معماری نور؛ همکاری اسنوهتا و ویابیزونو در خلق مجموعه Aura

به گزارش صما، در دنیای طراحی روشنایی، معمولاً فرم حامل نور نقطه شروع پروژه است. اما دفتر معماری نروژی اسنوهتا (Snøhetta) و شرکت ایتالیایی ویابیزونو (Viabizzuno) با همکاری مشترک، پرسشی بنیادین مطرح کردند: آیا می‌توان خودِ نور را طراحی کرد، نه فرمی که آن را حمل می‌کند؟ پاسخ به این پرسش به مجموعه Aura انجامید؛ پروژه‌ای که در هفته طراحی میلان ۲۰۲۵ رونمایی شد و یک سال بعد، با نسخه دیواری جدید گسترش یافت. ماریوس مایکینگ، مدیر طراحی محصول اسنوهتا، در این باره می‌گوید: «به جای طراحی یک چراغ برای حمل نور، هدفمان طراحی خودِ نور بود—با دقت و کنترل کامل آن را شکل دادیم.»

فیزیک نور و مهندسی دقیق

تیم‌های مهندسی اسنوهتا و ویابیزونو با تکیه بر اصل فیزیکی که «نور ۱۰۰٪ قابل‌پیش‌بینی است»، از محاسبات پیشرفته ریاضی و تکنیک رهگیری پرتو برای شکل‌دهی نور استفاده کردند. نتیجه این رویکرد، خلق گردابی نامرئی از نور است که جهت، کیفیت و تأثیر فضایی آن به‌طور دقیق بهینه‌سازی شده است. هر قطعه از مجموعه Aura تلفیقی دقیق از مهندسی و طراحی است؛ جایی که اجزای فنی، متریال و هندسه در هم‌زیستی با یکدیگر عمل می‌کنند تا نور را کنترل و هدایت کنند. این مجموعه بر اساس اصول «طراحی از درون به بیرون» شکل گرفته است؛ به این معنا که عملکرد، متریال و هندسه با دقت در خدمت هدایت نور قرار گرفته‌اند و فرم، تابعی از ماهیت نور است.

گسترش در بستر معماری؛ نسخه دیواری

پس از رونمایی اولیه از چراغ‌های آویز در سه قطر مختلف (۱۸۰، ۲۱۰ و ۲۴۰ میلی‌متر)، مجموعه Aura در سال ۲۰۲۶ با نسخه دیواری گسترش یافت. این نسخه، همان اصول را به بستر معماری جدیدی منتقل می‌کند و به نور اجازه می‌دهد تا با سطوح عمودی تعامل مستقیم‌تری داشته باشد—روی دیوار بغلتد، بازتاب پیدا کند و بافت‌ها را با وضوحی ظریف آشکار سازد. به گفته مایکینگ، آنچه در نسخه دیواری جذاب است، خوانش‌پذیرتر شدن منطق پنهان Aura است: «یک راه‌حل کاملاً فنی به شکلی فوری‌تر تجربه می‌شود؛ چراکه نور مستقیماً با دیوار برخورد کرده و جهت، نرمی و تأثیر فضایی خود را با وضوح بیشتری آشکار می‌سازد.»

حضور در پاریس؛ آزمایشگاه نور ویابیزونو

در جریان هفته طراحی پاریس ۲۰۲۵، ویابیزونو آزمایشگاه جدید نور خود (laboratorio della luce) را در منطقه ۶ پاریس افتتاح کرد. در لابی دوتیر ارتفاع بیش از ۷ متری این فضا، چراغ Aura با ساختار پلی‌متیل‌متاکریلات (PMMA) شفاف و با بازده بالا، گردابی از نور خلق کرده که به‌طور یکپارچه در بستر معماری فضا جاری شده است.

تحلیل تحریریه صما

همکاری اسنوهتا و ویابیزونو در پروژه Aura، نمونه‌ای از تغییر پارادایم در طراحی روشنایی است؛ جایی که مهندسی نور بر فرم‌گرایی غلبه پیدا می‌کند. برای معماران و طراحان ایرانی، این پروژه پیامی روشن دارد: نور را نه به‌عنوان یک عنصر تزئینی، بلکه به‌عنوان ماده خام طراحی در نظر بگیرید و با تکیه بر درک علمی از رفتار آن، فضایی خلق کنید که در آن نور، خودِ تجربه معماری را تعریف کند. نسخه دیواری Aura نیز نشان می‌دهد که چگونه یک ایده اولیه می‌تواند در بسترهای معماری مختلف گسترش یابد و مخاطب را به درک عمیق‌تری از رابطه نور و فضا دعوت کند. این رویکرد در پروژه‌های ساختمانی که به دنبال هویتی متمایز و پایدار هستند، می‌تواند جایگزین نگرش صرفاً تزئینی به نورپردازی شود.