کدام محلات تهران مسجد ندارند/ بیشترین مساجد تهران کجاست/ «نقشه آمایش مساجد» کشور ترسیم نشده است

در کلانشهر تهران به ازای هر ۴۲۰۰ نفر یک مسجد وجود دارد، این عدد به صورت میانگین است وگرنه برخی محلات مسجد ندارند و در برخی دیگر نظیر «تهرانپارس» به ازای هر ۴۹۰۰۰ نفر فقط یک مسجد یافت می‌شود! بیشترین کمبود مسجد نیز مربوط به منطقه۱ است.

خبرگزاری فارس : عدم وجود نگاه کلان و راهبردی در امر مدیریت بر مساجد و مدیریت در مساجد، نه تنها باعث از بین رفتن فرصت‌های موجود و عدم استفاده بهینه از ظرفیت‌های مسجد در ساماندهی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی شده، بلکه باعث وارد آمدن خدشه به جایگاه مساجد و وجهه حاکمیت اسلامی نیز شده است. در عصری که رقبای مسجد -چه از نظر تعداد و چه از نظر برنامه‌هایشان- بیش از پیش متنوع‌تر و قوی‌تر می‌شوند، تبدیل شدن مساجد به کانون تحولات فکری ـ فرهنگی هر محله، نیازمند برنامه‌ریزی و تلاش گسترده سازمان‌های مرتبط با مساجد است.

در حال حاضر، طرح‌های تفصیلی شهرهای کشور در دست تهیه و تدوین توسط شهرداری‌ها و وزارت راه و شهرسازی است و پس از تصویب در شورای عالی شهرسازی و معماری به صورت مصوبه‌ای قانونی در دست اجرای دستگاه‌های مختلف و به خصوص شهرداری‌ها قرار می‌گیرد. طرح تفصیلی بعضی از شهرهای کشور از جمله شهر تهران تهیه و تصویب و به اجرا گذاشته شده است.

قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی و مصوبات هیئت دولت، تهیه‌کنندگان طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها را مکلف کرده است که جایگاه مسجد را به عنوان محور محله منظور دارند و مردم هر محله از نعمت مسجد در جایگاه کانونی محله خود برخوردار باشند و خدمات عمومی مورد نیاز خود را از واحدها و دستگاه‌هایی که ارائه دهنده این خدمات هستند و حول محور مسجد در محله مستقر می‌شوند، دریافت کنند.

متأسفانه آنچه در اجرای مصوبات مجلس شورای اسلامی و هیئت دولت در تدوین و تصویب و اجرای طرح‌های تفصیلی در رابطه با مسجد ملاحظه می‌شود، رضایت‌بخش نیست، همچنین اطلس مساجد کشور به صورت کامل و جامع تاکنون ترسیم نشده است، اما اطلاعات موجود از تعداد مساجد و وضعیت کیفی آن نشان از متناسب نبودن مساجد با تعداد و گسترش جمعیت و توزیع نامناسب جغرافیایی و مکانی مساجد در شهرها ; و روستاها دارد.

همان طور که در عرصه اقتصادی تعداد بانک‌ها و مراکز خرید در عرصه ورزشی تعداد سالن های ورزشی در عرصه سلامت تعداد بیمارستان‌ها و پایگاه‌های سلامت و دیگر عرصه‌ها تقریبا یک هماهنگی منطقی و ارتباط مستقیم با افزایش جمعیت وجود دارد، در عرصه مسجد رشد مناسب و منطقی بین افزایش جمعیت و احداث و ایجاد مسجد وجود ندارد. به عنوان مثال بر اساس آخرین آمار، امروز به ازای هر ۳۵۰۰ نفر ایرانی یک شعبه بانک و به ازای هر ۳۵۰ ایرانی یک کارمند بانک وجود دارد اما بطور میانگین در کل کشور تقریبا به ازای هر ۱۱۰۰ نفر یک مسجد وجود دارد که با توجه به کارکردهای گسترده و متنوع‌تر دینی، سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی مسجد این سرانه قابل قبول نیست. این آمار در برخی کلان شهرها به ویژه تهران دارای وضعیت نامطلوب‌تری بوده، به طوری که در شهر تهران به ازای هر ۴۲۰۰ نفر یک مسجد وجود دارد.

دستگاه‌های متعددی که در حوزه مسجد دارای وظیفه و مسئولیت هستند، اقدامات پراکنده‌ای انجام داده‌اند ولی دستگاه خاصی که تشکیل بانک اطلاعات مساجد کشور و ترسیم اطلس آن را عهده‌دار شود، مشخص نشده است. مهم‌تر از آن «نقشه آمایش مساجد» کشور نیز ترسیم نشده است تا عموم مردم با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط در حوزه مسجد، قادر باشند به تکالیف دینی خود و دستگاه‌ها به وظایف و مسئولیت‌های خود برای رسیدن به وضعیت مطلوب، در قالب برنامه‌های بلندمدت اقدام کنند.

در ادامه، تحلیل وضعیت موجود مساجد در کل شهر تهران منتشر می‌شود. این آمار توسط ﮐﺎﺭﮔﺮﻭﻩ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻼﻥ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ به دبیری مهدی ناظمی‌اردکانی تهیه شده است و برای نخستین‌بار توسط خبرگزاری فارس در فضای مجازی منتشر می‌شود:

;

شهر تهران بزرگ به ۲۲ منطقه و ۳۷۴ محله تقسیم شده است.

طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ و برآوردهای جمعیتی، ‏تهران در سال ۱۳۹۳ تقریباً هشت میلیون و ۳۲۵ هزار نفر جمعیت دارد. (جمعیت ساکن محلات تهران را معادل جمعیت شب‌ها باید در نظر گرفت، چون تقریبا معادل نیمی از جمعیت تهران در روز است.)

کلانشهر تهران دارای ۱۹۴۱ مسجد است و بر اساس امکان دسترسی به مسجد، نیاز به ساخت و ۱۰۱۶ مسجد دیگر وجود دارد. به طور کلی با توجه به آمار جمعیت سال ۱۳۹۰ و مساجد موجود در شهر تهران به ازای هر ۴۲۸۹ نفر یک مسجد وجود دارد! این موضوع در برخی مناطق تهران نامطلوب‌تر است و مثلاً منطقه چهار، به ازای هر ۶۴۵۳ نفر یک مسجد وجود دارد!

* بیشترین و کمترین سرانه مساجد مناطق 22گانه تهران
کمترین سرانه مسجد متعلق به منطقه پنج بوده که با جمعیّت ۷۹۲ هزارنفری و ۷۵ مسجد موجود، هر ۱۰ هزار و ۷۵۰ نفر یک مسجد دارند و سپس منطقه دو با ۶۳۲ هزار نفر و ۷۳ مسجد، کمترین سرانه را دارد و ۸۸۰۰ نفر یک مسجد دارند.

بیشترین سرانه متعلق به منطقه دوازده است که با جمعیّت ۲۴۱ هزار نفری و ۲۵۱ مسجد، به هر ۹۷۶ نفر یک مسجد تعلق می‌گیرد.

* بیشترین نیاز و کمترین نیاز مناطق 22گانه شهر تهران به مسجد

با ملاحظه مسافت دسترسی به مساجد به میزان ۲۵۰ متر، منطقه یک با ۱۱۶ مسجد به ۱۰۸ مسجد دیگر نیاز دارد و در بین مناطق 22گانه تهران دارای بیشترین نیازمندی است. منطقه هفده نیز با داشتن ۱۷۷ مسجد، فقط نیاز به تأسیس پنج مسجد دیگر دارد.

* بیشترین و کمترین سرانه مساجد محلات تهران

در بین کلیه محلات شهر تهران بیشترین سرانه متعلق به محله مقدم در منطقه ۱۷ با جمعیت ۱۵ هزار و ۴۰۰ نفر و ۲۵ مسجد است که هر ۶۲۷ نفر یک مسجد دارند و کمترین سرانه متعلق به محله تهرانپارس در منطقه هشت است که جمعیت ۴۹ هزار نفری آن فقط یک مسجد دارند!

* بیشترین نیاز و کمترین نیاز محلات تهران به مسجد

با ملاحظه مسافت دسترسی به مساجد به میزان ۲۵۰ متر، محله کاوسیه در منطقه سه با یک مسجد به ۹ مسجد دیگر نیاز دارد و در بین محلات دارای بیشترین نیازمندی است. از آن سو، محله ابوذر شرقی و ابوذر غربی(فلاح) در منطقه ۱۷ با داشتن ۲۹ مسجد به هیچ مسجد دیگری نیازمند نبوده و کمترین نیاز را داراست.

* سرانه مطلوب مسجد برای تهران

در مجموع شهر تهران حداقل به ساخت ۱۰۱۶ مسجد دیگر نیازمند است. در این صورت با داشتن ۲۹۵۷ مسجد هر ۲۸۱۵ نفر یک مسجد خواهند داشت.

این نیاز صرفا معطوف به مساجد محلات است و مساجد ایستگاهی و مساجد محلات و مناطق صنعتی، تجاری، اداری و آموزشی را شامل نمی‌شود.

* مناطق و محلات فاقد مسجد در تهران

در کل شهر تهران مناطق و محلاتی وجود دارند که فاقد مسجد هستند که عبارتند از: محله درکه در منطقه یک با جمعیت ۱۲۱۵ نفر، محلات بوعلی، چوبتراش و خرمرودی در منطقه ۲ به ترتیب با جمعیت ۶۷۸۲ و ۱۲۱۵۱ و ۱۱۱۹۷ نفر، محله سیدخندان (ارسباران) در منطقه ۳ با جمعیت ۱۵۰۸۸ نفر، محلات ارم و شهرزیبا در منطقه ۵ به ترتیب با جمعیت ۲۲۹۳۰ و ۴۴۹۱ نفر، محلات فاطمی، قائم مقام – سنایی و گاندی در منطقه ۶ به ترتیب با جمعیت ۲۰۹۲۱ و ۱۱۰۱۶ و ۳۹۲۲ نفر، محله زرکش در منطقه ۸ با جمعیت ; ۲۲۴۱۵ نفر، محله بوستان ولایت در منطقه ۱۹ با جمعیت ۱۵۷ نفر، محلات جاده نظامی، باروت‌کوبی و شاه‌آباد در منطقه ۲۰ به ترتیب با جمعیت نامشخص، ۲۵ و ۳۹۶۹۶ نفر، محلات باشگاه نفت و تهرانسر مرکزی در منطقه ۲۱ به ترتیب با جمعیت ۱۸۹۷۳ و ۱۷۶۱۴ نفر و محله شهرک شهید باقری در منطقه ۲۲ با جمعیت ۳۴۹ نفر.

;

;

;

;

;