مدل رشد مولتی پلن؛ گسترش دارایی‌های بالغ به جای توسعه بی‌رویه

شرکت Multiplan Empreendimentos Imobiliários S.A. در طول پنجاه سال فعالیت خود تنها ۲۰ مرکز خرید ساخته، اما با گسترش و بازسازی مستمر دارایی‌های موجود، نرخ اشغال را به ۹۶.۳ درصد و حاشیه NOI را به ۹۴.۹ درصد رسانده است. این شرکت برزیلی که در سال ۱۹۷۴ توسط José Isaac Peres تأسیس شد و سه سال بعد وارد حوزه مراکز خرید شد، امروز به عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار املاک تجاری برزیل شناخته می‌شود.

به گزارش صما، مدل کسب‌وکار Multiplan بر یک اصل ساده استوار است: دارایی‌های بالغ و با عملکرد خوب را انتخاب کنید و سپس از طریق گسترش و بازسازی مستمر، ارزش هر متر مربع را افزایش دهید. این رویکرد در تضاد با تصور رایجی است که رشد شرکت‌های املاک را در گرو ساخت مداوم پروژه‌های جدید می‌داند.

شناسنامه شرکت

Multiplan با نام رسمی Multiplan Empreendimentos Imobiliários S.A. در ریودوژانیرو برزیل مستقر است و در بورس B3 با کد MULT3 معامله می‌شود. این شرکت سهامی عام در حوزه توسعه و مالکیت مراکز خرید، املاک تجاری و اداری فعالیت می‌کند و مالکیت ۲۰ مرکز خرید به همراه ۲ مجموعه برج اداری را در اختیار دارد. مجموع GLA این شرکت تا سال ۲۰۲۵ حدود ۹۴۷ هزار متر مربع است و درآمد اجاره سالانه آن در دوازده ماه گذشته به حدود ۱.۷ میلیارد ریال برزیل رسیده است.

مسیر تأسیس و رشد

نخستین مرکز خرید این شرکت با نام BH Shopping در سال ۱۹۷۹ در بلو هوریزونته افتتاح شد و به عنوان اولین مرکز خرید مدرن ایالت مینا ژرایس شناخته می‌شود. در سال‌های بعد، BarraShopping در ریودوژانیرو (۱۹۸۱) و MorumbiShopping در سائوپائولو (۱۹۸۲) به ترتیب افتتاح شدند و پایه‌های اولیه این مجموعه را بنا نهادند.

Multiplan از همان ابتدا یک سازنده صرف نبود، بلکه مدل ترکیبی توسعه، مالکیت و عملیات را اتخاذ کرد. این شرکت در سال ۲۰۰۷ در بورس سائوپائولو پذیرفته شد و از طریق چندین دور تأمین مالی و مشارکت با صندوق بازنشستگی انتاریو کانادا (OTPP) و سایر سرمایه‌گذاران نهادی، موقعیت خود را در بازار سرمایه برزیل تثبیت کرد. تا سال ۲۰۲۵، Multiplan سومین سال متوالی بود که سود خالص آن از ۱ میلیارد ریال فراتر رفت و EBITDA برای اولین بار به ۲ میلیارد ریال رسید.

مدل کسب‌وکار: گسترش‌گرایی به جای توسعه‌گرایی

Armando d’Almeida Neto، مدیر مالی Multiplan، در مصاحبه با Bloomberg Línea اعلام کرد: «من ترجیح می‌دهم روی گسترش دارایی‌های بالغ و تثبیت‌شده مانند BarraShopping، BH Shopping و MorumbiShopping تمرکز کنم تا با خرید دارایی‌های جدید رشد کنم.» منطق پشت این رویکرد آن است که دارایی‌های موجود دارای موقعیت ثابت، پایگاه مشتری و جریان نقدی بالغ هستند و بازده سرمایه‌گذاری در گسترش آن‌ها به مراتب بالاتر و قابل پیش‌بینی‌تر از توسعه زمین جدید در حومه شهر است.

