سنگاپور کانال‌های بتنی را به پارک‌های سیل‌گیر تبدیل کرد

در پارک بیشان-آنگ مو کیو سنگاپور، رودخانه در مسیری ثابت و محدود جریان ندارد. در شرایط عادی، آب از طریق کانالی طبیعی که با چمن، پوشش گیاهی و مسیرهایی برای نزدیک شدن بازدیدکنندگان به رودخانه همراه است، حرکت می‌کند. هنگام بارندگی شدید، آب به پارک اطراف پخش می‌شود؛ پارکی که برای تطبیق با جریان‌های فراتر از ظرفیت کانال باریک‌تر طراحی شده است. آنچه در نگاه اول یک منظره عمومی به نظر می‌رسد، زیرساختی کارآمد نیز هست. رویکرد سنگاپور، مهندسی زهکشی را حفظ می‌کند و در همان حال نقش گسترده‌تری به زمین‌های اطراف آن می‌دهد.

برای دهه‌ها، شبکه کانال‌های بتنی سنگاپور نقش محوری در مدیریت آب‌های سطحی در شهری متراکم و توسعه‌یافته داشته است که در معرض بارندگی‌های شدید گرمسیری قرار دارد. سطوح سخت و کانال‌های تعریف‌شده آن‌ها برای انتقال کارآمد آب طراحی شده بودند، اما فضای محدودی برای دسترسی عمومی، کاشت گیاهان یا سایر کاربردها در امتداد لبه آب فراهم می‌کردند. سنگاپور از طریق برنامه آب‌های فعال، زیبا و پاک (ABC Waters) که در سال ۲۰۰۶ آغاز شد، ادغام آبراه‌ها با پارک‌ها، سیستم‌های اکولوژیکی و فضاهای عمومی را آغاز کرد. این برنامه، مدیریت آبراه‌ها را با طراحی پارک‌ها، آبراه‌ها و فضاهای عمومی مرتبط می‌کند.

بازطراحی رودخانه کالانگ؛ از کانال بتنی تا رودخانه طبیعی

تغییر شکل رودخانه کالانگ در پارک بیشان-آنگ مو کیو یکی از بارزترین نمونه‌های این رویکرد است. بخشی ۲.۷ کیلومتری از کانال بتنی سابق به عنوان یک رودخانه طبیعی طراحی مجدد شد و آبراه را به پارک اطراف آورد. تصمیم اصلی طراحی این بود که به پارک اجازه داده شود به عنوان یک منطقه انتقال سیل عمل کند. در شرایط عادی، آب یک نهر باریک‌تر را اشغال می‌کند و در طول بارندگی شدید، جریان می‌تواند به چشم‌انداز مجاور گسترش یابد. زمین پارک بخشی از سیستم انتقال سیل است، نه فقط فضای عمومی اطراف آن. مهندسی زیستی خاک و کناره‌های طبیعی از این چیدمان پشتیبانی می‌کنند و الزامات هیدرولیکی را با لبه رودخانه متنوع‌تری ترکیب می‌کنند.

در بیشان، کناره‌های طبیعی به بازدیدکنندگان اجازه می‌دهند تا از نزدیک‌تر به آب نزدیک شوند. در مقایسه با کانال بتنی سابق، رودخانه طبیعی کناره‌های ملایم‌تر و سنگفرش‌هایی را در امتداد لبه آب معرفی می‌کند. PUB نقش دوگانه پارک را به عنوان یک چشم‌انداز تفریحی و یک منطقه انتقال سیل مستند می‌کند. سونگی تامپینز نشان می‌دهد که چگونه می‌توان کناره‌های طبیعی را در کنار اقداماتی برای افزایش ظرفیت آب‌های سطحی کانال ایجاد کرد.

