حكم شوراي عالی معماری و شهرسازی و رای دادگاه، منتظر دستور شهردار تهران است.
خشت كج برج ۲۷ طبقه هرمزان
ماجراي برج 27 طبقه هرمزان كه از خشت نخست خلاف ساخته شده با تمامي برجهاي تهران تفاوت دارد.
احداث برجهای غيرقانونی به داستان تكراری پايتخت تبديل شده است اما
در ميان همين داستان تكراري، ماجراي برج 27 طبقه هرمزان كه از خشت نخست خلاف ساخته
شده با تمامي برجهاي تهران تفاوت دارد. برجي كه زور وزير راه و شهرسازي به
مسئولانش نرسيده و راي صادر شده از سوي دادگاه عمومی قوه قضاییه روي زمين مانده
است و مشخص نيست چرا نهادهاي مسئولي همچون استانداري، شهرداري و اداره اجرای
احکام قوه قضايیه نسبت به اجراي اين حكم دادگاه بيتفاوت هستند.
حادثه مرگ دلخراش كارگر در برج هرمزان
اما اتفاقي كه برج غيرقانوني هرمزان را دوباره به صدر اخبار
بازگرداند، حادثه دلخراش مرگ كارگري بهدليل عدم رعايت اصول ايمني بود. چند روز
قبل، كارگر جوشکاری در حین انجام کار از طبقه سیزدهم برج هرمزان سقوط کرد و در دم
جان سپرد.
بهگفته شاهدان عيني، اصول ایمنی در کارگاه ساختماني برج هرمزان رعايت
نشده و بهدليل عجله پيمانكار براي اتمام پروژه، چنين حادثه دلخراشي رخ داده است.
پس از حادثه مرگ كارگر ، بهتازگي اقدامات ايمنسازى لبهها و نشانهگذارى براي
افزايش ايمني انجام شده است.
حضور بينتيجه شهربان
پس از صدور حكم شوراي عالي معماري و شهرسازي، طبق قانون، شهرداري بايد
اين پروژه را تا تعيين تكليف نهايي متوقف ميكرد؛ اتفاقي كه هيچگاه از سوي شهردار
پيشين تهران صورت نگرفت. با روي كار آمدن شهردار جديد، افكار عمومي منتظر ورود
قاطعانهوي به پرونده آخرين برج هرمزان و توقف اين پروژه غيرقانوني تا تعيين تكليف
نهايي است.
شنيدهها حاكي از آن است كه در دو هفته اخير، باوجود حضور روزانه تيم انضباط
شهرى شهردارى(شهربان) براي توقف كارگاه برج غيرقانونى زرين در مجتمع هرمزان، اما
همچنان عمليات اجرايى برج ادامه دارد.
داستان آخرين برج هرمزان
برج شماره ۲۱ (موسوم به زرین) آخرين برج در مجتمع هرمزان در شهرک قدس
(غرب) تهران است که طرح آن در دهه 50 تصویب و از همان زمان با تاسیس شرکت عمرانتکلار
(به سهامداری بانک عمران وقت و یک شرکت یونانی) اجرایی میشود.
در طرح مصوب این مجتمع، 17 برج 14طبقه با تراکمهایی مشخص، بههمراه
تعداد محدودی کاربری آموزشی، تجاری و ورزشی (برای تامین نیاز سکنه مجتمع)
پیشبینی شده است. بخش بزرگی از این طرح تا زمان حضور شرکت یونانی در
ایران اجرا میشود. با خروج سهامدار یونانی در دهه60، شرکت عمرانتکلار زیر پوشش
وزارت مسکن و شهرسازی وقت و بعدها بنیاد مسکن میرود. از آن سالها به بعد، احداث
مابقی طرح با اعمال تغییرات و گاهي تخلفاتی در کاربریها، مساحتها و تعداد طبقات
برجهای جدید همراه میشود؛ مثلا بخش عمدهای از فضاهای تفریحی و ورزشی اجرا نمیشود
ولی در مقابل، برجهایی در این مدت ساخته میشوند که مساحتهای بیشتری نسبت به طرح
مصوب دارند؛ بعضیهايشان به جای 14الي18 طبقه، بالای 20 طبقه دارند.
سه برج مازاد ساخته شد
به هر ترتیب شركت عمرانتکلار که موظف بود پس از پایان ساخت هفدهمین
برج از مجتمع خارج شود و اداره آن را به مالکین بسپارد، به بهانههای مختلفی در مجتمع
میماند و ساختوسازهای جدیدی را آغاز میکند. در دهه 80 در فضای مشاعی شرقی
مجتمع، سه برج جدید و مازاد بر طرح مصوب احداث میکند (برج نگین و برج دوقلوی
نسترن). این برجها بدون اخذ مجوزهای لازم احداث میشوند (مجوزها
پس از اتمام عملیات اجرایی و قراردادن شهرداری در عمل انجام شده، کسب میشود!) که
نتیجه آن این است که هماکنون در مجتمع مسکونی هرمزان بهجای 17برج طرح مصوب، 20
برج وجود دارد. تخلف دیگر شرکت در این سالها تبدیل فضای کوچک تجاری (با مساحت
مصوب 2500 مترمربع) به مجتمعی بزرگ بالغ بر 7000مترمربع، با تعداد زیادی واحد
اداری و تجاری است. در طرح مصوب، این فضای تجاری جهت خدمترسانی داخلی به اهالی
مجتمع پیشبینی شدهاست، حال آنکه اين شركت با افزایش مساحت، آن را تحت عنوان
پروژه «مجتمع تجاری هرمزان» به غیر میفروشد. هرچند این فضای تجاری غیرقانونی به
علت تخلفات آشکارش، سالهاست که به حکم دادگاه متوقف شده، اما همچنان بخشی از راههای
دسترسی مجتمع بهدليل آن مسدود است.
غصب بخشي از زمین مسجد
اقدامات فوق در کنار تغییرات و تخلفات دیگری که در این سالها شركت
عمران تکلار در نقاط مختلف مجتمع مرتکب شد، مانع از این نبود که همچنان فرصت سوءاستفاده
از فضاهای مشاعی مجموعه نباشد. این شرکت در دهه 90 دست به اجرای نقشه جدیدی زد و
با خاکبرداری در قطعه دیگری از زمینهای مشاعی، ساخت برج تازهای را (به نام «برج
زرین» یا «برج 21») آغاز كرد. جالب اینجاست که در این پروژه جدید، علاوهبر فضای
مشاعی ساکنین مجتمع، چند100 متر از زمین مجاور مسجد الزهرا (که احداث آن نیز
برعهده اينشركت بوده) غصب شدهاست!
با آغاز خاکبرداری پروژه، اعتراض ساکنین مجتمع که سابقه تخلفات پیشین عمرانتکلار
را به یاد داشتند، بالا گرفت و با همراهشدن رسانهها ، شورای عالی معماری و
شهرسازی ایران به موضوع ورود پيداکرد و دستور داد تا بررسی صحت اسناد و پروانههای
این پروژه، عملیات اجرایی آن تا طراز همکف متوقف شود.
لغو مجوز برج هرمزان در وزارت راه و شهرسازي
در آذر 95، این شورا نتیجه نهایی بررسیهای خود را در قالب مصوبهای
خطاب به استاندار و شهردار تهران اعلام كرد. مصوبه ذكرشده بهصراحت «پروانه صادره در خصوص برج زرین (شماره 21) را خلاف
ضوابط و مقررات طرح جامع و تفصیلی ساختوسازهای تهران تشخیص داده»،چرا که نخست
احداث آن «بیشتر از سقف تراکمی مجاز (250) مصوب» است و همچنين «با استناد به ضوابط
و طرح جامع و طرح تفصیلی تهران، احداث اين برج نیاز به مصوبه جداگانه کمیسیون
ماده پنج و شورای عالی شهرسازی و معماری تهران دارد». در حالی که در این پروژه مجوزهای
يادشده اخذ نشده است.
مصوبه قانونی شورای عالی معماری و شهرسازی ایران قاطع و صریح است. در
روز تصویب آن، اسکلت برج 21 به طبقه سوم رسیده بود. مصوبه علاوهبر دستور به خروج
شرکت عمرانتکلار از مجتمع مسکونی هرمزان، تکلیف ساختوساز انجامشده را نيز اینگونه
مشخص میکند:«ساختوسازهای مربوط به مجموعه ورزشی (که آن نیز تخلفی دیگر در این
مجتمع است) و نیز برج شماره 21 (موسوم به زرین) در حد وضع موجود، متوقف و برای
اختصاص به کاربریهای خدماتی انتفاعی و غیرانتفاعی پشتیبان سکونت تثبیت شود». این
مصوبه، بر مالکیت ساکنین هرمزان بر زمین و این پروژه صحه میگذارد.
