مسکن و ساختمان

اقدامات دولت برای ساخت چهار میلیون خانه؛ تقریبا هیچ!

نزدیک به چهار ماه از تشکیل دولت سیزدهم می‌گذرد؛ دولتی که با وعده ساخت چهار میلیون مسکن طی چهار سال روی کار آمد. هدف از اجرای این طرح، ساماندهی وضعیت بازار مسکن در سطح کشور و کمک به خانه‌دار شدن مردم عنوان شده بود.

این وعده از همان ابتدای کار به یکی از اساسی‌ترین و اصلی‌ترین مطالبات مردم از دولت سیزدهم تبدیل شد. طرح مسکنی دولت تاکنون با کش و قوس‌های فراوانی همراه بوده است. کارشناسان بسیاری این طرح را غیرعملی یا چالش‌برانگیز خوانده و از آن به عنوان عامل ایجاد تورم یاد کرده بودند. مساله اصلی مطرح‌شده توسط کارشناسان حوزه مسکن، نحوه تامین مصالح مورد نیاز، بودجه لازم و زمین مناسب برای اجرای این پروژه بزرگ بود.

ابهامات موجود تا حدودی توسط مسوولان پاسخ داده شد، اما همچنان سوالات فراوانی در خصوص پروژه مسکونی دولت رییسی وجود دارد. علت اصلی وجود چنین ابهاماتی نیز این است که با وجود گذشت نزدیک به چهار ماه از روی کار آمدن دولت سیزدهم هنوز شاهد اقدامی اساسی و کارآمد توسط دولت رییسی در این خصوص نبوده‌ایم.

اظهارات جدید وزیر راه‌و‌شهرسازی

وزیر راه‌و‌شهرسازی نیز اخیرا با بیان اینکه در حوزه راه‌و‌شهرسازی مسوولیت‌های مختلفی از جمله بحث مسکن بر دوش وزارت راه‌و‌شهرسازی است، یادآور شد: طبق برنامه دولت و قانون جهش تولید مسکن باید چهار میلیون مسکن در چهار سال ساخته شود. بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی باور ندارند این تعداد واحد مسکونی ظرف این مدت ساخته شود. تجربه‌ای هم در مورد مسکن مهر و سایر روش‌های تامین مسکن وجود دارد که نشان می‌دهد در این پروژه‌ها تعداد واحدهای مسکونی ساخته شده زیاد نبوده است. به عنوان مثال در مسکن مهر که از سال ۸۸ شروع شده و هنوز ۲۴۰ هزار واحد آن در حال انجام است، در شهرها حدود دو میلیون واحد مسکونی احداث شده است.

رستم قاسمی از خود به عنوان کسی که بیش از ۲۰ سال در حوزه عمرانی و اجرای مگاپروژه‌ها در کشور فعال بوده نام برد و افزود: به استناد آمار و ارقام می‌گویم که ساخت چهار میلیون واحد مسکونی در چهار سال شدنی است. چند مولفه اساسی برای ساخت مسکن وجود دارد که اولین آنها زمین است. بخشی از قیمت مسکن در کشور را زمین تشکیل می‌دهد. به همین علت یکی از اقدامات راهبردی وزارت راه‌و‌شهرسازی در دوره جدید ایجاد بانک زمین بود. حدود ۵۰ روز است که قانون جهش تولید مسکن به دولت ابلاغ شده و در قانون چند ماه فرصت برای زیرساخت‌ها پیش از آغاز تولید واحدهای مسکونی به دولت فرصت داده شده است. اما همکارانم در سازمان ملی زمین و مسکن به طور شبانه‌روزی برای شناسایی زمین در کشور کار کردند و طبق آخرین آماری که چهار روز پیش ارائه شد، امروز برای احداث دو میلیون و ۴۰۰ هزار واحد مسکونی در شهرهای مختلف کشور زمین آماده شده است.