تا سال ۲۰۲۵، Multiplan دارای خط لوله گسترش حدود ۱۵۷ هزار متر مربع بود و سه پروژه بزرگ در حال اجرا داشت: گسترش Parque Shopping Maceió با ۵,۵۰۶ متر مربع GLA، گسترش MorumbiShopping با ۱۳,۱۴۱ متر مربع GLA و گسترش ParkShopping با ۸,۶۱۵ متر مربع GLA. علاوه بر این، این شرکت دارای خط لوله توسعه ترکیبی ۸۶۴,۰۲۰ متر مربع شامل پروژه‌های مسکونی و اداری و پتانسیل کل ۱,۴۴۸,۷۰۰ متر مربع است.

استراتژی انتخاب زمین و پروژه

Multiplan در انتخاب مکان بسیار محافظه‌کارانه عمل می‌کند. پرتفوی این شرکت بر شهرهای اصلی جنوب شرقی برزیل شامل سائوپائولو، ریودوژانیرو و بلو هوریزونته متمرکز است و به تدریج به مناطق جنوبی مانند پورتو آلگره و شمال شرقی مانند ماسیو گسترش یافته است. این شرکت به ندرت در شهرهای درجه سه یا مناطق با تراکم جمعیتی نامشخص سرمایه‌گذاری می‌کند.

قاعده اصلی انتخاب پروژه این است: فقط در مکان‌هایی سرمایه‌گذاری کنید که دارایی‌های موجود تقاضای اثبات‌شده‌ای دارند. به عنوان مثال، BH Shopping در سال ۱۹۷۹ افتتاح شد و تا سال ۲۰۲۵ نرخ اشغال آن به ۹۹ درصد رسید که یکی از بالاترین نرخ‌های اشغال در پرتفوی است. بنابراین، Multiplan در سال ۲۰۲۶ گسترش ششم آن را آغاز کرد و با تبدیل پارکینگ سرپوشیده به فضای تجاری، تنها ۲,۰۰۰ متر مربع GLA اضافه کرد اما برندهای بزرگی مانند Adidas، Nike و Sephora را جذب کرد. این جراحی دقیق به جای توسعه گسترده، ماهیت استراتژی پروژه این شرکت را نشان می‌دهد.

پروژه‌های شاخص

BH Shopping در بلو هوریزونته، اولین مرکز خرید Multiplan، در سال ۱۹۷۹ افتتاح شد و گسترش ششم آن در سال ۲۰۲۶ با سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیون ریال، افزودن حدود ۲,۰۰۰ متر مربع GLA و جذب برندهای Adidas، Nike و Sephora انجام می‌شود. این مرکز خرید در سال ۲۰۲۵ نرخ اشغال متوسط ۹۹ درصد داشت.

BarraShopping در ریودوژانیرو، افتتاح‌شده در سال ۱۹۸۱، یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های خرید و سرگرمی در آمریکای لاتین است. گسترش هشتم آن در دو مرحله انجام می‌شود و در مجموع ۴,۰۰۰ متر مربع اضافه می‌کند. مرحله اول گسترش فروشگاه لنگر است و انتظار می‌رود در نیمه دوم ۲۰۲۶ افتتاح شود.

MorumbiShopping در سائوپائولو، افتتاح‌شده در سال ۱۹۸۲، هسته اصلی منطقه تجاری Berrini است. گسترش ششم آن با سرمایه‌گذاری ۲۳۳ میلیون ریال، افزودن ۱۳,۱۴۱ متر مربع GLA و انتظار افتتاح در نیمه اول ۲۰۲۶ انجام می‌شود. پس از افتتاح، فروش این مرکز خرید در سه فصل اول ۲۰۲۶ رشد ۲۳.۴ درصد نسبت به سال قبل را نشان داد.

ParkShopping در برازیلیا، افتتاح‌شده در سال ۱۹۸۳، مرکز خرید برجسته منطقه پایتخت است. گسترش آن با سرمایه‌گذاری ۲۲۱ میلیون ریال، افزودن ۸,۶۱۵ متر مربع GLA و انتظار افتتاح در نیمه دوم ۲۰۲۶ در جریان است.

VillageMall در ریودوژانیرو، افتتاح‌شده در سال ۲۰۱۲، مرکز خرید لوکس این شرکت است. Multiplan برنامه‌ریزی کرده است که در اطراف آن توسعه ترکیبی با مساحت کل ۸۶۴,۰۲۰ متر مربع انجام دهد و این یکی از نقاط کلیدی تبدیل این شرکت از اپراتور مرکز خرید به سازنده شهری است.

