آیا این مشکل فقط مختص یک منطقه خاص است؟ با وجود حوادثی مانند متروپل، پاسخ منفی به نظر میرسد. با این حال، گاهی صحبت از یک استان میتواند سرآغازی برای بررسی یک قاعده کلی در کشور باشد.
هشداری از استان فارس
یاسر پوست فروش فرد، عضو هیات رییسه سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس، با نقد ساخت وسازهای غیرمجاز در این استان، نکاتی را مطرح کرد که به راحتی می توان آن را به تمام استانهای کشور تعمیم داد.
او در این مصاحبه به صراحت گفت: «اگرچه قوانین و ضوابط متعددی از جمله قانون شهرداریها به ویژه ماده ۱۰۰، قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، مقررات ملی ساختمان، طرح های جامع و تفصیلی شهری و آیین نامه های وزارت راه و شهرسازی، چارچوب مشخصی برای کنترل ساخت وسازها تعیین کردهاند، اما در عمل همچنان شاهد بروز تخلفات ساختمانی در بخشهایی از فرآیند ساخت وساز هستیم.»
به گفته این کارشناس ارشد حوزه ساختمان، وجود قانون صرف، بدون نظارت موثر، پاسخگویی شفاف، هماهنگی بینبخشی و برخورد به موقع، نمیتواند مانع بروز تخلف شود؛ این قاعدهای است که برای هر نقطهای از کشور صدق میکند.
شهرداریها و مهندسان ناظر؛ خط مقدم در همه جای ایران
پوست فروش فرد، نقش شهرداریها را در حوزه پیشگیری، نظارت و برخورد با تخلفات ساختمانی، «کلیدی و تعیین کننده» خواند و تاکید کرد: «لازم است نظارت میدانی، کنترل مستمر پروژهها، اجرای دقیق مفاد پروانههای ساختمانی و جلوگیری از ادامه عملیات مغایر با ضوابط، با جدیت بیشتری دنبال شود.»
او با اشاره به اهمیت ویژه گزارشهای مهندسان ناظر هشدار داد: «توجه دقیق و به موقع شهرداران و مجموعه شهرداریها به گزارشات، از اهمیتی ویژه برخوردار است. چرا که بی توجهی به هشدارهای تخصصی و فنی در خصوص تخلفات، مغایرتها و مسائل ایمنی پروژهها میتواند تبعات جدی برای ایمنی شهروندان، بهرهبرداران ساختمانها و کیفیت ساخت وسازهای شهری به همراه داشته باشد.»
معمای همیشگی: چرا رویکرد نظارتی پیشگیرانه نیست؟
این عضو هیات رییسه سازمان نظام مهندسی فارس به یکی از چالشهای اصلی نظارت اشاره کرد و گفت: «در برخی موارد، تخلف زمانی مورد رسیدگی قرار میگیرد که عملیات ساختمانی بخش عمدهای از مسیر خود را طی کرده و پرونده صرفا به کمیسیون ماده ۱۰۰ ارجاع میشود؛ درحالیکه مدیریت شهری باید تمرکز بیشتری بر پیشگیری، اقدام به موقع و جلوگیری از شکلگیری تخلف در مراحل اولیه داشته باشد.» نقدی که نیاز به تبدیل «رویکرد نظارتی» را به یک «فرآیند پیشگیرانه» پررنگ میکند.
مسئولیت همگانی فراتر از مرزهای یک استان
به گفته پوست فروش فرد حل این مسئله صرفا بر عهده یک دستگاه یا نهاد نیست، همه ارکان دخیل در فرآیند ساخت و ساز، اعم از مالکان و سازندگان تا مهندسان، شهرداریها، دستگاههای نظارتی و مراجع تصمیمگیر، در قبال کیفیت ساخت و ساز، رعایت قانون، حفظ ایمنی و صیانت از سرمایههای ملی مسئولیت دارند.
به اعتقاد این فعال صنعت ساختمان راهکارهای زیر برای کاهش تخلفات ساختمانی میتواند موثر واقع شود:
- تقویت نظارتهای میدانی
- افزایش پاسخگویی دستگاههای مسئول
- حمایت عملی از اجرای دقیق گزارشهای مهندسان ناظر
- تسریع در رسیدگی به تخلفات
- شفافسازی فرآیندها
- تعامل موثر میان شهرداریها و جامعه مهندسی
وی در پایان ابراز امیدواری کرد تا با توجه جدیتر به گزارشهای تخصصی مهندسان ناظر و همکاری مسئولانه همه بخشهای مرتبط، شاهد توسعهای قانونمند و پایدار در سراسر کشور و از جمله استان پهناور فارس باشیم.
اخبار مرتبط:
امیرطه نوروزی، مهندس عمران، طراح و ناظر سازههای ساختمانی
پشت دیوار، قسمت اول | تکرار حادثه متروپل در کمین است؟
