وزیر راه و شهرسازی مطرح کرد:
حمایت از رویکرد «ایرانشهری» در برابر رویکرد «استالینیستی» در بافتهای تاریخی
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه دو جریان کاملا متضاد در رویارویی با حوزه شهرسازی و بافتهای تاریخی وجود دارد گفت: جریان نخست جریانی استالینیستی و فاشیستی است که به دنبال نابودکردن این بافتها و نوسازی روی زمین بایر است. در مقابل نیز جریانی وجود دارد که نگاه و توجه را به حفاظت مینیاتوری از بافت و ابنیه تاریخی معطوف میکند. در برابر این دو رویکرد ایرانشهری وجود دارد که مبتنی بر بازآفرینی یکپارچه عملکرد شهری است.
ابلاغ محدوده بافت تاریخی ۱۶۸ شهر در طرحهای توسعه و عمران با تاکید
وزیر راه و شهرسازی برای بازآفرینی شهرها و همچنین تاکید بر اندیشه ایرانشهر به
تصویب رسید.
در جلسه شورایعالی معماری و شهرسازی که با ریاست عباس آخوندی برگزار
شد پنج مصوبه به تصویب رسید. عباس آخوندی در جلسه ابلاغ محدوده بافت تاریخی ۱۶۸
شهر در طرحهای توسعه و عمران با تاکید بر دنبال کردن اندیشه بازآفرینی شهرها با
تکیه بر اندیشه ایرانشهر گفت: موضوع جلسه امروز یکی از اصلیترین مباحث شهری
ایران مبتنی بر بازآفرینی، بازخوانی و بازتولید میراث است و حتی میتوان گفت که تا
به امروز مسئلهای به این اهمیت وجود نداشته است.
بافتهای ارزشمند تاریخی به مثابه جنبههای ثروت اجتماعی ایرانیان است
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: همه ما در قبال ۱۶۸ شهر تاریخی
که محدوده تاریخی دقیقی برای آنها تعریف نشده مسئولیم. در عین حالامیدبخش و
افتخارآفرین است که ما این میراث کهن و ثروت تاریخی را در حوزههای اقتصادی،
تجاری، فرهنگی و معماری داریم.ابنیه تاریخی و بافتهای ارزشمند آن جنبههای
مختلف ثروت اجتماعی ایرانیان است.
وی با اشاره به اینکه دو دیدگاه کاملا متضاد در جامعه در مواجهه با
بافتهای تاریخی و شهرسازی وجود دارد گفت: هر یک از این دو جریان در مواقعی یک
تجلی خارجی پیدا میکنند. جریان نخست جریانی استالینیستی و فاشیستی است که به
دنبال نابود کردن میراث اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی ایرانیان و کویرسازی
است تا ساختمانهای جدید را جایگزین آنها کند و در مقابل نیز جریانی وجود دارد که
نگاه و توجهش نسبت به بافت و ابنیه تاریخی حفاظتی و مینیاتوری است.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: هنگامیکه بحث بهسازی و بازآفرینی بافتهای
فرسوده و تاریخی به میان میآید میبینیم که در ادبیات عمومی ایران تعریف دقیقی از
آن وجود ندارد و هرکسی تصورات متفاوتی از اینگونه بافتها دارد.عدهای به
دنبال تخریب و نابود کردنو عدهای نیز درصدد حفظ میراث کهن بهصورت
مینیاتوری هستند. همه این دیدگاههانیز ناشی از نداشتن تعریف دقیق و واحد
برای موضوع بهسازی و نوسازی است.
آخوندی با اشاره بر ارزشمند بودن ظرفیتسازی، مدیریت محلی، فرآیند
بازآفرینی و سیستم نظارتی و کنترل در بافتهای تاریخی بر لزوم رسیدن به اجماع ملی
در اینباره تاکید کرد و گفت: در مورد بافتهای تاریخی و شیوه بهسازی و نوسازی
آنها مهم این است که به تدریج اجماع ملی در اینباره صورت بگیرد. به همین خاطر نیز
ضرورت دارد تا در بازآفرینی بافت تاریخی همه گروههای تصمیمگیر و تاثیرگذار حداقل
در اصول به اجماع برسند و تفاوت بنیادین با یکدیگر نداشته باشند.
وی با ارایه نمونههای تخریبشده در سالهای اخیر در شهرهای مشهد، شیراز
و کرمان افزود: موضوع بهسازی و نوسازی بافتهای تاریخی موضوعی است که با حوصلهتر
از یک سند باید در مورد آن تصمیمگیری شود و در همین راستا نیز تصمیمگیرندگان
باید در اصول با هم همگرایی داشته باشند.
وزیر راه و شهرسازی رسیدن به فهم مشترک و اجماع در اصول بهسازی و
نوسازی بافتهای تاریخی را با تکیه بر اندیشه «ایرانشهر»متصور دانست و
افزود: اگر بگوییم «ایرانشهر» شهری است که دوست داریم در آن زندگی کنیم باید
ممیزهها، سبک زندگی، سبک تجارت، تعامل اجتماعی، مدیریت و همه آنچه که در سازمان
اجتماعی، سازمان کالبدی و جریان زندگی در آنها جاری است منطبق با ایرانشهر باشد.
همچنین این بافتهای تاریخی باید بتوانند هویت شهر ایرانی را در روزگار معاصر نشان
دهند و با سبک زندگی امروز مسلمانایرانی نیز سازگاری داشته باشند.
در حوزه ادبیات ایرانشهر باید به اجماعی ملی برسیم
آخوندی تاکید کرد: در تلاش هستیم تا ادبیات «ایرانشهر»را وارد
ادبیات آکادمیک و آموزشی کنیم تا بتوانیم به اجماعی ملی در اینباره دست پیدا
کنیم.زمانیکه نامگذاریهای لازم را انجام دهیم ثروت معنوی و فرهنگی ایران در
اندیشه ایرانشهر متبلور میشود.
وی با اشاره به نهادینهکردن اندیشه «ایرانشهر»در سخنرانیهايی
که ماهانه در خانه گفتمان شهر و معماری انجام میشود افزود: با توجه به اینکه هدف
کلی ما،داشتن رویکرد یکپارچگی در مورد بهسازی و نوسازی است نباید به دنبال
تشکیل ستادهای مختلف در اینباره برویم و چنین ماموریتهایی را میتوانبه
ستادهای فعلی از جمله ستاد ملی بازآفرینی محول کرد.
وزیر راه و شهرسازی همچنین با اشاره به اینکه شورای عالی معماری و
شهرسازی بیش از ۳۰ سال است که تشکیل شده و جلسات تشکیل شده در این شورا ممارست
زیادی در تعریفطرحهای جامع و انطباق آنها با طرحهای تفصیلی و همچنین
رعایت حریم تاریخی داشته است گفت: تشکیل ستادهای مختلف در این مقطع زمانی ضرورتی
ندارد و باید بتوانیم از ستادهای فعلی موجود حداکثر استفاده را ببریم.
در این نشست محمدسعید ایزدی و امیر امینی معاونان وزیر راه و شهرسازی
و سید محمد بهشتیرئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز حضور
داشتند.
