ارائه طرح «پاریس بزرگ» در شورای‌عالی شهرسازی و معماری/ تجربه‌ای برای ساماندهی کلانشهر تهران

طرح «پاریس بزرگ» با حضور عضو هیات علمی دانشگاه ورسای پاریس که هدف آن ایجاد فضای بهتر زندگی برای شهروندان و اصلاح نابرابری‌های منطقه‌ای برای به وجود آوردن شهری پایدار برای آیندگان است در شورای‌عالی شهرسازی و معماری ارائه شد.

پروفسور ریچارد اسکوفیه در دوازدهمین جلسه شورای‌عالی شهرسازی و
معماری در سال ۱۳۹۴، با ارائه گزارش طرح “پاریس بزرگ” تاکید کرد: همچنان
طرح‌های ساماندهی کلانشهرها در مسکو، برلین و پاریس انجام شده است به نظر می رسد
در کلانشهر تهران نیز می توان از این تجربه‌ها بهره برد.

وی با اشاره به فراخوان طرح “پاریس بزرگ” توسط وزارت فرهنگ
فرانسه توضیح داد: به خاطر اینکه حومه پاریس دارای شهرداران مستقل از مرکز شهر
پاریس است، وزارت فرهنگ این کشور متولی فراخوان این طرح شد و پس از نهایی شدن آن
نیز به علت عدم مدیریت یکپارچه این کلانشهر برخی از موارد هنوز اجرایی نشده است.

مسئول پاویون معماری و شهرسازی پاریس اظهار داشت: در این فراخوان که
با هدف تبدیل کردن شهر پاریس پایتخت فرانسه، به یک کلانشهر جهانی و اروپایی قرن
بیست و یکمی اجرا شد؛ چند پیشنهاد با رویکردهای مختلف توسط معماران ارائه شد زیرا
که در این فراخوان شهرسازان حضور نداشتند و وزارت فرهنگ فرانسه علاوه بر کالبد
شهر، درصدد استفاده از فرهنگ برای ساماندهی کلانشهر پاریس و نگاه شاعرانه معماران
بود.

وی در ادامه سخنانش افزود: در سپتامبر ۲۰۰۷ فراخوانی بین المللی میان
معماران انجام شد که بنابرآن قرار شد ویژگی ها و مختصات یک ” کلان شهر قرن بیست و
یکمی متعهد به پیمان کیوتو” تعریف شود.

پروفسور اسکوفیه یادآور شد: پس از انجام این فراخوان اسامی معماران
برجسته انتخاب شده از میان ستارگان معماری جهان (ژوئن ۲۰۰۸) اعلام و پس از آن
نمایشگاه کارهای برجسته این معماران در موزه معماری پاریس (آوریل ۲۰۰۹) به نمایش
گذاشته شد و تاسیس آتلیه بین المللی پاریس بزرگ (AIGP) برای پیگیری طرح “پاریس بزرگ” و
بازتاب های عمومی در زمینه آن ( فوریه ۲۰۱۰) از دیگر موارد اجرایی بود.

وی با تشریح رویکرد معماران برجسته در طرح “پاریس بزرگ”
ابراز داشت: در کلانشهر قرن نوزدهمی سازمان‌ها باید به منظور تمرکززدایی از شهر
خارج و در حومه‌ها مستقر شوند و یکی از پیشنهادهای دریافت شده معماران با این
موضوع بود و پیشنهاد دیگر مربوط به لرد ریچارد راجرز معمار معروف سبک های
بریتانیایی بود که بر اساس طرح وی، بلوارهای شهر پاریس باریکتر شده و خیابانها به
مسیرهای عبور و مرور دوچرخه ها تبدیل و پیاده روها به منظور گنجایش تعداد بیشتری
از عابران پهن تر می‌شد.

مسئول پاویون معماری و شهرسازی پاریس بیان داشت: از برنامه های این
طرح می توان به یکی کردن مراکز دولتی مرکز پاریس و بخشهای دور افتاده تر و ایجاد
سیستم حمل و نقل عمومی که قسمتهای مختلف حومه شهر را به یکدیگر و به قسمتهای مرکزی
شهر اتصال خواهد داد، اشاره کرد.

وی تاکیدکرد: ایجاد خطوط ریلی و بزرگراه‌های شهری موجب جداکردن محله‌ها
از یکدیگر می‌شود و باید برای این موضوع و جلوگیری از تعبیر‌های پایین شهر و بالا
شهر فکری کرد.

پروفسور اسکوفیه تصریح کرد: بر اساس طرحی دیگر که توسط یک شرکت معماری
فرانسوی ارائه شد به سطح فضاهای سبز این شهر از طریق ایجاد گلخانه ها و باغها بر
فراز بام خانه های مسکونی اشاره شد و ساختمانها بر اساس این طرح قسمتی از انرژی
خود را از باد و نور خورشید تامین کرده و اتصال به مرکز شهر از طریق سیستم حمل و
نقل سریعی که بر روی ارتفاع احداث می شود، ممکن خواهد شد.

وی در ادامه با اشاره به طرح معماری هلندی برای تراکم بیشتر مرکز
پاریس و طرح گروه “استودیو۰۹”در زمینه یکسان سازی و همسازی در شهر و جمع‌آوری
آب‌های سطحی در کف زمین بیان داشت: پیشنهاد دیگری که توسط گروه فرانسوی-ایتالیایی
ارائه شد بر نگاه خارجی به شهر و استفاده از الگوی توکیو در از بین بردن محله‌های
پایین شهر و بالاشهر و عدم سلسه مراتب شهری تاکید داشت.

عضو هیأت علمی دانشگاه ورسای پاریس اضافه کرد: طرح دیگر مربوط به
گروهی آلمانی بودکه بر حفظ فضای سبز و زمین‌های کشاورزی حومه پاریس تاکید داشت و
آنها در جستجوی سبک معماری خاصی نبودند.

وی با اشاره به طرح ژان نوول در فراخوان “پاریس بزرگ” تصریح
کرد: دراین طرح بر مقررات زدایی و آزادی عمل در ساخت و ساز شهری توجه شده بود با
توجه به اینکه در پاریس قوانین بسیارسخت برای ساخت و ساز و عدم اجازه برای ساخت
ساختمان‌های بلند وجود دارد که بر این اساس موسسات تجاری، دانشگاه‌ها، موسسات
تحقیقاتی و وزارتخانه‌ها به حاشیه شهر پاریس و بویژه منطقه لادفانس انتقال یافته‌اند.

پروفسور اسکوفیه با تاکید بر اینکه ساختار مدیریت شهری پاریس نیز
مشابه تهران است، تصریح کرد: پاریس بزرگ شهردار واحد ندارد و این مشکل در مدیریت
واحد این کلانشهر وجود دارد و به هیمن خاطر طرح ” پاریس بزرگ” از طرف
دولت و وزارت فرهنگ فرانسه دنبال شد و به خاطر عدم متولی واحد، این طرح به طور
کامل اجرا نشده است.

وی در پایان سخناش با اشاره به اجرای این طرح در کلانشهرهای بزرگ
جهان، پیشنهاد اجرای این طرح را برای ساماندهی کلانشهر تهران داد.

پروفسور ریچارد اسکوفیه دارای دکترای معماری و فلسفه، عضو هیأت علمی
دانشگاه ورسای پاریس و برنده جایزه معماری ۱۹۹۱ است.