تجربه، دانش تخصصی، کارنامه حرفه‌ای

بحث صلاحیت در ساخت و سازها اگر چه به یکی از مباحث شیک و امروزی تبدیل و نقل محافل انبوه سازان و صنعت ساختمان شده است اما نباید از نگاهی ژرف و عمیق به این مسئله جلوگیری کرد و باید از عادی شدن اظهار نظرها در این خصوص پرهیز داشت. در حال حاضر بحران بزرگی که سال ها است دست به گریبان صنعت ساختمان شده، حضور بی‌تخصص هایی است که پول بدون تخصص را روانه این صنعت کرده‌اند و این اقدام آنقدر از اعتبار حرفه ای این صنعت کاسته که سازندگان اصولی و متخصص نیز برای جلب اعتماد خریداران، قبل از هر چیز باید اثبات کنند متخصص و در این حرفه کارآمد هستند.

طی دو دهه اخیر که ساخت و سازها در کشور به نحو فزاینده‌ای رو به رشد بوده، متأسفانه ساخت سقف و سرپناه بر اصلح بودن سازندگان ترجیح داده شده و مقدمات حضور در این صنعت، با تسامح و تساهل تقریباً به هیچ انگاشته شده است و داشتن دانش فنی، تجربه کارگاهی و کارنامه حرفه ای قابل دسترس به گونه‌ای تعریف و تعبیر شده که عامل پول و اعتبار مالی نسبت به موارد یاد شده اهرم قدرتمندتری در نظر گرفته شده است.

;

با وجود سازندگان کم مایه ای که بعد از مدتی به مدعیان ساخت و ساز تبدیل می شوند، شاید لازم باشد به باز تعریف های جدیدی در مورد سازنده حرفه ای اقدام کنیم. یعنی بدانیم که سازنده حرفه ای به کسی گفته می شود که نقشه طراحی و نقشه های اجرایی را در سلامت ساختمان به خوبی درک کند، مصالح استاندارد را ‌می‌شناسد، از استادکاران صنعت ساختمان و کارگران ماهرِ آموزش‌دیده استفاده می‌کند و ده ها صلاحیت دیگر دارد که نتیجه اش به انتفاع دو جانبه سازنده و خریدار منتهی ‌می شود.

;

سازنده پاسخگو از یک شبکه زنجیره ای تشکیل شده که فقدان و کمبود یکی از حلقه های این زنجیره، به هیچ عنوان توسط دیگر حلقه ها کامل و جبران نخواهد شد. یکی از همین حلقه ها که متأسفانه کمتر به نقش وجودی اش در این صنعت توجه می شود، کارگران و نیروهای فنی و ماهر در صنعت ساختمان هستند. شاید بتوان گفت هرم آموزش عالی در این مورد وارونه است و به جای اینکه ریشه ای ترین نیاز یک ساخت و ساز خوب یعنی نیروی کار ماهر، در ابتدای کار آماده باشد، برای این مهم در انتها فکر می شود. اینکه در کشور ما یک شرکت ساختمانی آگهی استخدام تکنسین فنی منتشر می کند و بیش از 500 نفر با مدرک کارشناسی و بالاتر ثبت نام می کنند، نه تنها خوب نیست بلکه یکی از معضلات اساسی و ریشه ای است و این یعنی توقع خارج از تخصص از یک تحصیلکرده بی تخصص دانشگاهی. طبیعی است که وضعیت رخ داده در حوزه نیروی انسانی و خروجی آموزش کشور به یک فاجعه ملی بیشتر شبیه است.

;

متأسفانه مهندسانی هم که به مردم معرفی می کنیم، در جایگاه واقعی خود قرار نگرفته اند، یعنی نظامات موجود به گونه ای است که از طرفی حاصل و خروجی دانشگاه ها مطلوب این جریان نیست و از طرف دیگر، همان نیمه مطلوبی هم که تحویل سازمان نظام مهندسی شده‌اند، طی مدت زمان حضور خود، به نیروهایی کارکشته و متخصص تبدیل نمی شوند. نتیجه این پروسه مشخص است: سیل انبوهی از مهندسانی که به دانش روز مجهز نیستند، تجربه و کارنامه حرفه ای ندارند و از سوی دیگر نمی‌توانند مطالبات مردم را برآورده کنند. بنابراین وقتی از ریشه ای بودن این مشکل، یعنی کمبود شدید سازندگان پاسخگو به معنای واقعی، سخن می گوییم یعنی اینکه علاوه بر نداشتن نیروهای کار ماهر، مغزهای متفکر جریان ساخت و ساز نیز آن گونه که باید و شاید متخصص، خلاق و توانا نیستند. متاسفانه علی‌رغم آمار بالای مهندسان دارای تحصیلات عالیه، با کمبود متخصصان حرفه ای و کار بلد مواجهیم. بسیاری از مهندسان از رشته ای که در آن تحصیل کرده اند، در مقاطع بالاتر به یک رشته تخصصی نامرتبط تغییر مسیر می‌دهند و از همین رو پایه های علمی قوی‌ای ندارند که بتوانند از طریق آن به صلاحیت و تخصص لازم و دانش تجربی برسند و اینها بخش های دیگری از همان حلقه های مفقود زنجیره سازنده پاسخگو محسوب می‌شوند. البته بیرون از این گود نیز اوضاع خیلی بسامان نیست و برخی افراد در جامعه با استفاده از رانت های خاصی که دارند به پول، زمین و تسهیلات بانکی دست می یابند و بدون داشتن اهلیت و تخصص، در تولید مسکن و ساختمان فعالیت می کنند.

;

اما چاره کار بدون اینکه پای شعار در میان باشد چیست؟ بطور طبیعی سازمان نظام مهندسی به عنوان رأس هرم ساخت و ساز در کشور باید به تعامل سازنده تری با تمام حلقه های زیرمجموعۀ سازنده پاسخگو برسد زیرا واقعیتِ حال حاضرِ کشور این است که بسیاری از مهندسان سازمان نظام مهندسی نمی توانند پاسخ مطالباتی که از آنها انتظار می‌رود، بدهند و بدتر اینکه ساختمان ها را افراد غیرحرفه ای و غیرمتخصص می سازند.

;

نباید فراموش کنیم که صرف داشتن ارتباطات برای دریافت تسهیلات بانکی و فعالیت در ساخت و ساز، باعث تولید تخصص نمی شود، ضمن اینکه ارائه فراوان تسهیلات بانکی بطور طبیعی برای ورود به این عرصه وسوسه انگیز است و باید زمینه به گونه ای باشد که هر سازنده ناتوانی نتواند با دریافت مقداری تسهیلات، سازنده‌ای بی مسئولیت و غیرپاسخگو شود. ;

;

روش ها و شیوه ها باید به گونه ای باشد که مسئولان تصمیم‌گیر بپذیرند تسهیلات بانکی فقط در اختیار سازندگان متخصص و دارای کارنامه حرفه ای روشن و غیرقابل انکار، یعنی سازنده حرفه ای پاسخگو و متعهد، قرار بگیرد زیرا در چنین شرایطی هر کسی نمی تواند در حوزه ساخت و ساز فعالیت کند.

;

;

;

;

;

;

;