دوگانگی برخورد با مسائل ساختمانی حل شود

گروه نظام مهندسی- جلال کمالی، رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان کرمان تاکید کرد: «ساختمان سازی باید یک متولی داشته باشد. چون وجود متولیان مختلف در حوزه ساخت و سازها باعث می شود که نتوانیم نتیجه لازم را در کیفیت ساختمان ها بگیریم.»

مشروح گفت و گو خبرنگار صما با وی را در ادامه این مطلب می خوانید:

;

به نظر شما آیا در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 1374 مجلس) انحرافی صورت گرفته و اگر صورت گرفته در چه مواردی بوده است؟ ;

از تصویب قانون نظام مهندسی که دکتر آخوندی به عنوان وزیر مسکن و شهرسازی وقت نقش موثری در تدوین این قانون داشت، نزدیک به دو دهه می گذرد. اما مایه تعجب این است که خود وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی اصلی این قانون، کمترین بهره را از این سیستم بسیار ارزنده که در جهت ارتقای سازمان و انتظام بخشیدن به جامعه مهندسان کشور ایجاد شده، می برد.

در ساختمان های بخش خصوصی سازمان های نظام مهندسی فعالند و کنترل و نظارت بر ساختمان سازی توسط این سازمان ها انجام می شود، ولی ساختمان های دولتی که عمدتا تحت نظارت وزارت راه و شهرسازی ساخته می شود، از حوزه ساخت و سازهای نظام مهندسی خارجند. یعنی سیستم نظارت و طراحی اکثر ساختمان های درمانی، مذهبی، فرهنگی و… که متولی طراحی و ساخت آنها وزارت راه و شهرسازی است، جدا از سیستم نظام مهندسی است. ;

بنابراین دوگانگی برخورد با مسائل ساختمانی در کشور باید حل شود. امور نظام مهندسی قبلا تحت قوانین مربوط به سازمان برنامه و بودجه سابق انجام می شد که مشاوران و پیمانکاران تعیین صلاحیت می شدند و در قالب آن سیستم، طرح های دولتی را انجام می دادند. کلا بخش عمده و عظیمی از سرمایه و ساخت و سازها در بخش دولتی متمرکز است و از آنجایی که ساختمان های بخش دولتی می توانند برای بخش خصوصی الگو باشند، به نظر می رسد که ساختمان سازی باید یک متولی داشته باشد. در این راستا با توجه به حجم بالای اعضای سازمان، نظام مهندسی می تواند بسیار راهگشا باشد. چون کارمندان معمولی از سازمان های تابع وزارتخانه بر ساختمان هایی نظارت می کنند که حتی چندین میلیارد تومان برای ساخت آنها هزینه می شود، که البته نظارت ها در حد مناسبی نیست.

;

مهم ترین وظایف اعضای هیئت مدیره نظام مهندسی استان ها چیست؟

وظایف اعضای هیئت مدیره در قانون مشخص است. قوانین و آیین نامه ها نیز به قدر کافی روشن و شفاف هستند. منتها باید یکسان سازی در برخوردها صورت بگیرد. اعضا باید در چارچوب قانون نظام مهندسی و آیین نامه اجرایی حرکت کنند. برخی از وجوه قانونی در برخی استان ها رعایت شده و در برخی استان ها معطل مانده و در تمام استان ها اجرای قانون یکسان نیست. برای نمونه در بخش کنترل و نظارت بر ساختمان ها یکسان برخورد نمی شود. بر اساس دستورالعمل شیوه نامه ای که چندین سال از تدوین آن می گذرد، سازمان های استانی باید توزیع کار نظارت را به اعضای زیرمجموعه خود برعهده بگیرند. ;

;

انتظار شما از اجلاس هفدهم چیست؟

اجلاس، هر ساله برای تصویب بودجه و بررسی مسائل روز برگزار می شود. به نظر می رسد که اگر در این اجلاس شورای مرکزی در رابطه با اموری که انجام داده، گزارش عملکردی ارائه کند، برای اعضا مفید خواهد بود. همچنین شورای مرکزی باید درخصوص دیوان سالاری یا بروکراسی های موجود توضیحات لازم را به اعضا بدهد.