تحلیل پروژه نمونه: گسترش BH Shopping

گسترش ششم BH Shopping از نظر مقیاس بسیار کوچک است؛ تنها ۲,۰۰۰ متر مربع GLA و سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیون ریال. اما این پروژه به طور کامل فلسفه عملیاتی Multiplan را نشان می‌دهد. این مرکز خرید در سال ۱۹۷۹ افتتاح شد و پس از نزدیک به نیم قرن هنوز پرجنب‌وجوش است. داده‌ها نشان می‌دهند که در سال ۲۰۲۵، فروش سالانه BH Shopping از ۴۱۶ میلیون ریال فراتر رفت و در سه ماه اول ۲۰۲۶ رشد ۲.۳ درصد نسبت به سال قبل را نشان داد. مهم‌تر از آن، نرخ اشغال ۹۹ درصد به این معنی است که تقاضای برندها برای فضای خرده‌فروشی در این مکان بسیار بیشتر از عرضه است.

کاری که Multiplan انجام داد تبدیل پارکینگ سرپوشیده به فضای تجاری بود. این روش توسعه کم‌هزینه، بدون نیاز به خرید زمین جدید، بدون نیاز به تغییر کاربری و بدون نیاز به انتظار طولانی برای تصویب، می‌تواند در عرض چند ماه جریان نقدی ایجاد کند. Sephora، New Balance و سایر برندها به طور فعال وارد شدند، نه اینکه توسط توسعه‌دهنده با شرایط ترجیحی جذب شده باشند. این نشان می‌دهد که قدرت چانه‌زنی مکان بسیار بالا است.

متعاقباً، این گسترش کوچک احتمالاً باعث افزایش بیشتر فروش و درآمد اجاره می‌شود. در حالی که بسیاری از توسعه‌دهندگان هنوز بر روی مدل ساخت مرکز خرید جدید در حومه شهر و انتظار پنج ساله برای رسیدن به نرخ اشغال ۸۰ درصد تمرکز دارند، Multiplan از طریق گسترش مستمر دارایی‌های موجود، به رشد مرکب دست یافته است.

مرکز خرید به عنوان زیرساخت شهری

Multiplan مراکز خرید خود را نه به عنوان یک مرکز خرید صرف، بلکه به عنوان مرکز زندگی شهری می‌بیند. Marcelo Martins، معاون عملیات، اشاره کرد: «مراکز خرید ما دیگر فقط مکان خرید نیستند. آن‌ها فضاهای اجتماعی هستند؛ مردم در آنجا سرگرم می‌شوند، قرار می‌گذارند، به سلامت خود رسیدگی می‌کنند و با خانواده جشن می‌گیرند.»

این ایده در برنامه‌ریزی معماری به وضوح قابل مشاهده است. مراکز خرید Multiplan معمولاً شامل مراکز پزشکی، فضاهای اداری، مناطق تفریحی و رستوران‌ها هستند. Centro Médico BarraShopping که در سال ۱۹۹۴ افتتاح شد، اولین مرکز پزشکی مستقر در مرکز خرید در برزیل بود که ۲۸ کلینیک، مرکز تشخیص و بیمارستان روزانه را یکجا جمع کرده بود. این تلاش زودهنگام برای ترکیب عملکردهای شهری امروز به یک استراتژی اصلی تبدیل شده است.

برندسازی و لایه دیجیتال

Multiplan در برندسازی نام خود را به عنوان خود مرکز خرید تبدیل نکرده است؛ به عنوان مثال، BH Shopping به جای Multiplan BH نام‌گذاری شده است. این شرکت ترجیح می‌دهد به هر مرکز خرید اجازه دهد هویت مستقل خود را حفظ کند و در عین حال از طریق یک اپلیکیشن فراگیر به نام Multi تمام مراکز خرید را به هم متصل کند.

تا سال ۲۰۲۵، فروش ثبت‌شده در Multi به ۵ میلیارد ریال رسید و مجموع تعاملات از ۶۲ میلیون فراتر رفت. این اپلیکیشن فقط یک ابزار وفاداری نیست، بلکه یک کانال داده است؛ رفتار مصرف‌کنندگان در مراکز خرید مختلف را ردیابی می‌کند و به Multiplan کمک می‌کند تصمیم بگیرد کدام مرکز خرید به چه نوع برندهایی نیاز دارد و کدام منطقه گسترش نیاز به اولویت دارد.

