جزئیات طرح جایگزین زوج وفرد درپایتخت

معاون شهردار تهران از تصویب کلیات طرحی خبر می دهد که در صورت تصویب نهایی خودروها بر اساس میزان تولید آلایندگی می توانند به محدوده زوج و فرد وارد شوند.

چند هفته ای است مدیران شهری از حذف محدوده طرح زوج و فرد خبر می دهند ،طرحی که پلیس و شورای عالی ترافیک هم با آن موافق هستند و مدیران شهری در حال بررسی جزییات آن هستند.

راه حل تازه ای که کارشناسان و مسئولان شهری به آن رسیده اند ،اجرای طرحی با عنوان «مناطق کم انتشار آلودگی هوا»؛ (LEZ) است که براساس آن به جای تقسیم بر 2 کردن همه خودروها بر مبنای شماره پلاک؛ خودروها با توجه به انتشار آلایندگی؛ رعایت کردن استانداردها و معاینه فنی حق ورود به محدوده زوج و فرد، خیابان‌های مرکزی و پرترافیک را پیدا خواهند کرد.
با توجه به این طرح، خودروها به 4 گروه آبی، سبز، زرد و قرمز تقسیم می‌شوند که گروه اول و دوم که خودروهای برقی و هیبریدی هم جزو آنها هستند بدون محدودیت می‌توانند در محدوده زوج و فرد تردد کرده و گروه سوم و چهارم یعنی خودروهای زرد و قرمز که بیشترین شدت آلودگی را تولید می‌کنند در صورتی که نتوانند شرایط لازم را احراز کنند، حق ورود به محدوده مرکزی شهر را نخواهند داشت. این در حالی است که خودروهای کاربراتوری با فرسودگی بالا و بدون معاینه فنی در شرایط اضطرار حتی نمی‌توانند از در پارکینگ خارج شوند.
سید جعفر تشکری هاشمی معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران درخصوص این طرح به پانا می گوید: این طرحی است شهرداری به شورای عالی ترافیک ارائه کرده و کلیات آن نیز به تصویب رسیده است.

به گفته تشکری هاشمی این عادلانه نیست که خودرویی آلاینده با داشتن آرم طرح ترافیک بتواند وارد محدوده طرح ترافیک شود و یک خودرو استاندارد که آلودگی تولید نمی کند از چنین فرصتی محروم باشد . این موضوع با هدف ایجاد محدوده زوج و فرد مغایرت دارد .

محمد باقر قالیباف شهردار تهران هم از موافقت دولت با این پیشنهاد شهرداری خبر می دهد و می گوید: ایجاد محدودیت هایی مانند زوج و فرد از درب خانه ها، حقوق شهروندان را نادیده گرفته می شود و باید نگاهمان را به محدوده طرح ترافیک تغییر دهیم و به جای نگاه ترافیکی، نگاه زیست محیطی داشته و خودروهایی که آلودگی هوا ندارند مانند خودروهای برقی و هیدریدی را اجازه دهیم در این محدوده تردد کنند. خوشبختانه وزارت کشور، استانداری و نیروی انتظامی نیز با ما هم‌نگاه هستند.

پلیس هم از موافقان این طرح جدید است . سردار تیمور حسینی با بیان این که محدوده طرح زوج و فرد در اوایل به عنوان یک طرح زیست‌محیطی و ترافیکی به صورت موقت و در مواقع اضطرار آلودگی هوا به اجرا در می‌آمدمی گوید: با توجه به ایجاد شوراهای اسلامی شهر به عنوان پارلمان شهری این شوراها می‌توانند تصمیماتی برای اداره و مدیریت شهر بگیرند، یکی از این تصمیمات در شهر تهران دائمی شدن طرح زوج و فرد بود یعنی اجرای این طرح دیگر منوط به اعلام روزهای آلوده نباشد و به صورت دائمی به اجرا گذاشته شود. حتی بعدا یک مرحله پا را فراتر گذاشتیم و در 6 ماه دوم سال که بحث وارونگی هوا را داریم بعضا طرح زوج و فرد از درب منزل به اجرا گذاشته می‌شود البته امسال چنین اتفاقی رخ نداد.

رییس پلیس راهور تهران بزرگ با اشاره به مزیت‌های طرح محدوده کم آلاینده (LEZ) می گوید: مناسب‌تر است که با سیاست‌های طرح (LEZ)خودروها را به چهار دسته آبی، سبز، زرد و قرمز تقسیم کنیم و محدودیت را برای خودروهای دسته زرد و قرمز ایجاد کنیم.

