آغاز ساخت مسكن اجتماعي توسط خيرين مسكن ساز
انجمنها و نهادهاي خيريه زيادي در كشور وجود دارند كه هدف از تشكيل آنها حمايت از گروههاي ضعيف و آسيبپذير جامعه است. اين حمايتها زمينههاي مختلف را شامل ميشود. يكي از نيازهاي اقشار كم درآمد كه آنها بدون حمايت قادر به تأمين آن نيستند مسكن است.
مسكن به عنوان كالايي گران بيشترين بخش هزينهاي درآمد خانوار را به
خود اختصاص داده است و در اين ميان گروههاي كم درآمد جامعه براي برخوردار شدن از
حق مسكن نيازمند حمايتهاي مختلف هستند. از آنجا كه ساخت مسكن امري تخصصي است و هر
نهاد يا تشكلي نميتواند مسئوليت آن را بر عهده بگيرد انجمن خيرين مسكن ساز در سال
1387 با هدف تهيه مسكن براي نيازمندان با تكيه بر منابع افراد خير تشكيل شد. اين
انجمن ساخت 30 هزار واحد مسكوني را آغاز كرده كه تا كنون 17 هزار واحد آن به اتمام
رسيده و واگذار شده است. كار جديدي كه اين انجمن در دست اقدام دارد ساخت مسكن براي
خانوارهاي داراي حداقل دو معلول است كه اين طرح با كمك بلاعوض، بخشي از برنامه
مسكن اجتماعي دولت است كه در حال اجرا است.
انجمن خيرين مسكن ساز در حقيقت جزئي از برنامه افتتاح حساب 100 حضرت
امام(ره) براي تأمين مسكن كم درآمدها است كه فرمان آن در 21 فروردين سال 58 صادر
شد. اين انجمن در سال 87 تشكيل شد و كل فعاليتها و دبيرخانه آن زير نظر بنياد
مسكن انقلاب اسلامي قرار دارد. سازوكار فعاليت اين انجمن به اين نحو است كه گروهي
از خيرين در سراسر كشور تحت عنوان هيأت امنا، هيأت مديره و… مشخص شده و رسالت
آنها تأمين و كمك به خانه دار شدن اقشار كم درآمد است. تهيه مسكن براي اقشار
نيازمند را اين انجمن در اولويت كارهاي خير قرار داده است. در كشور خيرين مدرسه
ساز، مسجد ساز و ساير مؤسسات خيريه فعاليت ميكردند اما در مسكن به عنوان كالاي
گران قيمت و با توجه به اينكه بخشي از جامعه توانايي تأمين حداقلها را هم ندارند
انجمن خيرين مسكن ساز در سراسر كشور فعاليت خود را آغاز كرد.
كيومرث سلگي، مديرعامل انجمن خيرين مسكن ساز در گفتوگو با «ايران»
اين انجمن را به عنوان يكي از سازمانهاي مردم نهادي كه تخصصي ترين دستگاه خير در
زمينه مسكن است معرفي كرد و گفت: انجمن حدود 1500 نفر عضو هيأت امنا و هيأت مديره
دارد كه پويايي قابل قبولي براي تأمين مسكن نيازمندان دارند.
وي افزود: پيشنهادهاي خيرين در اولويت قرار دارد به اين ترتيب كه هر
خيري ميتواند كمك خود را به نحوي ارائه كند. پرداخت اقساط، تعمير، تأمين بخشي از
منابع ساخت و احداث از جمله پيشنهادهايي است كه خيرين با مراجعه به انجمن براي
كمك به واگذاري مسكن به اقشار نيازمند ارائه ميكنند البته انجمن در هر شهري اگر
خيرين تقاضا كنند پيشنهادهاي خود را در مورد چگونگي كمك ارائه ميدهند.
به گفته سلگي تعيين گروه هدف و اينكه كمك به چه كسي ارائه شود نيز با
خيرين است. انجمن كميتهاي تعيين كرده كه نماينده خيرين، نماينده انجمن و نماينده
بنياد مسكن اعضاي اين كميته هستند كه افراد واجد شرايط را شناسايي ميكنند و مراحل
واگذاري را بر عهده دارند. بايد تلاش كرد تا خيرين را آگاه و اولويتهاي امروز
جامعه را بيان كرد و ساخت مسكن از ضروريترين نيازهاي امروز جامعه است كه خيرين به
آن نيز توجه دارند.