در زمینه بازاریابی و لانچ، Multiplan بر رویدادها تکیه می‌کند. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۱,۳۰۰ رویداد فرهنگی و اجتماعی در مراکز خرید مختلف برگزار شد. این رویدادها به خودی خود سود مستقیم زیادی به همراه ندارند، اما فرکانس بازدید را افزایش می‌دهند و در نتیجه قدرت چانه‌زنی با برندها و قدرت افزایش اجاره را تقویت می‌کنند.

فناوری ساخت و مدیریت پروژه

Multiplan اطلاعات عمومی زیادی درباره فناوری ساخت و روش‌های ساخت منتشر نکرده است. در گزارش‌های عمومی و صورتجلسات تماس، این شرکت بیشتر بر شاخص‌های عملیاتی و بازده سرمایه‌گذاری تمرکز دارد تا جزئیات فنی مهندسی.

تنها سرنخ قابل توجه از پروژه مسکونی Golden Lake می‌آید. Eduardo Peres، مدیرعامل، در تماس تلفنی اشاره کرد که فاز اول پروژه به دلیل سیل با تأخیر مواجه شد و یکی از پیمانکاران اصلی ورشکست شد و در نتیجه حاشیه سود مورد انتظار از ۳۰ درصد به ۲۰ درصد کاهش یافت. این نشان می‌دهد که Multiplan در مدیریت پروژه با چالش‌های رایج مانند تأخیر پیمانکار و تأثیر نیروی قهری روبرو شده است و صادقانه آن را به سرمایه‌گذاران اعلام کرده است. درباره جزئیات فناوری ساخت مانند روش‌های پیش‌ساخته و فناوری صرفه‌جویی انرژی، اطلاعات معتبر کافی برای قضاوت وجود ندارد.

تأمین مالی و مدیریت دارایی

مدیریت دارایی Multiplan یک ویژگی مشخص دارد: بازخرید و فروش فعال مشارکت‌های اقلیت. در سال ۲۰۲۴، این شرکت حدود ۲ میلیارد ریال نقدینگی برای بازخرید سهام از یک سرمایه‌گذار نهادی هزینه کرد که نسبت بدهی خالص به EBITDA را به طور موقت به ۲.۳ برابر افزایش داد. سپس، از طریق فروش مشارکت‌های اقلیت در JundiaíShopping، ParkShoppingSãoCaetano و BH Shopping، این نسبت به تدریج تا سه ماه سوم ۲۰۲۶ به ۱.۷۶ برابر کاهش یافت.

منطق پشت این عملیات بازیافت سرمایه است: دارایی‌های بالغ را با قیمت مناسب بفروشید، سرمایه را آزاد کنید و آن را به گسترش دارایی‌های با بازده بالاتر یا بازخرید سهام تخصیص دهید. در سال ۲۰۲۵، Multiplan سهام اقلیت ۹.۳۳ درصد از ParkShoppingBarigüi را به قیمت ۲۵۰ میلیون ریال فروخت و مشارکت خود را به ۸۴ درصد کاهش داد. این نوع معامله نه کنترل را از دست می‌دهد و نه از کسب نقدینگی قابل توجه باز می‌ماند.

با این حال، فشار مالی نیز آشکار است. در سال ۲۰۲۵، هزینه‌های مالی ۵۳۸ میلیون ریال بود که ۱۸۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت، زیرا ۹۶ درصد از بدهی به نرخ CDI (نرخ بهره بین‌بانکی برزیل) مرتبط است و نرخ بهره پایه برزیل در آن زمان در سطح بالایی قرار داشت. این امر تا حدی سود خالص را کاهش داد و باعث شد بازار سهام عملکرد عملیاتی قوی را نادیده بگیرد.

