ضرورت تغییر رویکرد در ساختوساز مسکن
احیای خانهسازی شهرداری با جهش به تولید انبوه صنعتی مسکن

- روشهای نوین ساختوساز شهرداری (MMMC) بر تولید انبوه مسکن مدولار و پیشساخته متمرکز است.
- گروه ویستری ظرفیت تولید سالانه ۱۰,۰۰۰ خانه پیشساخته را در سه کارخانه خود دارد.
- کلید موفقیت MMMC، تعهد بخش عمومی به سفارش انبوه مسکن در زمینهای دولتی است.
- نخستوزیر جدید بریتانیا مسکن شهرداری را یک اولویت حیاتی اجتماعی و اقتصادی میداند.
بحث درباره روشهای نوین ساختوساز شهرداری (MMMC) به معنای یک اشتباه تایپی یا موضوع کاملاً متفاوت نیست؛ بلکه اشارهای دقیق به طیف گستردهای از طراحیها و محصولات مسکونی مدولار و پیشساخته دارد که همگی تحت عنوان روشهای نوین ساختوساز (MMC) دستهبندی میشوند. در این مفهوم، حرف ‘M’ اضافی مخفف ‘شهرداری’ (Municipal) است. «روشهای نوین ساختوساز شهرداری» مفهومی است که در چارچوب ظهور اندی برنهام و تمایل او برای اجرای یک برنامه گسترده خانهسازی شهرداری، اهمیت زیادی دارد و ممکن است هنوز برای دولت جدید، تا حدی راه نجاتی در حوزه تأمین مسکن فراهم کند. اگر یک ‘M’ دیگر — برای ‘انبوه’ (Mass) — در ابتدای آن اضافه شود، به تحقق پتانسیل کامل روشهای نوین برای ارائه، یا در این مورد پیشسفارش و ارائه مسکن تولیدی در مقیاسی که تاکنون بیسابقه بوده، نزدیک میشویم. این موضوع با توجه به چالشهایی که ارائه مقیاسپذیر MMC در دهه گذشته با آن روبرو بوده، حائز اهمیت است. علیرغم مزایای استانداردسازی، تکرارپذیری، صرفهجویی در هزینهها و کاهش زمان اجرا، MMC هرگز آنطور که بسیاری تصور میکردند، فراگیر نشد.
تنظیمات کارخانهای
این عدم موفقیت به دلیل کمبود رقابت، نوآوری یا سرمایهگذاری در MMC نبوده است، بلکه بیشتر به این دلیل است که برای موفقیت واقعی آن، نیاز به یک خط لوله تحویل قابل توجه و پایدار برای به حداکثر رساندن مزایای تولید انبوه وجود دارد. تا حدودی ما این خط لوله را داریم و قطعاً گروه ویستری از تأسیسات تولید MMC خود برای تأمین خانههای جدید در سراسر بریتانیا استفاده مؤثری میکند. از طریق ویستری ورکس (Vistry Works)، بازوی تولیدی ویستری، ما ظرفیت تولید ۱۰,۰۰۰ خانه در سال را با استفاده از سیستمهای سازهای دوبعدی پیشساخته در سه کارخانه داریم. آنچه شرایط را کاملاً دگرگون میکند، تعهد شفاف بخش عمومی است که توسط یک برنامه احیاشده خانهسازی شهرداری هدایت میشود تا برنامه انبوه MMMC را در مقیاس وسیع در زمینهای عمومی موجود سفارش دهد. همچنین میتوانیم این را به عنوان بخشی از یک توسعه جدید از طریق شرکتهای مسکن شهرداری فعال در بازار زمین، هومز انگلند (Homes England) یا تکتک مقامات محلی ببینیم. در حالی که همه چالشهای مربوط به تحویل در محل به طور کامل حل نمیشود، بسیاری از مسائل مربوط به ظرفیت بخش ساختوساز و کمبود مهارتها کاهش مییابد، همراه با قابلیت تکرارپذیری برای رسیدگی به مسائل برنامهریزی و تضمین مکانسازی مؤثر از طریق ارائه یک خانه خوشطراحی و تولیدشده.
مسائل تخصص و ظرفیت
برخی ممکن است این سوال را مطرح کنند که آیا بخش عمومی تخصص و ظرفیت لازم برای اجرای چنین برنامهای را دارد یا خیر. این پرسش با توجه به عقبنشینی شهرداریها از تحویل انبوه مسکن در طول بیش از ۴۵ سال گذشته، منصفانه است، اما در نهایت به مدل سفارشدهی اتخاذشده و میزانی که شاهد ایجاد مشارکتهای تقویتشده تحویل MMMC بین بخش عمومی و خصوصی هستیم، بستگی دارد. البته، بسیاری از موارد به این بستگی دارد که دولت جدید تصمیم بگیرد با تحویل مسکن و برای چه کسانی به کدام سمت برود — اگرچه تصور شرایطی که در آن به یک مدل سهجانبه از ارائهدهندگان خصوصی، عمومی و ثبتشده برای تحویل مسکن جدید در یک مدل برنامهریزیشده منطقهای یا زیرمنطقهای تغییر کنیم، آسان است. بهویژه با شتابگیری برنامهریزی فضایی برای رشد قابل توجه مسکن که در حال حاضر به موجب قانون تفویض اختیار در حال انجام است. از بسیاری جهات، صحبتها درباره استقرار انبوه MMC به اندازه صحبتها درباره یک برنامه احیاشده خانهسازی شورایی ادامه داشته است. بدبینی رخنه کرده و پرداختن به مسائل اقتصادی همچنان در اولویت قرار دارد. با این حال، آنچه این وضعیت را متفاوت میکند، تمایل بازار به ارائه MMC در مقیاس انبوه، همراه با ایجاد ساختارها و نهادهای عمومی جدید است که میتوانند آن را محقق کنند، بهعلاوه اولین نخستوزیر در نزدیک به ۶۰ سال گذشته که به ارائه مسکن شهرداری به عنوان یک اولویت حیاتی اجتماعی و اقتصادی داخلی اشاره میکند.
مایکل استیروپ، مدیر ارشد بازرگانی گروه ویستری است.
ترجمه و تنظیم: صما