سلگي ميزان نياز و متقاضيان را بسيار بيشتر از توان انجمن عنوان كرد و
گفت: به همين دليل، مهم تأمين منابع و حمايت خيرين است و به دليل نياز بالا
واگذاريها سريع انجام ميشود. شناسايي نيازمندان كار سختي نيست و ما اين مراحل را
بر عهده انجمنها در هر شهر قرار داده ايم و دخالتي در شناسايي افراد نداريم. در
واقع انجمن خيرين در هر استان و شهري با توجه به شرايط آن استان اساسنامه و
دستورالعملهاي خود را تعيين ميكند. مردم خودشان ميفهمند چه كار بايد كنند. آنها
خودشان هم تصميمگيري و تصميمسازي ميكنند و در هر حوزه و در هر شهرستان با توجه
به فرهنگ محلي منطقه برنامههاي خود را اجرا ميكنند. دليل اين ساختار اين است كه
ما نميتوانيم يك نسخه براي همه مناطق بپيچيم. مناطق كشور ما متعدد هستند كه انجمنها
به نسبت نياز اين مناطق تشكيل شده و اين نيازها را تأمين ميكنند.
مديرعامل انجمن خيرين مسكن ساز، سال 90 را سال آغاز كارهاي اجرايي اين
انجمن اعلام كرد و گفت: از اين سال تا كنون ساخت 30 هزار مسكن توسط خيرين شروع شده
و تا كنون 17 هزار واحد تكميل و واگذار شده است و بقيه واحدها در دست ساخت و تكميل
است.
شروع ساخت مسكن اجتماعي توسط انجمن خيرين مسكنساز
مسكن اجتماعي يكي از طرحهاي دولت براي خانه دار كردن دهكهاي پايين
جامعه است. مسكن اجتماعي درواقع مدنظر قرار دادن گروههايي است كه در پايينترين
سطح درآمدي هستند. البته دولت قصد نداردبه طور مستقيم درگير ساخت و ساز شود بلكه
ميخواهد زمينه ساز و پشتيبان اين بخش باشد. از اين رو ساخت مسكن اجتماعي با
همكاري نهادهاي مختلف مورد نظر است.
انجمن خيرين مسكنساز يكي از نهادهايي است كه براي اجراي برنامه مسكن
اجتماعي پيشتاز شده است و ميتوان گفت اجراي اين برنامه توسط انجمن شروع شده است.
به گفته مديرعامل انجمن خيرين مسكن ساز كار جديدي با مشاركت بنياد مستضعفان، بنياد
مسكن، سازمان ملي زمين و مسكن، سازمان عمران و بهسازي شهري و سازمان بهزيستي با
همكاري خيرين مسكن ساز براي تأمين مسكن خانوارهايي كه حداقل 2 معلول دارند در حال
انجام است.
به گفته سلگي حدود 13 هزار و 800 خانوار با 2 عضو معلول در كشور وجود
دارند كه 8 هزار و 300 خانوار از اين تعداد خانوار شهري هستند كه مسئوليت تأمين
مسكن براي آنان بر عهده انجمن خيرين است.
سلگي افزود: تأمين مسكن براي اين خانوارها به صورت پرداخت 30 ميليون
تسهيلات بلاعوض است و مابقي آن از طريق پرداخت تسهيلات و وام قرض الحسنه خواهد بود
كه اين برنامه بخشي از برنامه مسكن اجتماعي دولت است كه در مدت 3 سال انجام ميشود.
سلگي خاطرنشان كرد: زمين براي احداث مسكن 6 تا 7 هزار واحد تأمين شده
و از ظرفيت مسكن مهر همچون واحدهاي نيمه تمام آن براي اين برنامه استفاده ميكنيم.
