توسعه در مازندران باید همزمان برای سرزمین، سرمایهگذار، سازنده و بهرهبردار ارزش بسازد
تورج نائیجپور، توسعهگر و رئیس پیشین سازمان نظام مهندسی ساختمان مازندران، با روایت تجربه پروژههای خود، چهار ذینفع اصلی توسعه را محیط و سرزمین، سرمایهگذار، عوامل ساخت و بهرهبردار دانست و تأکید کرد توسعه بدون دیدن منافع مردم و محیطزیست پایدار نخواهد بود.
به گزارش صما، تورج نائیجپور در آغاز سخنان خود گفت حضور در چنین برنامههایی را در شرایط دشوار امروز، فرصتی برای حفظ امید و گفتوگو درباره آینده ایران میداند. او افزود بحث ساختوساز در مازندران همواره با نگرانی درباره فشار بر طبیعت همراه است و این نگرانی باید جدی گرفته شود، نه اینکه با انکار یا سادهسازی از کنار آن عبور کنیم.
نائیجپور به واکنشهایی اشاره کرد که پس از انتشار خبر حضورش در اجلاس دریافت کرده بود؛ از جمله انتقادهایی با این مضمون که افزایش ساختوساز میتواند به سرزمین مادری آسیب بزند. او در پاسخ گفت مسئله اصلی، صرفِ ساختن یا نساختن نیست، بلکه نبود آمایش سرزمین و فقدان یک برنامه روشن برای نوع، مکان و مقیاس توسعه است.
وی تأکید کرد مازندران هرچه زیباتر، سرسبزتر و زندهتر باشد، در برابر توسعه نامتوازن نیز آسیبپذیرتر خواهد بود. از نگاه او، احترام به اقلیم و محیطزیست در سنت مهندسی و معماری ایران سابقهای طولانی دارد و امروز نیز باید به اصل تعیینکننده طراحی و توسعه در شمال تبدیل شود.
نائیجپور در ادامه تجربه پروژه ادیما را مطرح کرد و گفت در آغاز، زمین پروژه قابلیت تبدیل شدن به چند قطعه ویلایی را داشت، اما تیم توسعه با این پرسش روبهرو شد که آیا ویلاسازی بهترین پاسخ برای زمین و آینده منطقه است یا خیر. به گفته او، تصمیم درباره پروژههای بزرگ یک معادله چندمتغیره است و نمیتوان تنها با یک معیار درباره آن داوری کرد.
وی گفت در نهایت برای خود چهار «برنده» تعریف کردند: نخست سرزمین و محیطزیست، دوم سرمایهگذار، سوم مجموعه مهندسان و نیروهای فنی و اجرایی که ساختمان را میسازند و چهارم بهرهبردار و خریدار. از نگاه او، پروژه زمانی موفق است که میان منافع این چهار گروه تعادل برقرار کند.
نائیجپور درباره «برنده بودن سرزمین» توضیح داد که زمین قابل تولید و واردات نیست و هر تصمیم ساختمانی مستقیماً یا غیرمستقیم بر محیط اثر میگذارد. کاهش سطح اشغال، کاهش مصرف مصالح، مدیریت انرژی، رعایت مبحث ۱۹ و کاهش اتلاف منابع، از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند فشار پروژه بر سرزمین را کاهش دهند.
او تأکید کرد سرمایهگذار نیز باید از پروژه منتفع شود، اما سود سرمایهگذار نباید به زیان عوامل ساخت، بهرهبردار یا محیطزیست تعریف شود. از نظر او، تنها در صورت شکلگیری یک تعادل واقعی است که ساختمان میتواند در بلندمدت برای سرزمین مفید باشد.
وی به موضوع زمینهای گردشگری و ظرفیت پروژههای ترکیبی نیز اشاره کرد و گفت این مسیر میتواند بخشی از گرههای اقتصادی پروژه در مازندران را باز کند، اما توسعهگردشگری بسیار پیچیدهتر از یک آییننامه است و بدون ارتباط مؤثر با بازارهای بیرونی، ساخت هتل و زیرساخت بهتنهایی کافی نخواهد بود.
نائیجپور در جمعبندی بر ضرورت پیوند توسعه با منافع عمومی تأکید کرد و گفت هدف نباید صرفاً افزایش ساخت یا منفعت سازمانی باشد. او افزود پروژهای که مردم، جامعه محلی و سرزمین در آن سهمی از منفعت نداشته باشند، در بلندمدت به هدف خود نخواهد رسید. سخنان او با تأکید بر امید به آینده ایران و ضرورت احترام به میراث و فرهنگ سرزمین پایان یافت.