اما او انتقادهایی هم به این طرح دارد . سردار حسینی معتقد است :هنوز بستر و زمینه این تقسیم‌بندی فراهم نیست و اگر بخواهیم طرح (LEZ) را پیاده کنیم تعداد افرادی که ناراضی خواهند بود خیلی بیشتر از اجرای طرح زوج و فرد می‌شود چراکه قالب خودروهایی که امروز در شهر تهران تردد می‌کنند در دسته زرد و قرمز دسته‌بندی می‌شوند. برهمین اساس در شرایط فعلی طرح زوج و فرد با همین کیفیت و با نصب دوربین‌ها به نحو شایسته کنترل می‌شود تا بتوانیم در آینده نزدیک زمینه اجرای طرح محدوده کم آلاینده (LEZ) را فراهم کنیم.

مهدی یدی همدانی دبیر شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور از موافقان ایجاد محدودیت بر اساس آلایندگی خودرو است . او می گوید: باید محدودیت‌ها براساس آلایندگی خودروها اعمال شود مانند طرح محدوده کم آلاینده یا (LEZ) که در کشورهای مختلف اجرا می‌شود.

اوی ادآوری می کند: طرح زوج و فرد در شرایطی به طرح دائمی تبدیل شد که مبانی قانونی و حقوقی این موضوع بهبود شرایط ترافیکی نبود، بلکه شرایط بهبود محیط یست مدنظر بوده است. در بسیاری از کشورها برای بهبود کیفیت هوا برای خودروهای آلوده کننده معمولا در روزهایی که هوا آلوده است محدودیت‌هایی قائل می‌شوند و می‌توان تنها از پکن به عنوان یک استثنا نام برد که در مواقع آلودگی هوا از طرح زوج و فرد استفاده می‌کند بلکه عمده کشورهای جهان محدودیت‌ها را برای خودروهای آلوده کننده و خودروهایی که کیفیت پایین و آلایندگی بیشتر دارند، قائل می‌شوند.

او با اشاره به جزییات جلسه شهرداری و شورای عالی ترافیک در خصوص اجرایی شدن این طرح می گوید: در راستای همین تفکر جلسات مختلفی بین دبیرخانه شورای عالی ترافیک و شهرداری تهران برگزار شد و در جلسه شورای حمل و نقل و ترافیک شهر تهران نیز مقرر شد که شهرداری تهران اقداماتی انجام دهد که طرح زوج و فرد از وضعیت فعلی خارج شود و ملاک ورود به محدوده پلاک خودرو نباشد؛ بلکه محدودیت‌ها براساس وضعیت آلایندگی خودروها در نظر گرفته شود؛ مشابه طرحی که در جهان با عنوان (LEZ) یعنی محدوده کم آلاینده از آن یاد می‌شود.

همدانی با تاکید بر نداشتن جایگاه قانونی اجرای دائمی طرح زوج و فرد اضافه می کند: اجرای دائمی طرح زوج و فرد با قوانین موجود کشور انطباق ندارد و براساس مصوبه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، اجرای محدودیت‌های دائمی که برای بهبود ترافیک شهر است به هیچ وجه نباید از پنج درصد مساحت شهر بیشتر باشد در حالی که طرح زوج و فرد در مقیاس فعلی تقریبا در بیش از 10 درصد سطح شهر تهران در حال اجرا است، اما براساس مصوبه شواری عالی ترافیک اجرای طرح‌هایی تحت عنوان (LEZ) می‌تواند حتی تا صد درصد سطح شهر را نیز پوشش دهد؛ به طوری که در آینده ممکن است تردد خودروهایی که کیفیت زیست محیطی آنها از یک حدی پایین‌تر باشد در کل شهر تهران و یا محدوده‌های بزرگی ممنوع باشد.

وی با تاکید بر اینکه وزارت کشور از تمامی طرح‌هایی که شهرداری تهران برای بهبود وضعیت محیط زیست شهر ارائه کند به صورت کامل حمایت می‌کند، ادامه می دهد: طرح (LEZ) نیز توسط شهرداری تهران کارهای مطالعاتی‌اش انجام شده و به عنوان طرحی که شهرداری در جهت بهبود محیط زیست و بهبود کیفیت هوا ارائه کرده است مورد حمایت وزارت کشور است.

نمایندگان مردم تهران در شورای شهر هم با این طرح جدید موافق هستند . محمد حقانی رییس کمیسته محیط زیست شورای شهر تهران هم در رابطه با نگاه جدید به محدوده طوج و فرد می گوید: من به عنوان نماینده مردم بایستی موافق این امر باشم چرا که اجرای چنین طرح هایی در راستای نادیده گرفتن حقوق شهروندی است. به اعتقاد من ما بایستی به دنبال زیر ساخت های حمل و نقل عمومی و استفاده از سوخت های غیر فسیلی باشیم.

;