فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان
خانه ریز؛ مسکن مردم یا صندوق تامین مالی شهرداری؟
درحالیکه بازار مسکن با رکود، کاهش تولید و بیاعتمادی سرمایهگذاران دستوپنجه نرم میکند، شهرداری تهران از طرحی رونمایی کرده که وعده «سرمایهگذاری خرد» در مسکن میدهد؛ مدلی موسوم به «خانه ریز» که اگرچه در ظاهر نوآورانه به نظر میرسد، اما منتقدان آن را بازتولید تجربههای شکستخورده فروش متری و سهامی مسکن میدانند.
«خانه ریز»؛ سرمایهگذاری سانتیمتری، نه خانهدار شدن
بر اساس طرح «خانه ریز» شهرداری تهران، افراد میتوانند با خرید سانتیمتری واحدهای مسکونی، بهصورت خرد وارد بازار مسکن شوند. به گفته مسئولان، هدف اصلی این طرح تامین نقدینگی پروژههای شهرداری است و این مدل، ارتباط مستقیمی با تملک واقعی مسکن توسط شهروندان ندارد.
بر اساس توضیحات ارائهشده، منابع مالی جمعآوریشده در این طرح صرف همان پروژههای تعریفشده شهرداری خواهد شد و «خانه ریز» بیشتر کارکرد مالی دارد تا پاسخگویی به تقاضای مصرفی مسکن.
مدلی قدیمی با نامی تازه
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان، با انتقاد از این طرح تاکید میکند که «خانه ریز» مدل جدیدی نیست و در عمل همان فروش متری یا سهامی مسکن است که پیشتر نیز تجربه شده است. به گفته او، هدف اصلی این مدل، تامین منابع مالی پروژههاست و مردم نباید انتظار داشته باشند از مسیر چنین طرحهایی مستقیما خانهدار شوند.
طرحی محدود به شهرداری و خارج از بخش خصوصی
پورحاجت با اشاره به دامنه اجرای این طرح تصریح کرد: «خانه ریز» صرفا برای پروژههای شهرداری تهران تعریف شده و هیچ ارتباطی با بخش خصوصی ندارد. به گفته او، سازندگان خصوصی در این فرآیند نقشی ندارند و منابع جذبشده نیز تنها در همان پروژههای شهرداری هزینه خواهد شد.
زخم کهنه بیاعتمادی سرمایهگذاران خرد
تجربههای پیشین فروش متری مسکن، به گفته فعالان بازار، باعث شده سرمایهگذاران خرد نسبت به بازگشت سرمایه خود دچار تردید شوند. پورحاجت معتقد است مداخله مستقیم دولت و نهادهای شبهدولتی در مدلهای مشابه، زمینه شکست این طرحها را فراهم و اعتماد عمومی را تضعیف کرده است.
او همچنین تاکید میکند که انگیزههای بورسبازی و تمایل مردم به بازارهای نقدشوندهتری مانند طلا و ارز، یکی از عوامل اصلی رکود فعلی بازار مسکن به شمار میرود.
افت تولید؛ نتیجه مداخله و تصدیگری
این مقام صنفی با اشاره به کاهش محسوس تولید مسکن یادآور شد که بخش خصوصی در گذشته سالانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد مسکونی تولید میکرد، اما امروز این رقم به حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار واحد کاهش یافته است. به گفته او، سیاستهای مداخلهگرایانه و تصدیگری دولت، ظرفیت تولید را محدود و بازار را دچار نوسان کرده است.
دولت تنظیمگر، نه سازنده
پورحاجت تاکید کرد که نقش دولت در بازار مسکن باید از تصدیگری به تنظیمگری و تسهیلگری تغییر کند. او سیاستهای عقبنشینی دولت چهاردهم از تصدیگری در حوزه مسکن را مثبت ارزیابی کرد و آن را گامی ضروری برای اصلاح مسیر بازار و احیای نقش بخش خصوصی دانست.
اخبار مرتبط:
ایرج رهبر، رییس انجمن صنفی انبوهسازان تهران و نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهر تهران
منتقدان: طرح «خانهریز» شهرداری، مسکن نمیسازد، ابهام میسازد
سجاد محمدعلینژاد، معاون امور مالی و اقتصادی شهرداری تهران
«خانهریز»؛ راهی برای مشارکت واقعی مردم در سود پروژههای مسکونی و تجاری
