مجری صاحب صلاحیت؛ هزینه یا فایده؟

یک- عنوان می شود که حوزه های مختلفی از سازمانی، قانون و مقررات، و اجرایی در ساخت و سازهای شهری دچار نقصان هستند که این همه، بی کیفیتی ساختمانها را نتیجه می دهند.

;

یک- عنوان می شود که حوزه های مختلفی از سازمانی، قانون و مقررات، و اجرایی در ساخت و سازهای شهری دچار نقصان هستند که اینهمه، بی کیفیتی ساختمانها را نتیجه می دهند.

البته که تمام نواقص فوق در یک بستر اجتماعی اتفاق می افتد؛ افرادی که قوانین را می نویسند، افرادی که سازمان را تشکیل می دهند و آنهایی که مدیر می شوند . . . غیر از مردم و فرهنگ جاری آن نیستند. از اینرو محل بسیاری از تحولات و اصلاحات حوزه های مختلف را باید در بستر اجتماعی آنها جستجو کرد.

;

با این مقدمه، فرهنگ سازی و آگاهی بخشی عمومی در خصوص استانداردهای ساخت و ساز در نظر مسئولان و صاحب نظران، می‌بایست در اولویت امور قرار گیرد.(بند4 ماده ۲ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان)

;

دو-کارشناسان در دانش مدیریت پروژه، در برآورد هزینه های یک پروژه، تنها به هزینه طراحی و ساخت توجه ننموده و کلیه هزینه های عمر یک پروژه را مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

;

در بازار سوداگری ساخت و ساز شهری در ایران، که در یک سو مالکان و سرمایه گذاران ساخت قرار دارند و در سویی دیگر بهره برداران، آنچه مورد ارزیابی و توجه است هزینه های طراحی و ساخت می‌باشد، که با کاهش هر چه بیشتر آن، سود حاصله برای گروه اول بیشتر می‌شود؛ ولیکن در صورت وجود فرهنگ عمومی و آگاهی اجتماعی مناسب و همچین قوانین و نظارت‌های مربوطه، سعی در برآوردن انتظارات تمامی ذینفعان پروژه می‌شود.

;

مالکان، سرمایه‌گذاران، عوامل اجرایی، بهره‌برداران، همسایگان، مردم حال و آینده کشور جزو گروه‌هایی هستند که در احداث یک پروژه ساخت و ساز شهری نفع می‌برند.

;

اگر بخواهیم انواع هزینه‌های آشکار و پنهان یک پروژه را شناسایی نماییم، به موارد ذیل می‌رسیم:

;

أ‌. ; ; ; ; ; ; ; ; هزینه‌های طراحی و ساخت

;

ب‌. ; ; ; هزینه مجوزها و گواهی‌ها

;

ت‌. ; ; ; هزینه راه‌اندازی

;

ث‌. ; ; ; هزینه تعمیر و نگهداری

;

ج‌. ; ; ; ; ; هزینه سلب آسایش همسایگان در دوره اجرا (موانع عبور و مرور، آلودگی‌های صوتی، آلودگی‌های بصری)

;

ح‌. ; ; ; ; ; هزینه عدم آسایش و عدم رفاه و رضایت خاطر بهره‌برداران طی سکونت در یک مسکن بی‌کیفیت

;

خ‌. ; ; ; ; ; هزینه مال و جان انسان‌ها در صورت بروز حادثه

;

د‌. ; ; ; ; ; ; هزینه مصرف نامناسب معادن و منابع ملی در ساخت مسکن بی‌کیفیت

;

ذ‌. ; ; ; ; ; ; هزینه آلایندگی محیط زیست در تولید مصالح

;

سه-کارشناسان در دانش مهندسی ارزش، تفاوت اساسی بین دو مفهوم “ارزان سازی” و “ارزنده سازی” قائل می‌شوند. “ارزان سازی” منجر به کاهش کیفیت یک محصول می‌گردد، ولیکن “ارزنده سازی” ضمن حفظ کیفیت و حتی افزایش کیفیت محصول با اعمال ایده‌های جدید، موجب حذف هزینه‌های زائد تولید می‌گردد.

;

چهار-آنچه که در مورد الزامی شدن حضور مجریان صاحب صلاحیت در کارگاه‌های ساختمانی در نظر عموم مردم و بلاخص سرمایه‌گذاران، که پیش از این عنوان شد در پی کاهش هزینه‌های ساخت و سود بیشتر می‌باشند، موجب مقاومت و نارضایتی می‌گردد، حق‌الزحمه ایست که این حضور بر هزینه های ساخت اضافه می‌نماید. حال آنکه حضور یک مجری صاحب صلاحیت (صلاحیت واقعی و کارآمد) در روند کار و فرآیندهای اجرا، نه تنها موجب افزایش هزینه‌ها نمی‌شود، بلکه به دلیل حذف هزینه‌های زائد موجب ارزندگی کار تمام شده نیز می‌گردد؛ به خلاف آنکه در عدم حضور این مجری، تلاش به جهت ارزان سازی می‌باشد.

;

از طرفی چنانچه شرح آن در قسمت دو این یادداشت رفت، با توجه به کلیه هزینه های طول عمر یک پروژه، با استانداردسازی و ساخت با کیفیت یک ساختمان، از بسیاری از هزینه‌های آتی، من جمله تعمیر و نگهداری و هدر رفت منابع صرفه جویی صورت خواهد گرفت؛ و این در صورتیست که یک سرمایه‌گذار تنها منافع مالی و آنی خود را ندیده و به منافع سایر مردم، فرزندان خود و دیگران نیز بیاندیشد.

;

و این وظیفه صاحب نظران و مسئولان است تا با فرهنگ سازی و وضع قوانین مناسب، عموم مردم را به آگاهی و عمل این مسائل برسانند.

;

حامد خانجانی، عضو جامعه مشاوران راهبر مهندسان ساختمان

;

;