پایداری و تأثیر شهری

Multiplan در گزارش پایداری خود بر تأثیر منطقه‌ای تأکید می‌کند. Vander Giordano، معاون انطباق و امور نهادی، اشاره کرد که Multiplan در مناطقی که فعالیت می‌کند موتور توسعه است و از حوزه‌هایی مانند آموزش، بهداشت و زیرساخت‌ها حمایت می‌کند. داده‌های رسمی نشان می‌دهند که مراکز خرید این شرکت حدود ۸۰,۰۰۰ فرصت شغلی ایجاد کرده‌اند و در سال ۲۰۲۵ حدود ۱,۰۰۰ رویداد فرهنگی و اجتماعی برگزار شده است.

با این حال، این شرکت شاخص‌های کمی منتشرشده در مورد مصرف انرژی، انتشار کربن یا گواهینامه‌های ساختمان سبز مانند LEED را در دسترس عموم قرار نداده است. برای توسعه‌دهندگانی که به گواهینامه‌های زیست‌محیطی اهمیت می‌دهند، اطلاعات عمومی Multiplan در این زمینه نسبتاً محدود است و نمی‌توان ارزیابی دقیقی انجام داد.

موفقیت‌ها، چالش‌ها و انتقادات

در زمینه موفقیت‌ها، نرخ اشغال ۹۶.۳ درصد و حاشیه NOI ۹۴.۹ درصد هر دو در سطح بالای صنعت قرار دارند. سهم بازار از ۸.۵ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۱۲.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت، در حالی که سهم GLA تنها حدود ۵ درصد بود؛ به این معنی که کارایی هر متر مربع بسیار بالاتر از میانگین صنعت است. سومین سال متوالی سود خالص بیش از ۱ میلیارد ریال و EBITDA برای اولین بار به ۲ میلیارد ریال رسید.

در زمینه چالش‌ها، فشار هزینه‌های مالی به دلیل بازخرید سهام در سال ۲۰۲۴ و همراهی با نرخ بهره بالا در برزیل، هزینه‌های مالی را به شدت افزایش داد و سود خالص را تحت فشار قرار داد. در سه ماه سوم ۲۰۲۶، هزینه‌های مالی انباشته به منفی ۴۲۶ میلیون ریال رسید. کاهش حاشیه پروژه مسکونی نیز چالشی دیگر است؛ حاشیه فاز اول Golden Lake از هدف ۳۰ درصد به ۲۰ درصد کاهش یافت که عمدتاً به دلیل تأخیرهای ناشی از سیل و ورشکستگی پیمانکار بود. این نشان می‌دهد که Multiplan در حوزه توسعه مسکونی، توانایی مدیریت پروژه آنچنان که در عملیات مراکز خرید وجود دارد، بالغ نیست. کندی سرعت توسعه نیز مورد اشاره برخی تحلیلگران قرار گرفته است که معتقدند مدل اول گسترش، بعد ساخت Multiplan در بازارهای نوظهور ممکن است فرصت‌های رشد را از دست بدهد، به ویژه زمانی که رقبا به طور تهاجمی در شهرهای درجه دو و سه چیدمان می‌کنند. اما استراتژی توسعه دقیق Multiplan در محیط نرخ بهره بالا برزیل، در واقع از سرمایه‌گذاری‌های بی‌محابا جلوگیری کرده است.

درس‌های عملی برای سازندگان ایرانی

درس اول: گسترش دارایی‌های موجود را جدی بگیرید، نه فقط ساخت پروژه‌های جدید. یک مرکز خرید یا مجتمع اداری که به بهره‌برداری رسیده و نرخ اشغال بالایی دارد، اگر گسترش منطقی انجام شود، بازده سرمایه‌گذاری آن معمولاً بیشتر از توسعه زمین جدید در حومه شهر است. Multiplan از طریق گسترش BH Shopping تنها ۲,۰۰۰ متر مربع اضافه کرد، اما برندهای جهانی را جذب کرد؛ زیرا خود مکان قدرت چانه‌زنی دارد.

درس دوم: از نرخ اشغال به عنوان چراغ راهنمای سرمایه‌گذاری استفاده کنید. اگر نرخ اشغال یک دارایی برای چندین سال متوالی بالای ۹۵ درصد باقی بماند، به این معنی است که تقاضای بازار بیشتر از عرضه است و گسترش منطقی است. اگر نرخ اشغال برای مدت طولانی زیر ۸۰ درصد باشد، گسترش فقط باعث افزایش فضای خالی می‌شود.