وي پرداخت تسهيلات بانكي را مشكل اين طرح نام برد و گفت: اين برنامهها
نياز به حمايت دارد و با توجه به هدف دولت در حمايت از سازمانهاي مردم نهاد
انتظار داريم براي اجراي اين طرح از حمايت دولت و بانكها برخوردار شويم. در
برنامه ششم پيشبيني شده كه بخشي از مسئوليتهاي مسكن اجتماعي را به خيرين به
عنوان يكي از شاخههاي بنياد مسكن و شاخه مردمي بنياد مسكن واگذار كنند. ما براي
آن هم برنامه داريم. در كارگروهي كه براي اين كار تشكيل شده حضور فعال داشتيم و
جاهايي را هم پيشبيني كردند كه مسكن اجتماعي را به خيرين محول كنند. مخصوصاً براي
دهكهاي پاييني كه عمدتاً تحت پوشش سازمانهاي حمايتي هستند با مشاركت همين سازمانهاي
حمايتي و توسط خيرين اين كارها اتفاق ميافتد.
كاهش هزينههاي ساخت
مديرعامل انجمن خيرين مسكن ساز با اشاره به اينكه اين انجمن براي ساخت
مسكن بيشتر بر كمكهاي مردمي تكيه كرده است، گفت: نيازمند حمايتهاي قانوني براي
كاهش هزينههاي ساخت مانند هزينه پروانه ساخت يا انشعابات آب و برق و گاز هستيم تا
بتوانيم با حداقلها براي نيازمندان خانه بسازيم.
وي گفت: سال گذشته در اين خصوص طرحي به مجلس ارائه شد كه نمايندگان با
آن مخالفت كردند اما كاهش هزينههاي ساخت مسكن توسط خيرين در برنامه ششم ديده شده
است و اين برنامه مهمي است؛ در واقع انجمن خيرين نيازمند نگاه و حمايت ويژه قانوني
است تا با هزينه كمتر مسكن بسازد.
به گفته سلگي 10 تا 20 درصد واگذاريها در انجمن خيرين به افراد تحت
پوشش بهزيستي و كميته امداد امام(ره) است و در طرحي جديد مشاركت با مؤسسات خيريه
مختلف در دستور كار قرار دارد تا با تكيه بر منابع اين مؤسسات خيريه انجمن به
عنوان مؤسسهاي تخصصي براي افرادي كه اين مؤسسات تحت نظر دارند خانه بسازد.وي با
بيان اينكه به طور متوسط هر خير 10 تا 15 ميليون تومان براي ساخت هر واحد كمك ميكند،
گفت: هنوز در موضوع مؤسسات مردم نهاد و خيريه نتوانسته ايم از ظرفيتها استفاده
كنيم و اين چالش بزرگ اين نوع نهادها است. اگر سازوكارها را آماده كنيم و خيرين
احساس كنند ميتوانند منابع خود را بهصورت مفيد بهكار بگيرند كارها راحت تر پيش
ميرود.
وي افزود: اما در ساخت مسكن ما مشمول قوانين عادي هستيم و اين قوانين
دست و پا گير هم مشكلات زيادي ايجاد ميكند هم هزينههاي ساخت را بالا ميبرد
بنابراين نيازمند قوانين ويژهاي براي حمايت از خانه دار شدن مسكن نيازمندان هستيم.
سلگي گفت: با وجود همه مشكلات امسال 4 هزار و 328 واحد آماده تحويل
داريم كه به تدريج تا 2 ماه آينده اين واحدها به بهره برداري ميرسند و واگذار ميشوند.
ما به دنبال اين هستيم كه توسط خيرين به خانه دار شدن مردم كمك كنيم و خانهها را
با قيمت پايين تري به دست گروههاي كم درآمدي كه توان اوليه را هم ندارند برسانيم
و به آنها كمك كنيم كه صاحب مسكن شوند. از نظر كيفيت نيز با توجه به نظارتهاي
وزارت راه و شهرسازي و بنياد مسكن و سازمان نظام مهندسي، كيفيت واحدهاي ساخته شده
توسط خيرين مورد توجه و تأكيد است و سعي شده واحدهايي كه احداث ميكنيم با
بالاترين استانداردهاي فني باشد و نظارت بر ساخت و ساز و كيفيت ساختمانها بهصورت
رايگان است كه با حمايت سازمانهاي مرتبط انجام ميشود.
