عباس آخوندی در همایش هویت ایرانیاسلامی ؛ ايرانشهر مطرح کرد:
ویژگیهای اندیشه ایرانشهری/ دولت پاسخگو بر اثر وجود شهروند پرسشگر به وجود میآید
وزیر راه و شهرسازی با حضور در همایش هویت ایرانی اسلامی در معماری و شهرسازی در دانشگاه تهران بر داشتن بازتعریفهایی از هویت، جامعه و دولت تاکید کرد و گفت: شهروندی به مفهوم حق داشتنِ حق از هویت منبعث میشود.
دکتر عباس آخوندی
در همایش هویت ایرانی اسلامی در معماری و شهرسازی که با حضور استادان معماری
دانشگاهی در دانشگاه تهران برگزار شد ضمن نقد فضای شهری و معماری در ایران با
تاکید بر بازتعریفی از «ایرانشهر» اظهار داشت: بیش از ۳۶ سال از انقلاب میگذرد و
در این مقطع زمانی نیازمند بازتعریفی از پیرامون خود هستیم. اگرچه نقدهای فراوانی
از برنامهها و عملکرد دوره وزارتی من وجود دارد اما لازم است برای حصول به نتیجهای
قابل قبول از افراط و تفریط حذر کنیم.
وی با تقسیمبندی
مسائل و چالشهای شهرنشینی به سه مسئلهقابلیت زندگی در شهرها، حرکت و کالاییشدن
انسانگفت: برای حل این سه مسئلهدر دنیای معاصر نیازمند بازتعریفی از
هویت هستیم تا در ادامه دچار لغزش و لکنت نشویم.
آخوندی تاکید کرد:
ما تنها یک ایران برای خود و نسلهای آینده داریم بنابراین باید آن را آراسته کرده
و برای آراستن آن نیز نیازمند بازخوانی اندیشه ایران شهر در مفهوم کلی سرزمین خود
هستیم.
وزیر راه و شهرسازی
در تعریف چارچوبهای موردنیاز رویکرد پیشنهادی خود نسبت به«ایرانشهر» توضیح
داد: برای بازآفرینی «ایرانشهر» نیازمند بازتعریفی از هویت، بازتعریفی از
فرآیندمبتنی بر حکمروایی در سطح محلی و ملی بر مبنای پذیرش حق شهروندی و
بازتعریفی از ساختار با پذیرش مقیاسهای ملی در کنار مقیاسهای محلی هستیم.
کلانشهرهایی قطبیشده
که بدقواره رشد کردند
وی با اظهار تاسف
از وضعیت شهرهای ایران که دچاربینظمی و خالی از روح زندگی شدهاند تاکید
کرد: وقتی در شهر راه میرویم با یادآوریآن همه میراثمعنوی که در پشت ذهن
داریم و مقایسه آن با شهری که بدقواره رشد کرده استدچار تعارض میشویم. حل
این تعارضات نیز متوسلشدن به راهکارهای حکومتی نیست بلکه نیازمند بازخوانی
اندیشه «ایرانشهر» در روزگار معاصر هستیم.
آخوندی با یادآوری
زندگی دشوار چهار میلیون نفر شهروند در حاشیههای تهران افزود: در پیرامون کلانشهر
تهران شاهد طبقات طردشده، فقر گسترده و قطبیشدن کلانشهر تهران هستیم؛ شهری که بهرغم
تمامی شعارهای عدالت اجتماعی جزو معدود شهرهای دنیاست که به شدت قطبی است و بالای
شهر و پایین شهری جدای از هم دارد.
وزیر راه و شهرسازی
با تاکید بر بازتعریفی از فرآیندها که در آن حقوق شهروندی تعریف میشود تاکید
کرد:در سرزمین ما (ایران شهر) آنچه داد و ستد میشود حقوق شهروندی است و
نتیجه اینکه در این شهر، شهروندان حق انتخاب ندارند، محطی زیست تخریب شده و آزادی
شهروندان در حقوقی همچون انتخاب شغل، مسکن، نوع تحصیل و حتی نوع زندگی نادیده
گرفته میشود.
وی افزود: در جریان
کالاییشدن انسان شهرهای ما به عنوان میراث معنوی مورد معامله قرار گرفتند و سند
آن نیز تخریب ساختمانهای باارزش توسط سوداگران بود.
شهری که میخواهد
جهانی شود جایی برای تحصیلکردههاندارد!
آخوندی گفت: جای
تامل است شهری که میخواهد جهانی شود جایی برای شاغلشدن تحصیلکردههاندارد.
وی در بیان
راهکارهای خود برای برونرفت از مسائل پیش آمده در طی سالیان اظهار کرد: اگر
بپذیریم شهر سازمانی اجتماعی است تک تک شهروندان باید صاحب هویت باشند. هویت مهم
است زیرا نشانهای از حقوق شهروندی، ناظر بر سبک زندگی و ناظر بر حس تعلق محلهای
است.
