آپارتمانی که با دیوارهای کشویی نفس می‌کشد

دیوارهای کشویی، درهای پنهان و تخت‌خواب تاشو این امکان را به یک آپارتمان مینیمال در آتن می‌دهند تا هنگام ورود مهمان‌ها کاملاً تغییر چیدمان دهد. این پروژه را معمار یونانی، گئورگیوس آپوستولوپولوس (Georgios Apostolopoulos) طراحی کرده است.

آپوستولوپولوس از سوی یکی از دوستانش برای بازسازی خانه‌اش در بلوک آپارتمانی استروگیلی پلی‌کاتویکیا (Stroggyli Polykatoikia) دعوت به کار شد. این بنا را معمار نیکوس دسپوتیدیس (Nikos Despotidis) در دهه ۱۹۷۰ در محله کیفیسیا (Kifisia) آتن طراحی کرده بود.

این ساختمان به فرم‌های دایره‌ای و طراحی مدرنیستی‌اش شهرت دارد، اما چیدمان موجود آپارتمان ۸۰ مترمربعی نیازمند نوسازی کامل بود تا برای زندگی امروزی مناسب شود. این فضا پیشتر مطب یک روان‌پزشک بود و وضعیت نامناسبی داشت، بنابراین نخستین گام، حذف تمام دیوارهای داخلی برای نمایان ساختن سازه اصلی بود.

چیدمانی سیال به جای دیوارهای ثابت

آپوستولوپولوس به جای بازسازی دیوارها، از مجموعه‌ای المان‌های چوبی استفاده کرد تا چیدمانی سازگارپذیر با لحظه‌های گوناگون زندگی خلق کند. او توضیح داد: «می‌خواستیم شیوه‌ای نامتعارف‌تر برای زندگی را پیش ببریم.» او افزود که جایگزینی دیوارها با پارتیشن‌های تغییرپذیر، مفاهیم مرسوم حریم خصوصی و اتاق‌های تک‌منظوره را به چالش می‌کشد.

آپوستولوپولوس به دزین گفت: «هدف خلق چیدمانی سیال‌تر بود؛ خانه‌ای که منبسط و منقبض می‌شود، کارکردها را بسته به لحظه آشکار یا پنهان می‌کند و ردپای کوچکی را به فضای داخلی پویا و سازگارپذیر تبدیل می‌کند.»

در مرکز پلان، آشپزخانه نقشی کلیدی به‌عنوان فضایی اجتماعی ایفا می‌کند و حول یک جزیره منحنی سازماندهی شده که تمام کارکردهای لازم برای آشپزی و دورهمی را در خود جای داده است. این جزیره فضای اصلی را تثبیت می‌کند و عنصری ثابت است که افراد می‌توانند دور آن حرکت کرده و از هر سو از آن استفاده کنند، در حالی که فضاهای پیرامونی شامل مبلمان مستقلی هستند که می‌توانند برای تغییر کارکرد فضا جابه‌جا شوند.

آستانه‌های لایه‌لایه و حریم خصوصی متغیر

اتاق‌خواب اصلی در یک انتهای آپارتمان با یک واحد تمام‌قد حاوی کمدها و تأسیسات مهم، از جمله تهویه مطبوع، از فضای نشیمن جدا می‌شود. یک جفت در در دو انتهای این واحد می‌توانند برای محصور کردن کامل اتاق‌خواب بسته شوند. هنگامی که باز هستند، این درها به‌طور منظمی با عمق واحد هم‌تراز شده و تقریباً در میان کابینت‌ها ناپدید می‌شوند.

پیشتر یک انباری و سرویس بهداشتی در جایی قرار داشتند که اکنون دوش و سرویس بهداشتی مجزا پشت درهای آینه‌ای پنهان شده‌اند. یک روشویی که میان این دو در قرار گرفته، عنصری کاربردی و مجسمه‌وار در اتاق‌خواب شکل می‌دهد.

اتاق‌خواب دوم در انتهای مخالف پلان نیز می‌تواند کاملاً به فضای اصلی باز بماند یا با ردیفی از درهای کشویی که در زمان عدم استفاده درون کابینت‌ها جمع می‌شوند، تفکیک شود. یک تخت‌خواب تاشو و میز تحریر پایین‌رونده، این اتاق را به فضایی کاربردی برای خواب یا کار تبدیل می‌کنند که در غیر این صورت می‌تواند به‌عنوان ناهارخوری یا گسترشی از نشیمن استفاده شود.

آپوستولوپولوس گفت: «این کمدها و المان‌های چوبی در کنار هم، سامانه‌ای از آستانه‌های لایه‌لایه می‌سازند. آن‌ها دیدها را فیلتر می‌کنند، حریم خصوصی را تنظیم می‌نمایند و به آپارتمان اجازه می‌دهند بدون از دست دادن انسجام فضایی، میان گشودگی و محصوریت جابه‌جا شود.»

پالت ساده و فضایی غارمانند

پالت ساده و تک‌رنگ مصالح، خواست کارفرما برای فضای داخلی «غارمانند» با اتمسفری پالوده را برآورده می‌کند که توجه را بر سازه اصلی بنا متمرکز می‌سازد. میکروسمنت برای کف‌پوش سراسر خانه و تراس منحنی آن به کار رفته و حس یکپارچگی میان فضای داخلی و خارجی ایجاد می‌کند.

یک پوشش رنگ بافت‌دار با تُن مشابه کف‌ها بر روی دیوارها و کابینت‌ها اعمال شده، بنابراین این مداخلات جدید به‌عنوان بخشی از معماری خوانده می‌شوند، نه المان‌هایی مجزا. آپوستولوپولوس گفت: «یکپارچگی در مصالح و رنگ به فضا کمک می‌کند حتی در حالی که میان چیدمان‌های گوناگون تغییر می‌کند، منسجم احساس شود.»

شومینه در فضای نشیمن یکی از معدود المان‌های اصیل حفظ‌شده است، هرچند به‌طور قابل توجهی از ساختار آجری تزئینی خود به یک شومینه مدرن بیواتانولی تغییر یافته است. گئورگیوس آپوستولوپولوس پیش از تأسیس استودیوی خود در آتن در سال ۲۰۲۲، در بارتلت لندن و همچنین دانشگاه آکسفورد بروکس و دانشگاه پلیموث معماری خوانده است.

ترجمه و تنظیم: صما