دستبرد به معماری بومی مازندران
معماری بومیو محلی مازندران زیر تیغ ساختوسازهای بیرویه و بیتدبیری سازمانهای نظارتی ساختمان مورد دستبرد قرارگرفته است.
ساختوسازهای بیهویت و بیرویه از یکسو و زیرپا گذاشتن الگوهای بومی
در معماری از سوی دیگر، روند افسارگسیختهای را در معماری شهری و روستایی مازندران
ایجاد کرده است. معماری مازندران تلفیقی نادرست و نابخردانهای از سنت و مدرنیسم است
که در این رقابت نابرابر، الگوهای بومیو مطابق بر اقلیم منطقه ازدسترفته است و سازمانهای
ناظر و متولی همانند نظام مهندسی ساختمان تنها نظارهگر این روند هستند. بیشک
آنچه معماری مازندران را به این وضع کشانده، بیتدبیری متولیان امر در برهههای
مختلف، ضعف نظارت و اجرای قانون است که نظام ساختوساز را در استان معیوب و
نیازمند تیمار و نوسازی کرده است. با روند روزافزون تغییر و دگرگونی بافتهای سنتی
دیری نخواهد گذشت که از این بافتهای اصیل و رؤیایی، جز یک خاطره و عکس، چیز دیگری
باقی نخواهد ماند درحالیکه حفظ این نمادهای فرهنگی نیازمند تدوین برنامههای
هدفمند و جامع است. وجود نقشههای دوم یا اجرایی، تعدد مراجع صدور پروانههای
ساختمانی، از بین رفتن نظام عرفی، کمبود تجهیزات زیربنایی، مشخص نبود حرایم در
معماری و شهرسازی ازجمله چالشهای ساختوساز در مازندران به شمار میرود و این چالشها
در حالی است که توسعه پایدار صنعت ساختمان ازجمله مباحث مهم در عصر حاضر است که با
توجه به نقش صنعت ساختمان در چرخه اقتصادی کشور، رشد و بالندگی این صنعت از اهمیت
بسزایی برخوردار است. در حالی متولیان امر نظارت بر ساختوساز، تهیه آمایش سرزمین
را برای حفظ بهترین زمینهای استان در برابر ساختوسازهای غیرمجاز ضروری میدانند
که این سند بهتازگی در استان تصویب شد اما سازمانهایی مانند نظاممهندسی ساختمان
از افق و چشمانداز بخش مسکن و ساختوساز در این سند اطلاعی ندارند. محسن قربانی
رئیس سازمان نظاممهندسی ساختمان مازندران در پاسخ بابیان اینکه از سند آمایش سرزمینی اطلاع دقیقی ندارد میگوید: اینکه آمایش
ساختوساز و مسکن در سند دیده نشده باشد، غیرممکن خواهد بود. همچنین محمد فیروزیان
نایبرئیس اول سازمان نظاممهندسی سازمان مازندران نیز در پاسخ درباره اینکه آیا در سند آمایش سرزمینی به ساماندهی ساختوسازها و مسکن در استان
توجه شده یا خیر و سرنوشت تفاهمنامههای ساماندهی ساختوساز بین نظاممهندسی و
استانداری مازندران چه شده است میگوید: سال گذشته طرح پژوهشی در زمینه معماری
معاصر مازندران، چالشها و فرصتهای پیش روی داشتهایم که خاتمه پیداکرده است. وی
اظهار داشت: این پروژه در شورای عالی شهرسازی با حضور مقام عالی وزارت راه و
شهرسازی و استاندار مازندران مطرح و منجر به انعقاد تفاهمنامهای شده است. سودابه
مهری نایبرئیس دوم سازمان نظام مهندسی ساختمان مازندران اعلام کرد: الزامات
و قوانین در مقررات ملی ساختمان لحاظ شده است و نظام مهندسی تلاش دارد تا در این
مورد در نقشههای اولی مورد لحاظ قرار گیرد. وی بابیان اینکه بخشی از مشکلات ما
ناشی از نقشههای دوم یا اجرایی است که شهرداری به استناد ماده ۱۰۰ درباره آن حکم
میدهد گفت: بعد از این مسئله نمیتوانیم نظارت واقعی روی حوزه معماری داشته
باشیم. امروز اصلیترین چیزی که اهل فن را آزار میدهد این است که همه مناطق شهری
و روستایی براثر ساختوسازهای بیرویه بدون توجه به مزیتها و پیشینههای فرهنگی و
بومیشبیه یکدیگر شدهاند و درواقع فنّاوری امکاناتی را فراهم کرده که قبلاً وجود
نداشت.