وزیر راه و شهرسازی
با مهم خواندن بازتعریف هویت به مقابله هویت فردی در روزگار معاصر با مفهوم جهانی
شدن اشاره کرد و گفت: انسان در دوران معاصر از جای خود کنده شده و با چالشهای
فراوانی روبه روست؛ در جوامع سنتی بسیاری از تعارضها در چارچوب بستر فرهنگی
مدیریت میشد اما در جهان مدرن و سیال همهچیز تغییر کرده است.
جنگهای ممتد نتیجه
تعارض در بازتعریف جوامع از هویتشان بود
آخوندی ادامه داد:
بسیاری از کشورها در بازتعریفهای جامعه خود دچار جنگهای ممتد و چالشهای فراوانی
شدند. بخش عمدهای از منازعات جهان معلول بازتعریف و بازیابی هویت اقوام و ملتهاست.
تصور همگان اینگونه بود که در جهانیشدن، جهان به سوی صلح میرود ولی تجربه نشان
داد همانقدر که آگاهی افزایش مییابد تمایل برای بازتعریف و تلاش برای جایابیهای
جدید تعارضات بیشتری را در پی دارد.
وی با اشاره به
مهاجرتهای بیرویه در سالیان اخیر به چنگ زدن به اندیشه ایران شهری تاکید کرد و
در توضیح دلایل خود با ذکر نمونههایی گفت: در خاورمیانه و شمال آفریقا تمدن مصری
و زبان از بین رفت همانطور که تمدن روم در آناتولی نابود شد اما تمدن ایرانی و
زبان ایرانی هنوز باقی است و این واقعیت نشان دهنده باسابقه بودن تمدن این سرزمین
است.
آخوندی با یادآوری
انگیزههای فردوسی در بازتعریف اندیشه ایران شهر و شاهکار شاهنامه تاکید کرد:
فردوسی نیز چهار قرن پس از اسلام به دنبال بازتعریفی بر مبنای هویت بود.
وزیر راه و شهرسازی
در رد اندیشههایی که ایرانشهر فردوسی را در تقابل با اسلام قرار میدهنداظهار
داشت: اینکه ایران شهر در تقابل با اسلام قرار میگیرد رویایی واهی است زیرا
اندیشه بازخوانیشده فردوسی زمانی نگارش شدکه سه قرن از اسلام میگذشت.
وی در بیان چالشهای
حرکت و جابهجایی درونشهری و بینشهری به نبود یکپارچگی عمودی- افقی و میانبخشی
در سیستم حمل و نقل درون شهری و میانشهری اشاره کرد و افزود: چالش گفتگوی اجتماعی
با توجه به دو رویکرد به شهر میتواند بررسی شود؛ شهر به عنوان سازمان اجتماعی و
شهر به عنوان مجموعه کالبدی که در مجموعه کالبدی شهر نیازی به گفتگو ندارد حال
آنکه سازماناجتماعی که سلولهای تشکیلدهنده آن شهروندان هستند نیاز به فضاهای
باز گفتگو و مبادله در حوزههای فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و در نهایت به
گشت زندگی دارد.
هویت ایرانی
چندلایه است
وی با تاکید بر
لایه لایه بودن هویت ایرانی تاکید کرد: در اندیشه ایران شهری تقدسزدایی کنیم زیرا
این اندیشه نقاط تاریک و روشن دارد و دلیلی وجود ندارد این اندیشه را بی عیب و
مقدس بدانیم زیرا مقدس مآبی این اندیشه آن را در اجرا با شکست روبه رو میکند.
وزیر راه و شهرسازی
گفت: در مطالعه شاهنامه نقدهای فراوانی از پهلوانان ایرانی وجود دارد و همین
مسئلهگواه این نکته است که شاهنامه به دنبال تقدسگرایی نیست و به پیرامون
خود نگاهی واقعگرایانه دارد. در اندیشه ایران شهری کمتر خرافهپرستی داریم و در
آن سهم دانش فراوان است.
این مقام مسئول با
قرائت اشعاری از شاهنامه که در آنها به خردورزی تاکید شده است اظهار داشت: سیمرغ
شاهنامه معادل عنقای اسلامی است.
آخوندی ویژگیهای
اندیشه ایرانشهری را خرد، برنتابیدن ظلم و هویتملی فارغ از نژادپرستی و قومیتگرایی
دانست و افزود: صلاحیت حکمروایی نکتهای قابل تامل در شاهنامه است؛ اینکه حاکم سعهصدر
داشته باشد، عادل باشد و بتواند به موقع از ملت خود حمایت کند.
وی گفت: با سه
گزینه دین، مدرنیته و جهانی شدن اندیشه ایرانشهر را باید محک بزنیم؛ همه مسلمان
هستیم و در دنیایی مدرن زندگی می کنیم و میخواهیم جهانی شویم.
وزیر راه و شهرسازی
در بخش پایانی سخنان خود با تاکید بر لزوم بازتعریفی از حکمروایی اظهار کرد: در
بازتعریف دولت نیازمند دولتی هستیم که ضمن رعایت حقوق شهروندی آزادی دستیابی به
اطلاعات را میپذیرد و نسبت به شهروند پرسشگر خود پاسخگوست. دولت پاسخ گو بر
اثر وجود شهروند پرسش گر به وجود می آید.
