جوایز صادراتی، برگ برنده شرکت‌های انبوه‌سازی

انجمن صدور خدمات فنی و مهندسی با همکاری چهار تشکل شرکت‌های ساختمانی، انجمن شرکت‌های تأسیساتی- تجهیزاتی، انجمن مهندسان مشاور و جامعه مهندسان مشاور در سال ۷۷ تأسیس شد. با وجود گذشت ۱۴ سال از عمر این انجمن و تأکید بخش خصوصی و دولتی بر صادرات خدمات فنی و مهندسی، تنها چند شرکت محدود به حکم کارنامه کاری درخشان خود و مناسبات سیاسی ایران با کشورهایی هم چون ونزوئلا و عراق توانسته‌اند در خارج از کشور موفق عمل کنند. آیا حضور چند شرکت محدود آن هم به واسطه برخی روابط را می توان به منزله موفقیت آنها تلقی کرد؟

فرامز مفتخر، نایب رئیس انجمن صدور خدمات فنی و مهندسی اعتقاد دارد ظرفیت و توان شرکت‌های انبوه سازی برای حضور در عرصه‌های جهانی در سطح مطلوبی است. مفتخر در همین رابطه به خبرنگار شبکه اطلاع رسانی صنوف مسکن ایران «صما» گفت: چنان چه دولت با این شرکت ها همکاری کند و برخی از تسهیلات آنها از جمله جوایز صادراتی را قطع نکند، آینده درخشانی پیش روی این شرکت ها قرار دارد. مشروح گفت و گو با وی را در ادامه می خوانید:

;آقای مفتخر به عنوان نایب رئیس انجمن صدور خدمات فنی و مهندسی و فردی فعال در بازارهای بین المللی ساخت و ساز، عملکرد شرکت‌های ایرانی در رابطه با صدور خدمات فنی و مهندسی را چگونه ارزیابی می کنید؟
در حال حاضر تعداد انگشت شماری از شرکت‌های ایرانی در تعداد محدودی از بازارهای بین المللی حضور دارند. این فعالیت محدود در حالی است که هم اکنون ۷۵ شرکت دولتی و خصوصی در انجمن عضو هستند که بسیاری از آنها ظرفیت و توان فعالیت در عرصه های بین المللی را دارا هستند.
با این وجود عملکرد همین تعداد از شرکت ها بسیار مثبت و رضایت بخش بوده است، به نحوی که با وجود تحریم ها و اعمال فشار بر شرکت‌های ایرانی میزان صادرات خدمات فنی و مهندسی در حال حاضر ۴ میلیارد و ۶۰ میلیون دلار است که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته ۶۰ میلیون رشد ; داشته است. ظرفیت صادرات در کشور حدود ۲۰ میلیارد دلار است. چنان چه این میزان محقق شود، نزدیک به ۱۰۰ هزار شغل در کشور ایجاد
می شود و از این طریق دو هدف عمده کشور که اشتغال زایی برای جوانان و افزایش درآمد ملی است تأمین می شود. دولت با حمایت از شرکت‌های ایرانی و افزایش توان فایننس بانک ها می تواند این حجم صادرات را محقق کند.

;تحریم های اعمال شده علیه کشور و به ویژه بانک مرکزی تا چه میزان روند صادرات خدمات فنی و مهندسی و اجرای پروژه های برون مرزی توسط شرکت‌های انبوه سازی را با چالش مواجه کرده است؟
واقعیت آن است که تحریم ها موانع و چالش های بسیاری را برای فعالیت شرکت‌های ایرانی به وجود آورده است. تشدید محدودیت‌ها در انجام مبادلات، اخذ ضمانت نامه‌ها، دریافت‌ها و پرداخت ها مشکلات بسیاری برای شرکت‌های صادر کننده خدمات فنی و مهندسی، چه در مرحله شرکت در مناقصات و چه در مرحله انجام تعهدات، ایجاد کرده است.
حضور شرکت‌های ایرانی دربرخی از کشورهای دیگر بر مبنای روابط سیاسی ایران با آن کشورها و سابقه و قدمت خود آن شرکت بوده است. آن چه مشهود است کاهش توان رقابتی شرکت‌های صادر کننده خدمات فنی و مهندسی در عرصه‌های بین‌المللی است.

;شنیده ها حاکی از آن است که دولت قصد دارد طی سال های آینده میزان جوایز صادراتی را کاهش داده و در نهایت آنها را حذف کند. به نظر شما این اقدام چه تأثیری بر روند کاری شرکت‌های صادرکننده خدمات فنی و مهندسی دارد؟
صادرات خدمات فنی و مهندسی رتبه اول را در میان کالاهای صادراتی از نظر کسب درآمد برای کشور و میزان صدور دارد. شرکت‌های فعال در این زمینه به اتکای همین جوایز صادراتی، در مناقصات به کشورهای متقاضی تخفیف می‌دادند و گوی رقابت را از آن خود می کردند. این جوایز در فاصله سال های ۸۱ تا ۹۰، موجب رشد سالانه صادرات خدمات فنی و مهندسی به میزان ۴۵ درصد شده است. این در حالی است که ; پیش از تخصیص جوایز نقدی به صادرکنندگان، رشد صدور خدمات به طور متوسط ۱۲ درصد بوده است. بنابراین حذف جوایز تأثیر بسیار نامطلوبی بر روند کاری شرکت‌های انبوه سازی فعال در خارج از کشور می گذارد.

;یکی از مهم ترین اقدامات مسئولان کشور و انبوه سازان مذاکره با کشورهایی از جمله عراق و ونزوئلا بوده است. ارزیابی شما از شرایط این دو کشور و حضور انبوه سازان ایرانی در آنها چیست؟
مناسبات سیاسی ایران با هر دو کشور عامل خوبی است تا شرایط برای حضور انبوه سازان ایرانی در آنها فراهم شود. به نظر من در حال حاضر عراق، به دلیل شرایط پس از جنگ، بهترین فرصت را برای حضور شرکت‌های ایرانی صادر کننده خدمات فنی و مهندسی به وجود آورده است. کشورهایی هم چون ونزوئلا و عراق به دلیل برخی مشترکات سیاسی و اجتماعی، بازار مناسبی برای بهره بردن از ظرفیت فنی و دانش مهندسان ایرانی هستند.

;مهم ترین هدف انجمن صادر کنندگان خدمات فنی و مهندسی در سال چیست؟
حضور هر چه بیشتر شرکت‌های ایرانی در کشورهای منطقه و پس از آن در سایر نقاط جهان اصلی ترین هدف انجمن است. برای رسیدن به این هدف، در ابتدا لازم است شرکت‌های ایرانی بعضی از ساختارهای موجود را تغییر داده و خود را با دانش روز هماهنگ کنند. از طرف دیگر دولت باید به شعار خصوصی سازی عمل کرده و با حمایت از فعالین این بخش و ارائه تسهیلات به آنها، به تدریج پروژه های بزرگ و مهم داخلی و خارجی را به بخش غیر دولتی واگذار کند.

;

;