بررسی تازهترین آمارهای رسمی نشان میدهد هزینه تولید مسکن در تهران وارد مرحلهای بحرانی شده است؛ جایی که تورم نهادههای ساختمانی در پاییز ۱۴۰۴ با ثبت رشد ۱۸.۴ درصدی فصلی، ۶۱.۳ درصدی نقطهبهنقطه و ۴۴.۹ درصدی سالانه، به بالاترین سطوح پس از تابستان ۱۴۰۰ رسیده و زنگ خطر رکود عمیقتر در بازار ساختوساز را به صدا درآورده است.
رکوردشکنی شاخص قیمت نهادههای ساختمانی
طبق اعلام مرکز آمار ایران، شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی شهر تهران در فصل پاییز ۱۴۰۴ به عدد ۲۰۴.۸ رسیده است؛ رقمی که از جهش قابل توجه هزینههای ساختوساز در پایتخت حکایت دارد. این شاخص نسبت به تابستان همان سال ۱۸.۴ درصد افزایش یافته؛ درحالیکه تورم فصلی تابستان ۶.۳ درصد بود و نشان میدهد فشار قیمتی در بخش تولید مسکن بهطور محسوسی شتاب گرفته است.
تورم نقطهبهنقطه؛ بالاترین سطح پس از ۱۴۰۰
در مقایسه با پاییز ۱۴۰۳، قیمت نهادههای ساختمانی ۶۱.۳ درصد افزایش یافته؛ رقمی که بیش از ۱۷ واحد درصد بالاتر از تورم نقطهبهنقطه فصل قبل است. این رشد سنگین، نتیجه اثر تجمعی نوسانات ارزی، تحریمها، کمبود عرضه برخی مواد اولیه و افزایش هزینههای تولید است؛ عواملی که همزمان بازار مصالح ساختمانی را تحت فشار قرار دادهاند.
چوب و دستمزد؛ پیشتازان گرانی
بررسی جزئیات گزارش رسمی نشان میدهد مصالح وابسته به ارز بیشترین رشد قیمت را تجربه کردهاند. گروه چوب با افزایش حدود ۹۶ تا ۹۷ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل، رکورددار تورم بوده است.
در کنار آن، خدمات اجرایی و دستمزد نیروی کار با رشد حدود ۷۵.۶ درصدی مواجه شدهاند؛ رشدی که عمدتا به کمبود نیروی کار ماهر، خروج بخشی از کارگران خارجی و افزایش دستمزدها برای حفظ نیروی کار داخلی بازمیگردد. در مقابل، گروههایی مانند شیشه و سیمان کمترین افزایش قیمت را ثبت کردهاند.
تورم سالانه؛ فشار مداوم بر سازندگان
میانگین چهار فصل منتهی به پاییز ۱۴۰۴ نشان میدهد تورم سالانه نهادههای ساختمانی به ۴۴.۹ درصد رسیده است؛ نرخی که نسبت به تابستان ۸.۲ واحد درصد افزایش دارد. به بیان ساده، سازندگان برای تکمیل پروژههای خود باید نزدیک به ۴۵ درصد هزینه بیشتری نسبت به سال گذشته پرداخت کنند؛ موضوعی که سودآوری پروژهها را بهشدت کاهش داده و انگیزه سرمایهگذاری را تضعیف کرده است.
حاشیه سود صفر و توقف پروژهها
فعالان صنعت ساختمان میگویند جهش هزینهها در شرایطی رخ داده که بازار مسکن کشش افزایش قیمت فروش را ندارد. بسیاری از سازندگان اکنون با حاشیه سود نزدیک به صفر و حتی زیان مواجهاند و میان «نفروختن» یا «فروش با زیان» ناچار به انتخاب شدهاند. نتیجه این وضعیت، تعلیق یا توقف پروژههای ساختمانی و کاهش عرضه واحدهای جدید در ماهها و سالهای آینده است؛ مسیری که میتواند فشار بیشتری بر قیمتهای نهایی وارد کند.
زنگ خطر رکود تورمی در بازار مسکن
افزایش هزینه نهادهها در بازاری که تقاضای موثر آن تضعیف شده، نشانهای از شکلگیری رکود تورمی است؛ وضعیتی که در آن هزینهها بالا میرود اما معاملات و ساختوساز کاهش مییابد. ادامه این روند میتواند به فرار سرمایه از بخش ساختمان، ورشکستگی بخشی از فعالان و تعمیق رکود در صنایع وابسته منجر شود.
نیاز به مداخله سیاستی هدفمند
کارشناسان معتقدند کنترل تورم نهادههای ساختمانی نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ است؛ از مدیریت بازار ارز و تامین پایدار مواد اولیه گرفته تا حمایت از تولید داخلی مصالح، شفافسازی زنجیره توزیع و تنظیم بازار کار بخش ساختمان. بدون چنین مداخلاتی، چشمانداز بهبود سریع بازار مسکن چندان روشن به نظر نمیرسد.
جمعبندی
ارقام ۱۸.۴ درصد تورم فصلی، ۶۱.۳ درصد تورم نقطهبهنقطه و ۴۴.۹ درصد تورم سالانه نشان میدهد هزینههای ساخت مسکن در تهران به مرحلهای بحرانی رسیده است. این آمارها تنها دادههای خشک نیستند، بلکه بازتاب مستقیم فشار بر سازندگان، کاهش عرضه مسکن و تهدید آینده بازار مسکن پایتختاند؛ بازاری که بدون اصلاح سیاستها، با رکودی عمیقتر مواجه خواهد شد.