در سال ۲۰۲۲، بهبود زهکشی در امتداد یک بخش ۱.۴ کیلومتری شامل تعریض آبراه تا ۴.۵ متر و تعمیق آن تا ۰.۵ متر بود. این مداخلات ظرفیت انتقال آب‌های سطحی را تا ۳۰ درصد افزایش داد. تقریباً یک کیلومتر از یکی از کناره‌ها نیز با استفاده از تکنیک‌های مهندسی زیستی خاک، طبیعی‌سازی شد. یک رابط پارک کنسولی، عرشه‌های دیده‌بانی و یک پل، دسترسی عمومی را در امتداد آبراه فراهم می‌کنند.

یک کانال می‌تواند در حالی که بخش‌هایی از کناره‌های آن طبیعی‌سازی می‌شوند، عریض‌تر و عمیق‌تر شود. کانال عریض‌شده، آب‌های سطحی را منتقل می‌کند، در حالی که بخش‌های منتخبی از کناره‌های آن، امکان کاشت گیاهان، زیستگاه و دسترسی عمومی را فراهم می‌کنند. در سونگی تامپینز، طبیعی‌سازی به بخش‌هایی از کناره محدود می‌شود در حالی که کانال اصلی برای انتقال بیشتر آب‌های سطحی گسترش می‌یابد. ابعاد کانال، پایداری کناره، سطح آب و الزامات نگهداری همچنان تعیین‌کننده نحوه عملکرد این فضاها هستند.

تصفیه رواناب و عملکرد زیست‌محیطی

در سونگی اولو پاندان، چشم‌انداز همچنین رواناب را قبل از رسیدن به کانال تصفیه می‌کند. طراحی شامل ویژگی‌هایی است که برای تصفیه رواناب قبل از ورود به آبراه در نظر گرفته شده و چشم‌انداز را به بخش فعالی از سیستم زهکشی تبدیل می‌کند، نه صرفاً محیط قابل مشاهده آن. مستندات پروژه PUB، جویبارهای گیاهی، حوضه‌های رسوب‌گذاری، بیوتوپ‌های پاک‌کننده و سلول‌های زیستگاه را به عنوان اجزای این رویکرد توصیف می‌کند. جویبارها رواناب را هدایت می‌کنند و در عین حال به حذف رسوبات بزرگ‌تر کمک می‌کنند. حوضه‌های رسوب‌گذاری به ذرات معلق اجازه می‌دهند تا ته‌نشین شوند، در حالی که بیوتوپ‌های پاک‌کننده از گیاهان و محیط خاک برای فیلتر کردن آلاینده‌ها و جذب مواد مغذی استفاده می‌کنند. سلول‌های زیستگاه کم‌عمق و کاشته‌شده در امتداد لبه‌های کانال، پناهگاه و فرصت‌های تغذیه‌ای برای حیات وحش فراهم می‌کنند.

این مداخلات به صورت مرحله‌ای اجرا شدند. یک بخش اولیه ۶۰۰ متری در سال ۲۰۱۳ تکمیل شد و پس از آن، کارهایی در امتداد ۱.۹ کیلومتر دیگر انجام شد که در سال ۲۰۲۲ تکمیل شد. این کارهای مرحله‌ای، بهبود زهکشی را با تصفیه رواناب و ویژگی‌های زیستگاهی در امتداد کانال ترکیب کردند. وجود این ویژگی‌ها به تنهایی عملکرد زیست‌محیطی آن‌ها را تعیین نمی‌کند. تحقیقات ارزیابی برنامه آب‌های ABC سنگاپور نشان داده است که برخی از مداخلات در حذف ذرات معلق عملکرد خوبی دارند، در حالی که حذف مواد مغذی کمتر ثابت بوده است. عملکرد تصفیه با شرایط محل، از جمله ویژگی‌های رواناب ورودی و عملکرد و نگهداری ویژگی‌های فردی، متفاوت است.

