کمبود مصالح ساختمانی در ژاپن به خاطر جنگ ایران؛ افزایش ۴۰ درصدی قیمت استایروفوم

از پیست‌های اسکی هوکایدو تا بحران فونداسیون

خبرنگار ژاپن تایمز ماجرا را از نیسکو، هوکایدو آغاز می‌کند؛ منطقه‌ای که به خاطر پیست‌های اسکی لوکس و خانه‌های گران‌قیمتش شهرت دارد. اما این روزها، سازندگان محلی نه از برف، که از کمبود یک ماده خاکستری و سبک وامی‌شکنند: استایروفوم (یونولیت). همان ماده‌ای که شاید ساده به نظر برسد، اما برای ریختن بتن فونداسیون کاملا حیاتی است.

پل نیکل، رییس شرکت West Canada Homes، توضیح می‌دهد که وضعیت بحرانی است. به گفته او، بدون استایروفوم زیر فونداسیون یا دیوارهای پی، نه تنها نمی‌توان بتن ریخت، بلکه کل زنجیره اجرایی پروژه به هم می‌ریزد؛ از برنامه ریختن بتن گرفته تا حضور نجاران و برق‌کاران در محل پروژه.

افزایش ۴۰ درصدی قیمت؛ فقط نقطه آغاز بحران

شرکت DuPont Styro، یکی از تامین‌کنندگان اصلی استایروفوم در ژاپن، در اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرده که از ۱ می (۱۲ اردیبهشت) قیمت محصولات خود را ۴۰ درصد افزایش می‌دهد، علت: «تاثیر جدی اوضاع خاورمیانه بر عرضه نفت خام و فرآورده‌های نفتی.»

اما نگرانی از این هم فراتر رفته است. هیدیوکی تاکاهاشی، مدیر یک سایت ساختمانی در نیسکو، می‌گوید که مشکل فقط استایروفوم نیست. نفتا (Naphtha)، ماده‌ای اولیه که از نفت خام به دست می‌آید، در طیف گسترده‌ای از مصالح ساختمانی از جمله تینر، رنگ و مواد ضدزنگ استفاده می‌شود. به گفته تاکاهاشی، «عدم قطعیت زیادی در مورد اینکه چه چیزی، چه زمانی و با چه قیمتی در دسترس خواهد بود وجود دارد.»

هشدار مدیر اجرایی ژاپنی: حتی اگر جنگ فردا تمام شود…

تاکاشی ناسو، مدیر اجرایی یک شرکت ساختمانی در ناگانو، واکنش تندتری به این بحران دارد. او وضعیت فعلی را «بحرانی» توصیف می‌کند، زیرا مواد اولیه مورد نیاز برای ساخت استایروفوم عملا دیگر وارد نمی‌شود. هشدار او برای فعالان صنعت ساختمان در سراسر جهان تکان‌دهنده است: «حتی اگر جنگ فردا به طور کامل تمام شود، بازگرداندن زنجیره تامین به حالت عادی چندین ماه طول خواهد کشید.»

هزینه‌ها مستقیما از جیب خریداران می‌رود

پل نیکل در ادامه توضیح می‌دهد که شرکت‌های ساختمانی معمولا افزایش هزینه‌های جزئی (مثلاً ۳ تا ۵ درصد) را خود تحمل می‌کنند تا بازار را از دست ندهند. اما با افزایش ۴۰ درصدی قیمت یک ماده اولیه اساسی مانند استایروفوم، دیگر جایی برای جذب این فشار وجود ندارد. نتیجه چیست؟ هزینه نهایی مستقیما به مصرف‌کننده و خریدار خانه منتقل خواهد شد.

توقف ثبت سفارش دو غول صنعت تجهیزات خانگی ژاپن

بحران فقط به پروژه‌های ساختمانی در حال اجرا محدود نمی‌شود. ژاپن تایمز در گزارش‌های مرتبط، به دو خبر مهم دیگر نیز اشاره می‌کند:

• شرکت TOTO (غول تولیدکننده تجهیزات بهداشتی و وان حمام) به دلیل کمبود حلال‌های آلی مورد استفاده در پوشش دیوار و سقف، ثبت سفارش جدید برای وان‌های پیش‌ساخته خود را متوقف کرده است.
• شرکت Cleanup (تولیدکننده معروف تجهیزات خانگی) نیز اعلام کرده است به دلیل افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و مشکل در تامین مواد خام، ثبت سفارش واحدهای حمام محبوب خود را متوقف می‌کند.

چرا ژاپن اینقدر آسیب پذیر است؟

دلیل اصلی این بحران عمیق، وابستگی حیاتی ژاپن به خاورمیانه است. بر اساس داده‌های کلیدی منتشر شده در این گزارش:

• ژاپن بیش از ۹۰ درصد از نفت خام خود را از خاورمیانه تامین می‌کند.
• همچنین بخاطر حدود ۴۵ درصد از نفتای خود (خوراک اصلی پتروشیمی‌ها) به این منطقه وابسته است.

به عبارت دیگر، هر گونه اختلال در تنگه هرمز نه تنها یک بحران ژئوپلیتیک، بلکه یک زلزله تمام‌عیار در صنعت ساختمان ژاپن به شمار می‌رود. پیام این گزارش برای فعالان ساختمانی در ایران و جهان روشن است: جنگ در خاورمیانه، مرز جغرافیایی نمی‌شناسد؛ زنجیره تامین مصالح ساختمانی از هوکایدو تا نیسکو و از تینر رنگ تا وان حمام TOTO مختل شده است.