;

به نظر شما اولویت های نخست از 17 بند خط مشی تعیین شده از سوی سازمان نظام مهندسی کدام موارد است؟

اگر به همه بندها نگاه کنیم، کلیت محور بر اساس تنظیم امور مهندسی است. باید ببینیم که بضاعت های موجود در استان های مختلف چیست و بر اساس این بضاعت ها عمل کنیم.

;

در صورتی که سازمان های نظام مهندسی آسیبی دیده اند، به نظر شما این آسیب ها از چه ناحیه ای بوده است؟

آسیب ها در هر استانی مختلف است. البته این آسیب ها نه فقط به نظام مهندسی، بلکه به شهرسازی، معماری و ساختمان سازی کل کشور آسیب زده و یکی از این ارکان آسیب دیده نیز سازمان نظام مهندسی است. دلیل آن هم این است که وحدت رویه یعنی مدیریت واحد شهری در کل شهرهای کشور بسیار کمرنگ است. ما در امور ساختمانی یا امور شهرسازی متولیان مختلفی داریم؛ اما علاوه بر آن اگر از حوزه بالاتر نگاه کنیم، اکثر قوانین ما در حوزه معماری و شهرسازی که بحث های ساختمانی را پوشش می دهند، مربوط به دهه های قبل و حتی قبل از انقلاب هستند؛ مثل قانون مصوب برای شهرسازی و سایر قوانین.

ما فاقد یک طرح جامع شهرسازی هستیم که بسیاری از قوانین متناقض و متفاوت یا حتی قوانین متباین را با ما هماهنگ کند. مثلا شهرداری ها در دوره هایی با استناد به قوانین شهرداری، نظام مهندسی ها را کمرنگ یا حتی بیرنگ کرده بودند و این اتفاق در خود استان کرمان افتاده است. البته شهرداری ها هم مقصر نبوده اند، بلکه به استناد بندهایی از قانون این اتفاق افتاده است. دکتر حناچی در دوره قبلی که معاونت حوزه را برعهده داشتند، اقدام بسیار ارزنده ای را پیگیری کرد و وحدت رویه ای در تعاریف محدوده ها و حرایم شهری ایجاد کرد که به قانون تبدیل شد. این وحدت رویه بسیاری از مسائل را حل کرد. چون قبلا همه آنها تعاریف متفاوتی در حوزه قوانین شهری و ضوابط شورای شهری داشت که این تناقضات و ناهماهنگی ها تاثیرات منفی بر مدیریت شهری می گذاشت.

اگر این وحدت رویه در قالب یک طرح جامع شهرسازی ایجاد و مصوب شود، بسیاری از بحث های متناقض که باعث برخوردهای متفاوت از سوی متولیان مختلف حوزه شهری اعم از مدیران اجرایی خصوصا در شهرداری ها می شود، حل می شود. ما بیشتر از نبود قانون جامع، تناقضات و تباین های قانونی آسیب می بینیم.

;

موفقیت ها و نقاط توفیق تشکیل سازمان های نظام مهندسی چیست؟

همین که تمامی مهندسان کشور تحت پوشش یک قانون و سازمان درآمده اند، از نقاط قوت تشکیل سازمان های نظام مهندسی است. همچنین شاهدیم که نسبت به گذشته نوع ساختمان سازی به دلیل اجرای مقررات ملی ساختمان متفاوت شده و مردم از این سازمان شناخت پیدا کرده اند. برای نمونه در زمان تاسیس سازمان نظام مهندسی استان کرمان، تعداد مهندسان انگشت شمار بود، اما اکنون نزدیک به 10 هزار نفر عضو دارد. تمامی مهندسان می توانند با استفاده از تخصص، تجارب و توانمندی های همدیگر ساختمان سازی و شهرسازی را متحول کنند.

اما چالش و کمبود این است که در بحث اجرا اکثرا افراد غیرمتخصص ورود پیدا کرده اند که همین امر موجب آسیب رسانی به سیمای شهری و نوع ساختمان سازی و کالبد شهری شده است. بنابراین طبق قانون متخصصان باید اجرای ساختمان ها را برعهده بگیرند. ;