دسترسی عمومی در کنار عملکرد زهکشی

در پارک بیشان-آنگ مو کیو، رودخانه بخشی از یک چشم‌انداز تفریحی بزرگ‌تر را تشکیل می‌دهد. در سونگی تامپینز، پل‌ها، عرشه‌های دیده‌بانی و یک رابط پارک، نقاط دسترسی را در امتداد یک کریدور زهکشی خطی‌تر ایجاد می‌کنند. در هر دو پروژه، دسترسی در امتداد آبراه‌هایی فراهم شده است که همچنان به عملکرد زهکشی ادامه می‌دهند. وقتی یک کانال از مسیرهای روزمره قابل دسترسی باشد، می‌تواند به بخشی از نحوه تجربه ساکنان از محله خود تبدیل شود. مسیرها، پل‌ها و مکان‌هایی برای توقف در امتداد لبه آب به ساکنان این امکان را می‌دهد که با کانال به عنوان بخشی از فضای عمومی روزمره روبرو شوند.

تحقیقات در مورد ارزش غیربازاری برنامه آب‌های ABC سنگاپور نشان داد که ساکنان برای ویژگی‌های زیست‌محیطی و رفاهی آن ارزش قائل هستند، اگرچه ترجیحات بین گروه‌ها متفاوت است. با این حال، آن‌ها ثابت نمی‌کنند که هر پروژه‌ای تعامل اجتماعی را افزایش می‌دهد یا دسترسی برابر به فضای عمومی را فراهم می‌کند. این نتایج به نحوه اتصال، نگهداری و استفاده از فضاها توسط جوامع مختلف بستگی دارد.

دسترسی عمومی باید در کنار الزامات عملیاتی آبراه حفظ شود. این مناظر باید با نوسانات سطح آب و بارندگی شدید سازگار باشند، در حالی که سیستم‌های کاشته‌شده و مهندسی‌شده نیاز به نگهداری مداوم دارند. بنابراین، مسیرها و امکانات عمومی باید با تغییر سطح آب و شرایط سیل سازگار باشند.

پارک‌های بیشان-آنگ مو کیو، سونگی تامپینز و سونگی اولو پاندان نقش زیرساخت‌های زهکشی را به روش‌های مختلف گسترش می‌دهند. یکی رودخانه را با یک پارک سیل‌گیر ادغام می‌کند؛ دیگری ظرفیت انتقال افزایش‌یافته را با سواحل طبیعی و دسترسی عمومی ترکیب می‌کند؛ سومی تصفیه رواناب و ویژگی‌های زیستگاهی را در چشم‌انداز آبراه گنجانده است. در این سه پروژه، زهکشی همچنان عملکرد هیدرولیکی اصلی است، در حالی که چشم‌انداز اطراف نیز ذخیره‌سازی سیل، تصفیه رواناب، زیستگاه یا دسترسی عمومی را فراهم می‌کند.

عملکرد بلندمدت برنامه آب‌های ABC به نحوه نظارت و نگهداری پروژه‌های آن پس از اتمام بستگی دارد. نظارت برای ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی ضروری است، در حالی که ویژگی‌های اکولوژیکی نیاز به نگهداری دارند. مزایای دسترسی عمومی نیز باید از طریق نحوه استفاده مردم از این فضاها ارزیابی شود. یک کانال سبزتر به خودی خود دلیلی بر بهبود کیفیت آب، احیای تنوع زیستی یا کاهش خسارات سیل نیست. این نتایج باید از طریق شواهد در طول زمان اثبات شوند.

آبراه‌های سنگاپور نشان می‌دهند که چرا زیرساخت‌های زهکشی باید فراتر از ظرفیت هیدرولیکی آن ارزیابی شوند. ظرفیت هیدرولیکی و ظاهر یک رودخانه طبیعی، معیارهای کافی برای عملکرد یک آبراه نیستند. چشم‌انداز اطراف می‌تواند فضایی برای سیلاب، زیستگاهی برای سایر گونه‌ها و دسترسی عمومی به آبراه فراهم کند. کانال همچنان یک زهکش است. کناره‌ها و زمین اطراف آن تعیین می‌کند که آبراه چقدر می‌تواند کارایی داشته باشد.