سرنوشت پروژه های نیمه تمام در دوران پس از توافق

طرح های عمرانی و مدت زمان زیادی که برای اتمام آنها طول می کشد برای دولت های مختلف به یک معضل بزرگ تبدیل شده است به طوری که وقتی کلنگ افتتاح یک طرح عمرانی در شروع کار یک دولت زده می شود به ندرت می توان شاهد افتتاح و بهره برداری از آن طرح در عمر باقی مانده از آن دولت بود.

اما روند کلنگ زنی های طرح های عمرانی در دولت نهم و دهم به شدت
افزایش یافت. بعضی از این طرح ها بدون هیچ گونه برآورد مالی و تامین اعتبار لازم
بدون توجه به مدت زمان مورد نیاز تا افتتاح و بهره برداری از آنها کلنگ زده شدند. در
واقع کلنگ زنی های بی حساب و کتاب طرح های عمرانی در دولت های نهم و دهم به معضلی
بزرگ برای دولت یازدهم تبدیل شده است.

نزدیک به سه هزار طرح عمرانی نیمه تمام از گذشته به دوران دولت تدبیر
وامید رسیده است که 50 پروژه در ردیف طرح
های بزرگ نیمه تمام عمرانی قرار گرفته است که برای اتمام آنها بیش از 110 هزار
میلیارد تومان اعتبار لازم است و این درحالی است که کل بودجه عمرانی کشور در سال
جاری به بیش از 50 هزار میلیارد تومان هم نمی رسد.

پس از آغاز طرح مسکن مهر که آبروی دولت نهم و دهم لقب گرفت، تمام
اعتبارات دولت صرف بهره برداری وافتتاح طرح های عمرانی در سراسر کشور شد که البته
باز هم دولت وقت نتوانست در موعد مقرر این پروژه ها را تکمیل کند و این وظیفه مهم
بر دوش دولت یازدهم افتاد.

هرچند رهاسازی این حجم از طرح های عمرانی نیمه تمام به نوعی هدررفتن
سرمایه ملی کشور است ولی بیان این واقعیت که بسیاری از این پروژههای عمرانی
نیازمند بودجه های زیادی برای اتمام است نشان می دهد که هیچ برنامه ریزی مالی
وزمانی خاصی در کلنگ زنی این پروژه ها از قبل پیش بینی نشده است.

البته مشکل فقط اعتبارات لازم برای اتمام پروژه های نیمه تمام عمرانی
در کشور نیست بلکه بسیاری از این پروژه ها با مشکلاتی همچون جانمایی نادرست،
سوددهی کم و … مواجه هستند.

از طرف دیگر مواجه شدن دولت فعلی با بدهی های سنگین مالی به
پیمانکاران طرح های نیمه تمام عمرانی سبب
شده است تا بسیاری از این پروژه ها به حال خود رها شوند ودیگر پیمانکاران هم رغبتی
برای ادامه کاردر این پروژه ها نداشته باشند.

در واقع دولت در گام اول تصمیم گرفته است 248پروژه های ملی را که
پیشرفت فیزیکی آنها بالای 70درصد است را تکمیل کند که اتمام همین تعداد از طرح های
نیمه تمام عمرانی نیاز به47 هزار میلیارد تومان بودجه دارد که حکایت از اختصاص
تقریبی بودجه عمرانی سال جاری به این پروژه ها دارد.

هرچند پیمانکاران طرح های نیمه تمام عمرانی در سراسر کشور چیزی حدود
12 هزار میلیارد تومان از دولت طلب کار هستند اما وزارت راه و شهرسازی که ازعمرانی
ترین نهاد های دولت است خود را متعهد به پرداخت این مبلغ می داند.

البته تحریم های سنگین از یک طرف وکاهش قیمت نفت از طرف دیگر دست دولت
را برای اختصاص اعتبارات عمرانی لازم به طرحهای نیمه تمام بسته است اما با این
وجود دولت تصمیم به تکمیل پروژه های ملی کشوری با پیشرفت بالای 70 درصد دارد.

به نظر
می رسد دولت برای اتمام طرح های نیمه تمام عمرانی در سراسر کشور نیازمند کمک
وحمایت مالی است و استفاده از فاینانس وسرمایه گذاری خارجی در کنار بهره بردن از
بخش خصوصی داخلی می تواند راهگشا باشد.

البته حضور فاینانس وسرمایه گذار خارجی در کشور به نوعی وابسته به رفع
تحریم ها است به طوری که در صورت حصول
توافق هسته ای در آینده ای نزدیک می توان به حضور سرمایه گذاری خارجی ها در پروژه
های عمرانی مختلف کشور امیدواربود.

از طرف دیگر حضور فاینانس خارجی در کشور می تواند در کیفیت ساخت وساز
در طرح های نا تمام عمرانی تاثیر بسزایی داشته باشد به طوری که سرمایه گذارخارجی
در اجرای پروژه های نیمه عمرانی می تواند الگوی شرکت های عمرانی موجود در داخل
کشور باشد.

ازسوی دیگر حضور فاینانس خارجی می تواند پیشرفت چشمگیر فیزیکی پروژه
های عمرانی در سراسر کشور را به همراه
داشته باشد.

به هرحال آنچه مسلم و واضح است در شرایط فعلی که دولت با کاهش درآمدهای
بودجه ای در کشور مواجه است بخش خصوصی و از جمله فاینانس خارجی می تواند بازوی
دولت برای اتمام طرح ها و پروژه های نیمه تمام عمرانی در کشور باشد ومثل یک
کاتالیزور عمل کند.