زلزله چيست و چگونه به وجود مى آيد

قرن بيستم را مى توان دوران شناخت علمى زلزله و چگونگى وقوع آن، شناسايى مکان هاى زلزله خيز و اثرات زلزله بر محيط طبيعى و ساختمان ها به شمار آورد. با توجه به پيشرفت هاى روزافزونى که در اين زمينه حاصل شده است شايد بتوان هزاره ى سوم را دوران مهار زلزله و حتى استفاده از نيرو و انرژى عظيم آن دانست و اميدوار بود که اين نيروى تهديد آميز، براى بهره ورى از انرژى زلزله و رشد و توسعه ى جوامع انسان به يک فرصت تبديل شود.

اولين جرقه ها به انگيزه ى شناخت زلزله و نحوه ى وقوع آن به اوايل قرن بيستم سال ۱۹۱۲ با شواهد علمى اى که به دست « وِگنر » ميلادى مربوط مى شود. در اين سال دانشمندى آلمانى به نام آورده بود؛ اعلام کرد حدود دويست ميليون سال پيش، سطح زمين خشکى عظيم به هم پيوسته اى بوده که رفته رفته به دو خشکى بزرگ تقسيم شده است و پس از ميليون ها سال هريک از دو خشکى مجدداً قطعه قطعه شده و قاره هاى امروزى را به وجود آورده اند. درسال ۱۹۶۸ نظريه ى وگنر به نظريه اى .

تکتونيک به فعاليت هاى درونى زمين يا اصطلاحاً به فعاليت هاى ساختمان زمين (زمين ساخت) مى گويند. تکتونيک صفحه اى به معنى زمين ساخت ورقه اى است. امروزه اکثر زمين شناسان، ژئوفيزيک دانان و ژئوشيمى دانان معتقدند که قاره ها در سرتاسر تاريخ زمين، يعنى طى چند ميليارد سال از سويى به سويى ديگر سطح زمين جابه جا شده اند، اين قاره ها هم چنان درحال جابه جايى اند و اقيانوس اطلس وسيع ترين اقيانوس زمين درحال کوچک تر شدن است.

تکتونيک صفحه اى و زمين شناسى ايران براساس نظريه ى تکتونيک صفحه اى، سنگ کره ى زمين (پوسته ى زمين) يک پارچه نيست، بلکه از تعدادى ورقه هاى پوسته مانند کوچک و بزرگ تشکيل شده است. اين صفحه هاى صُلب سنگى را که روى قسمت درونى زمين مى لغزند، مى توان به يخ هايى که بر روى دريا شناورند و شانه به شانه هم مى سايند، تشبيه نمود. مرز اين صفحات صُلب سنگى مکان فعاليت های زمين شناسى(زمين شناختی) و تکتونيکى است.

زمين لرزه ها و آتش فشان ها در امتداد اين مرزها تمرکز يافته، به طورى که برخى از اين مرزها مکان کوه سازى شده اند. برخورد قاره ها رشته کوه هاى عظيمى چون هيماليا را به وجود آورده است و درواقع زمين لرزه ها لحظاتى از اين حرکت بزرگ و بسيار پيچيده ى کوه زايى محسوب مى شوند.

تأثير زلزله دى ماه سال ۸۲ بم بر بناهاى کهن و جديد شهر تصوير پايين ارگ تاريخى بم بزرگ ترين بناى خشتى جهان و تصوير بالا ساختمانى جديد با اسکلت فلزى.

براساس اين نظريه، کشور ايران، که تحت تأثير کوه زايى آلپ است، بين دو سپر آفريقا عربستان در جنوب غربى و صفحه ى توران (اروپا آسيا) در شمال شرق کشور.

قرار گرفته است. فلات عربستان به طرف شمال شرقى ادامه يافته و به وسيله ى رسوبات موجود در دشت خوزستان پوشيده شده است. فلات توران در ترکمنستان (شوروى سابق) قرار دارد. سلسله جبال زاگرس و البرز و زلزله هاى شديدى که در ايران به وقوع مى پيوندد نتيجه ى نزديک شدن و برخورد اين دو ورقه ى قارّه اى است. نظر به زلزل هخيز بودن کشورمان توجه جدّی به ساخت و ساز مناسب لازم است و بسيار اهميت دارد.

اثرات ساختمان سازى بر تخریب لایه ى ازن