تجربه تلخ مسکن مهر

در همین راستا و در گفت‌و‌گو با یک کارشناس حوزه مسکن، اقدامات صورت گرفته در خصوص پروژه مسکنی دولت سیزدهم را مورد بررسی قرار دادیم. علیرضا محمدی در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» گفت: اقداماتی که تاکنون در ارتباط با پروژه ساخت چهار میلیون خانه توسط دولت سیزدهم صورت گرفته، معرفی یک سامانه با عنوان «ثمین» توسط وزارت راه‌و‌شهرسازی بوده است. وزارت راه همچنین از متقاضیان برای ثبت‌نام در این سامانه دعوت به عمل آورده است. این کارشناس حوزه مسکن افزود: مردم به خاطر تجربه تلخ و ناموفقی که از پروژه مسکن مهر داشتند، استقبال قابل توجهی از سامانه مذکور انجام ندادند؛ مردمی که پس از گذشت چندین سال به حق خود نرسیدند و یا چنان چه رسیدند با کیفیت پایینی مواجه شدند.

مکان‌یابی غیراصولی زمین

محمدی در ادامه گفت: دولت نیز با ارائه بند و تبصره‌هایی برای طرح مسکنی خود، تلاش در جذب متقاضیان کرد. به عنوان مثال صدور مجوز ثبت‌نام برای آقایان مجرد بالای ۴۵ سال و یا زنان خانه‌دار سرپرست خانوار و….

او ادامه داد: تا جایی که من اطلاع دارم، استقبال قابل توجهی از این طرح صورت نگرفته است. این کارشناس حوزه مسکن افزود: از جانب دولت نیز شاهد اقدامات خاصی جز حرف نبودیم. طبق نظر اساتید حوزه شهرسازی، تامین زمین صورت گرفته توسط دولت نیز به طور اصولی انجام نشده و دارای مکان‌یابی مناسبی نیست.

محمدی خاطرنشان کرد: به عنوان مثال در پروژه مسکن مهر در شهر جدید پردیس، مکان‌هایی به ساخت مسکن اختصاص داده شد که برای ایجاد دسترسی به آنها به ناچار مجبور به احداث تونل شدند. تنها دلیل بروز چنین اتفاقی، مکان‌یابی نامناسب دولت قبل است.

دولت از حد حرف فراتر نرفته است

این کارشناس حوزه مسکن در خصوص اقدامات صورت گرفته توسط دولت سیزدهم در ارتباط با پروژه ساخت چهار میلیون واحد مسکونی گفت: دولت جدید تاکنون از حد حرف فراتر نرفته است. این در حالی است که حتی با عقب‌نشینی دولت از مواضع خود نیز رو‌به‌رو بودیم.

محمدی افزود: چندی پیش وزیر راه‌و‌شهرسازی طی اظهاراتی عنوان کرده بود که ساخت چهار میلیون خانه در چهار سال به این معنی نیست که در هر سال یک میلیون خانه خواهیم ساخت و ما در پایان دوره ریاست‌جمهوری ابراهیم رییسی به تعهد خود عمل خواهیم کرد.

او ادامه داد: این صحبت‌ها به این معنی است که مردم نباید منتظر ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال اول ریاست‌جمهوری ابراهیم رییسی باشند.

محمدی خاطرنشان کرد: به زعم بنده، این صحبت به منزله یک قدم عقب‌نشینی دولت از شعار خود است.

این کارشناس حوزه مسکن ادامه داد: همان طور که گفته شد، تاکنون و با گذشت نزدیک به چهار ماه از تشکیل دولت سیزدهم اتفاق خاصی در خصوص پروژه ساخت چهار میلیون واحد مسکونی صورت نگرفته است.

