مهدی نورزاد اشاره – روز یکشنبه سیزدهم آذر ماه سال 1390، ماشین حفار (TBM) در مسیر خط 3 متروی تهران طی مراسمی با حضور مهندس هابیل درویشی مدیرعامل مترو تهران و مهندس بهروز ابراهیمی مدیرعامل شرکت سابیر بینالملل مجری پروژه به ایستگاه راهآهن وارد شد.
در گزارشی که پیش روی شماست؛ سعی شده با بیان توضیحاتی جامع در مورد ماشین حفار (TBM) و همچنین شرکت سابیر بین الملل که اجرای این پروژه را بر عهده دارد در کنار تصاویر مربوطه ، جلوه ای گویا از این مراسم ارایه شود.
;
شرکت سابیر بینالملل فعالیتش را با صدور خدمات فنی مهندسی به خارج از کشور، از سال 1376 آغاز کرد، و علاوه بر حفاری خط مترو با دستگاه مکانیزه TBM، در زمینههای مختلف و گسترده ای از جمله اجرای تصفیهخانههای آب و فاضلاب، انبوهسازی، راه، سد و تونل فعالیت مینماید. از جمله پروژههای این شرکت میتوان به احداث تونل انزاب در تاجیکستان با طول تقریبی 7 کیلومتر اشاره کرد و همچنین احداث تونل سوریه به قطر 5 متر که از زیر شهر حلب می گذرد و با کاربری کشاورزی، جهت آبرسانی به اراضی زیتون در کشور سوریه احداث شده است. ضمن اینکه سابیر بینالملل اولین شرکتی است که پروژههای برونمرزی را با استفاده از دستگاه تمام اتوماتیک TBM اجرا کرده است.
این شرکت در حال حاضر پیمانکار پروژه فاز 3 از خط 3 متروی تهران میباشد که از ایستگاه زمزم واقع در قلعهمرغی تهران شروع شده و تا میدان ولیعصر امتداد دارد. طول مسیر این پروژه 8523 متر بوده و قطر داخلی تمام شدة آن 15/8 متر میباشد و روش حفاری آن هم کاملا مکانیزه و با دستگاه TBM (دستگاه حفر تونل سپردار Shielded Tunnel Boring Machine از نوع تعادلی با ; فشار زمین) میباشد.
این دستگاه که با طول تقریبی 120 متر و قطر حفاری حدود 2/9 متر در این پروژه به کار گرفته شده است؛ قادر است روزانه حدود 18-10 متر را حفاری کند.
از جمله مهم ترین مزیتهای استفاده از دستگاه TBM در حفاری میتوان به کاهش چشمگیر احتمال ریزش خاک اشاره کرد که باعث افزایش ایمنی قابل توجهی در طول اجرای پروژه میشود. ضمن اینکه در این روش نشستهای سطحی زمین تا حد قابل ملاحظهای محدود میشود.
علاوه بر موارد فوق باید اشاره کرد به اینکه سرعت و دقت در اجرای کار هم از دیگر مزایای این دستگاه هاست که با این روش، تونل بدون حتی یک درصد خطا حفاری می شود.
این دستگاه در حال حاضر با احداث حدود 5/2 کیلومتر تونل به محل ایستگاه راهآهن رسیده است و از آنجا که سازة ایستگاه راهآهن در تراز سکو به مرحله تکمیلی رسیده است، باید گفت که برای نخستین بار در متروی تهران عملیات ; عبور دستگاه حفار بعد از ساخت ایستگاه صورت گرفته است.
در چنین مواردی که عملیات اجرایی ایستگاه زودتر از عبور دستگاه حفار به پایان رسیده باشد وقتی ماشین حفار به ایستگاه وارد میشود، عملیات حفاری متوقف شده و سپس دستگاه حفار بر روی بستر بتنی پیشساخته توسط یک یا دو سگمنت که در کف نصب میشود حرکت و پیشروی می کند. سپس دستگاه حفار را به این ترتیب از ایستگاه عبور داده و قبل از شروع حفاری در انتهای دیگر ایستگاه، از یک قاب فشاری جهت نصب یک رینگ کامل استفاده میشود.
در پایان باید اشاره کرد به اینکه سیزدهم آذر ماه سال 1390 روزی بود که برای اولین بار دستگاه حفار تمام اتوماتیک TBM وارد یکی از ایستگاه های مترو در کشور شد؛ در حالی که منظره فوران آبی که برای خنک کردن دستگاه به کار گرفته می شود منظره ای تماشایی ایجاد کرده بود و از سوی دیگر باید گفت این امر که دستگاه مذکور تماما توسط متخصصان ایرانی به کار گرفته شده، دستاورد بسیار بزرگی محسوب می شود. دستاوردی که چشم اندازهای تازه ای را پیش روی صنعت کشور به نمایش میگذارد.
;