درس سوم: کارایی هر متر مربع را به جای مساحت کل به عنوان شاخص اصلی در نظر بگیرید. سهم GLA Multiplan در کل برزیل تنها حدود ۵ درصد است، اما سهم فروش به ۱۲.۹ درصد رسیده است. این بدان معنی است که به طور متوسط، هر متر مربع از مراکز خرید Multiplan فروش بسیار بیشتری نسبت به میانگین صنعت ایجاد می‌کند. برای توسعه‌دهندگان ایرانی، این یادآوری است که به جای دنبال کردن مساحت ساخت، بهتر است به درآمد اجاره به ازای هر متر مربع و فروش به ازای هر متر مربع توجه کنند.

درس چهارم: مدیریت دارایی یک سیستم چرخه‌ای است، نه فقط خرید و فروش ساده. فروش سهام اقلیت مانند فروش ۹.۳۳ درصد از ParkShoppingBarigüi می‌تواند بدون از دست دادن کنترل، نقدینگی قابل توجهی به دست آورد. این نوع عملیات در بازار ایران کمتر رایج است، اما منطق قابل توجه است: دارایی‌های بالغ نیازی به نگهداری ۱۰۰ درصد ندارند، بخشی از سهام را می‌توان نقد کرد و در پروژه‌های با بازده بالاتر سرمایه‌گذاری کرد.

درس پنجم: ساخت دیجیتال را زود شروع کنید، اما آن را به یک ابزار داده تبدیل کنید نه یک ویترین. اپلیکیشن Multi تنها یک ابزار وفاداری نیست، بلکه یک کانال داده است. توسعه‌دهندگان ایرانی می‌توانند از سیستم‌های مدیریت متمرکز در پروژه‌های تجاری خود استفاده کنند و عادات مصرف‌کنندگان را ثبت کنند، نه اینکه فقط یک اپلیکیشن کوچک برای جمع‌آوری گرد و غبار ایجاد کنند.

درس ششم: شفافیت در قبال سرمایه‌گذاران ارزشمند است، به ویژه زمانی که پروژه با مشکل مواجه می‌شود. مدیرعامل Multiplan در تماس تلفنی فعالانه اعلام کرد که حاشیه Golden Lake به دلیل ورشکستگی پیمانکار کاهش یافته است. این نوع شفافیت کوتاه‌مدت ممکن است سهام را تحت فشار قرار دهد، اما اعتماد بلندمدت را حفظ می‌کند. برای توسعه‌دهندگانی که در بازار ایران تأمین مالی می‌کنند، اعتماد شرکای مالی از تبلیغات یک‌باره ارزشمندتر است.

درس هفتم: ریسک نرخ بهره را نادیده نگیرید. ۹۶ درصد از بدهی Multiplan به نرخ شناور مرتبط است و زمانی که نرخ بهره برزیل بالا رفت، سود به شدت کاهش یافت. توسعه‌دهندگان ایرانی هنگام تأمین مالی، باید ساختار بدهی را با نرخ ثابت و شناور ترکیب کنند تا از تغییرات نرخ بهره جلوگیری کنند.

جمع‌بندی

داستان Multiplan یک داستان کند اما سودآور است. این شرکت در طول ۵۰ سال تنها ۲۰ مرکز خرید ساخته است، اما تقریباً هر یک از آن‌ها به یک دارایی با کارایی بالا در منطقه تبدیل شده‌اند. راز پشت این موضوع پیچیده نیست: در مکان‌هایی که تقاضا اثبات شده سرمایه‌گذاری کنید، سپس از طریق گسترش و بازسازی مستمر، به طور مداوم ارزش هر متر مربع را افزایش دهید.

برای توسعه‌دهندگان، معماران و سرمایه‌گذاران ایرانی، ارزش مرجع Multiplan در چگونه سریع‌تر ساختن نیست، بلکه در چگونه سرمایه را با انضباط خرج کردن است. در محیط بازار ایران که نرخ بهره بالا و بازده سرمایه‌گذاری نامشخص است، این انضباط اهمیت ویژه‌ای دارد. سرعت گسترش Multiplan سریع نیست، اما هر گسترش تقریباً بر اساس تقاضای اثبات‌شده است؛ این کندی در واقع یک نوع دوراندیشی است.