اتفاق خاصی در شهرهای بزرگ رخ نداده است

محمدی در خصوص تامین زمین انجام شده توسط دولت گفت: در بیشتر روستاهای کشور مشکل زمین وجود ندارد. مشکل تامین زمین، بیشتر در شهرهای بزرگ وجود دارد، چرا که در شهرهای بزرگ قیمت زمین بالا و تامین آن دشوار است. او افزود: دولت در برخی روستاها اقدام به مشخص کردن زمین‌هایی کرده است؛ زمین‌هایی به منظور ساخت مسکن. این کارشناس حوزه مسکن ادامه داد: اما در شهرهای بزرگ اتفاق خاصی رخ نداده است. اقدامات دولت در این خصوص تنها به معرفی یک سامانه و دعوت از متقاضیان برای ثبت‌نام در آن محدود می‌شود. محمدی خاطرنشان کرد: دولت حتی اقدامی برای تخصیص بودجه نیز نکرده است، چرا که بانک عامل بخش مسکن به دلیل نداشتن منابع لازم، نمی‌تواند زیر بار پرداخت چنین وام‌هایی برود. به همین خاطر این موضوع فعلا در همین حد باقی مانده است.

شرکت‌های ورشکسته چینی در کمین بازار ساخت‌و‌ساز ایران

این کارشناس حوزه مسکن در خصوص حضور شرکت‌های چینی در عرصه ساخت‌و‌ساز ایران گفت: چندی پیش تعدادی از نمایندگان در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی از در اختیار داشتن اطلاعاتی خبر دادند؛ اطلاعاتی دال بر انجام مذاکره با شرکت‌های ساختمانی چینی در سفارت ایران در این کشور. محمدی افزود: معاون وزیر راه‌و‌شهرسازی نیز این صحبت‌ها را تکذیب کرده و از انجام نشدن هیچ‌گونه مذاکره‌ای با شرکت‌های چینی تاکنون خبر داد. او ادامه داد: اما این معاونت مشخص نکرده که در آینده مذاکره‌ای با این شرکت‌ها انجام خواهد شد یا نه؟

محمدی افزود: نمایندگان مجلس با توجه به اطلاعاتی که در اختیار داشتند، خبر از برگزاری مذاکره با شرکت‌های ساختمانی چینی در سفارت ایران را دادند؛ شرکت‌هایی که با تحقیق در مورد آنها به راحتی می‌توان از ورشکسته بودنشان آگاه شد. اما این موضوع به صورت رسمی از سوی وزارت راه‌و‌شهرسازی تکذیب شد.

ارزیابی از حضور چینی‌ها در ایران

این کارشناس حوزه مسکن در مورد تبعات حضور احتمالی شرکت‌های چینی در ایران گفت: مسکن در کشور چین از کیفیت مطلوبی برخوردار نیست. چین از لحاظ سازه و معماری به عنوان کشور پیشرفته‌ای شناخته نمی‌شود. محمدی خاطرنشان کرد: کشور چین دارای فناوری‌های مختلفی در عرضه ساخت‌و‌ساز است. این موضوع بی‌شباهت به کالاهای چینی موجود در بازارهای جهانی نیست؛ کالاهایی که با کیفیت‌های گوناگونی تولید می‌شوند. اما متاسفانه همواره کالاهای درجه پایین به دست مصرف‌کنندگان ایرانی می‌رسند. او افزود: دلایل این اتفاق مشخص نیست. این دلایل می‌تواند از کم‌توجهی بازرگانان به کیفیت مطلوب نشات بگیرد. محمدی گفت: در کشور چین قطعا شرکت‌هایی وجود دارند که قادرند با کیفیت‌های گوناگون ساخت‌و‌ساز کنند. اینکه مسوولان کشورمان با کدام شرکت و با در نظر داشتن کدام کیفیت قرارداد خواهند بست، هنوز مشخص نیست. این کارشناس حوزه مسکن در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم شاهد حضور شرکت‌های درجه چندم و سطح پایین چینی برای ساخت مسکن در کشورمان نباشیم. چنانچه مسوولان قصد دارند تا عرصه ساخت‌و‌ساز ایران را به کشور چین واگذار کنند، انتظار می‌رود تا با شرکت‌های سطح بالا و با در نظر داشتن کیفیت مناسب و استاندارد وارد مذاکره شوند.

مطالب پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا