کاخ مروارید (شمس) را چگونه فروختند؟ + اسناد
کاخ مروارید در زمینی به وسعت ۱۱۱ هکتار با ۲۵۰۰ متر زیربنا در مهرشهر کرج احداث شده است. این بنا شامل فضاهای متعددی از جمله سالن طلایی ، دفتر کار مخصوص، سالن پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آبنما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاقهای خواب و غیره بوده است.

این اقدام غیر قانونی پس از ; بازتاب وسیع از طریق رسانه ها؛ مورد انتقاد افکار عمومی قرار گرفت و شورایعالی شهرسازی و معماری در دولت آقای روحانی، مصوبههای مربوط به فروش و تغییر کاربری آن را لغو کرد. ;
کاخ مروارید (شمس) بین سالهای 1345-1347 خورشیدی توسط وسلی پیترز و بنیاد فرانک لوید رایت، آرشیتکت نامدار آمریکایی به مبلغ یک میلیون دلار ساخته شد. این کاخ در کرج تا پیش از بهمن ۱۳۵۷ در اختیار شمس، خواهر شاه مخلوع ; قرار داشت. ;
اما نکته مهم این است که این کاخ چگونه فروخته شد! ;
به گزارش اختصاصی ;معماری نیوز، در خصوص تغییر کاربری و اقدام به فروش کاخ مروارید، با توجه به تبصره یک ماده واحده و تبصره 2 قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور مورخ 1364/11/26 و بندهای ماده 3 قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، نقل و انتقال صورت پذیرفته فاقد وجاهت قانونی و مشمول مواد 558 تا 569 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی می باشد و از سوی دیگر تغییر کاربری اراضی موصوف مشمول قانون منع فروش بوده است. ;
موقعیت اثر: ;
کاخ مروارید (شمس) در زمینی به مساحت 111 هکتار عرصه و باغات ; و 2500 متر مربع اعیان در سال 1347-1345 شمسی ساخته شد. ;
تا قبل از انقلاب شکوهمند 57 این کاخ در اختیار شمس پهلوی، خواهر شاه مخلوع ; قرار داشت. ; اما پس از پیروزی انقلاب، مالکیت آن در اختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت. ;
این اثر در تاریخ 1381/11/12 با شماره 7067 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. ;
در بازنگری طرح تفصیلی شهر کرج که ویرایش نهایی آن در خرداد 87 توسط مهندسان مشاور باوند صورت گرفت، این مجموعه جزو آثار فرهنگی-تاریخی با ارزش واقع در محدوده طرح توسعه شهر کرج شمرده شد. ;
با این حال، در تاریخ 1386/12/25 علی رغم اینکه این اثر مشمول قانون منع فروش بوده، اما توسط بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی به مبلغ 70/000/000/000 ; ریال فروخته شد. ;
در تاریخ 1390/12/25 موضوع تغییر کاربری این اثر در کمیسیون ماده 5 شهر کرج مطرح شد. ;
این درخواست شامل تغییر کاربری 76/8 هکتار اراضی کاخ مروارید به شرح زیر بود : ; ;
24/7 هکتار مجموعه کاخ و پیرامون آن در اختیار شهرداری ; ;
18/6 هکتار جهت تامین خدمات عمومی در اختیار مالکین ; ;
23 هکتار جهت شوارع و معابر ; ;
2/2 هکتار جهت کاربری تجاری ; ;
32/7 هکتار جهت کاربری مسکونی برای حدود 7000 واحد مسکونی ; ;
همانطور که در تصویر کمیسیون ماده 5 مشاهده می شود، استاندار، شهردار و معاون امور عمرانی استانداری موافق واگذاری و مدیران کل مسکن وشهرسازی و میراث فرهنگی استان و دبیر کمیسیون از مخالفین این مصوبه بودند. ;
در تاریخ 1391/6/4 میرمحمد غراوی، دبیر وقت شورایعالی معماری و شهرسازی در اقدامی تامل برانگیز از فرهادی، استاندار وقت استان البرز درخواست اصلاح مصوبه از طریق کمیسیون ماده 5 را کرد!
این مصوبه در تاریخ 1391/6/21 توسط کمیسیون ماده5 کرج اصلاح شد. این کمیسیون با تغییر کاربری به شرط تایید شورایعالی شهرسازی و معماری موافقت کرد. ;
همانگونه که در تصویر زیر مشخص است، از بین افرادی که حق رای داشتند، بجز مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع و گردشگری، الباقی اعضاء با تغییر کاربری موافقت کردند. ;
سپس مصوبه کمیسیون ماده 5 به شماره 47181مورخ 1391/6/21 در تاریخ 1391/7/5 برای تایید به دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ارسال شد. ;
این مصوبه در تاریخ 1391/7/10 در شورایعالی شهرسازی و معماری وقت به تصویب رسید. ;
در این مصوبه که به پیشنهاد کمیسیون ماده5 کرج و توسط شورایعالی شهرسازی و معماری به تصویب رسیده بود؛ آمده است: ;مغایرت اساسی شهر کرج مربوط به تغییر کاربری 76/8 هکتار اراضی پیرامون کاخ مروارید مهرشهر از فضای سبز، به مسکونی با خدمات مربوطه ;را ; مورد بررسی قرار داد و ;ضمن موافقت با پیشنهاد کمیسیون ماده5 کرج در این خصوص مقرر نمود: سرانه های مربوطه در چارچوب طرح تدقیق سرانه ها و استقرار جمعیت به میزان400 نفر در هر هکتار به تایید و کنترل دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری رسیده و متعاقبا ابلاغ گردد. ;
این مصوبه که توسط شورایعالی شهرسازی و معماری، بعنوان بالاترین مرجع تصمیمگیری در مورد تمامی موضوعات شهرسازی و معماری کشور و فرادست کمیسیون ماده 5 مورد تصویب قرار گرفته بود، داری اشکالات قانون اساسی بود. ;
این ایرادات شامل موارد زیر است: ;
* ;عدم توجه به قوانین منع فروش ;
* ;عدم توجه به ضوابط حریم اثر ملی ;
* ;عدم طی کامل مراحل استانی (کارگروه زیربنایی و شورای برنامه ریزی استان) ;
* ;مكاتبه دبیر شورایعالی با استاندار و درخواست اصلاح مصوبه ;
* ;تایید استقرار جمعیت به میزا 400 نفر در هكتار ;
کاخ مروارید (شمس) را چگونه پس گرفتند؟
بر اساس گزارش ;معماری نیوز، با توجه به ضرورت رعایت حرائم ابلاغی سازمان میراٍث ; فرهنگی و گردشگری در مورد اثر فرهنگی تاریخی “کاخ مروارید”، و پس از روی کار آمدن دولت آقای دکتر روحانی؛ پیروز حناچی بعنوان دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری مصوبه مورخ 91/07/10 شورایعالی شهرسازی و معماری، با تاکید بر حفظ اراضی پیرامون کاخ مروارید به عنوان بخشی از فضای مجموعه کاخ مروارید را لغو کرد.
حناچی در ابتدا طی نامه ای ; به شماره 61149/300 بتاریخ 1392/10/28 خطاب به طاهری، استاندار ; و رئیس شورای برنامه ریزی و توسعه استان البرز، دستور داد تا شهرداری کرج نسبت به صدور پروانه و اقدامات اجرایی دستور توقف صادر نماید و همچنین مقرر شد اعضاء مربوط شورایعالی شهرسازی و معماری با هدف بررسی باغات شهر کرج و کاخ مروارید، به کرج سفر کرده و نتیجه آن را گزارش نمایند. ;
حناچی، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری طی نامه ای به شماره 72415/300 بتاریخ 92/12/26 به استانداری ; البرز، ضمن اشاره به غیرقانونی بودن تغییر کاربری اراضی موصوف که مشمول قانون فروش می باشد، به جهت تخطی از نصوص قانون، لغو مصوبه کمیسیون ماده5 مورخ 91/2/21 و مصوبه شورایعالی شهرسازی و معماری مورخ 91/7/10 را ضروری دانست. ;


تصویر زیر نمای سرانه کاربری های مجموعه کاخ مروارید (شمس) است که اگر این مصوبه لغو نمی شد، اکنون این مجموعه بصورت زیر تفکیک شده بود.
;














