ابتکار جدید سازمان ملل برای کاهش تلفات جادهای
جادههای جهان امنتر میشوند اما جوانان همچنان قربانی اصلی
- مرگومیر جادهای در جهان بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ با وجود افزایش یک میلیاردی وسایل نقلیه، ۹ درصد کاهش یافت.
- سوانح جادهای همچنان بزرگترین علت مرگ برای افراد ۵ تا ۲۹ ساله در سراسر جهان است.
- سازمان ملل بیانیه جدیدی را با هدف کاهش ۵۰ درصدی تلفات جادهای تا سال ۲۰۳۰ معرفی کرد.
- راکبان موتورسیکلت تقریباً یکسوم از تلفات جادهای جهان را تشکیل میدهند و استفاده از کلاه ایمنی خطر مرگ را شش برابر کاهش میدهد.
- پیشرفت در ایمنی جادهها در جهان نابرابر است و منطقه آفریقا با ۱۷ درصد افزایش مرگ جادهای مواجه شده است.
جادههای جهان در حال امنتر شدن هستند. این یافته کلیدی یک مطالعه جدید از سازمان بهداشت جهانی (WHO) است. این بهبود در ایمنی جادهها با وجود افزایش تعداد وسایل نقلیه موتوری در شبکه راههای جهان به دست آمده است.
بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵، مرگومیر جادهای در جهان ۹ درصد کاهش یافت. در همین بازه زمانی، شمار وسایل نقلیه در جادههای جهان یک میلیارد دستگاه افزایش پیدا کرد. بر اساس دادههای سازمان بهداشت جهانی، بخش وسایل نقلیه که بیشترین رشد را تجربه کرده، موتورسیکلتها هستند که جهش عظیمی در استفاده از آنها ثبت شده است.
جوانان در معرض خطر
اما با وجود این بهبود کلی در ایمنی جادهها، تصادفات همچنان در سال ۲۰۲۵ به مرگ ۱.۱۶ میلیون نفر منجر شد. همچنین جراحات ناشی از سوانح جادهای همچنان بزرگترین علت مرگ در سراسر جهان برای افراد ۵ تا ۲۹ ساله باقی مانده است.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حال معرفی یک ابتکار جدید برای کاهش مرگهای جادهای است. بیانیه پیشرفت سازمان ملل در زمینه ایمنی جادهها با هدف تقویت اقدام جهانی برای ارتقای ایمنی راهها تدوین شده است. این اقدام برای دستیابی به هدف توسعه پایدار (SDG) مبنی بر کاهش ۵۰ درصدی مرگها و جراحات جدی جادهای تا سال ۲۰۳۰ در مقایسه با سطوح سال ۲۰۲۱ طراحی شده است.
پیشرفت حاصلشده
دکتر «تئودور آدهانوم گبریسوس»، مدیرکل سازمان بهداشت جهانی، گفت: «این پیشرفت نشان میدهد که تغییر زمانی ممکن است که کشورها روی سیستمهای ایمن جادهای سرمایهگذاری کنند. در ۱۵ سال گذشته، با وجود افزایش سرسامآور شمار وسایل نقلیه و تغییرات عمده در شیوه جابهجایی مردم، پیشرفت واقعی در کاهش مرگهای جادهای داشتهایم.» او افزود: «من کشورها را به خاطر بیانیه سیاسی قویای که امروز تصویب میکنند، تحسین میکنم؛ بیانیهای که هدفش تسریع اقدامات برای اطمینان از طراحی جادههای بیشتر با اولویت انسان، نه وسایل نقلیه موتوری، و با محوریت ایمنی است. تمام مرگهای جادهای قابل پیشگیری هستند و هیچکدام پذیرفتنی نیستند.»
بیانیه سازمان ملل شامل تعهدات کشورهای عضو برای اجرای استراتژیهای ملی ایمنی جادهای با اهداف، جدولهای زمانی و بودجههای مشخص است. این تعهدات شامل ایجاد آژانسهای پیشرو در ایمنی جادهای، بهبود جمعآوری و تحلیل دادهها، تدوین و اجرای قوانین قویتر و تضمین اینکه جادهها، زیرساختها و وسایل نقلیه استانداردهای ایمنی کلیدی را رعایت میکنند، میشود.
سیستمهای ایمن
این بیانیه کشورها را به اجرای رویکرد اثباتشده «سیستم ایمن» متعهد میکند. این رویکرد میپذیرد که انسانها در جاده مرتکب اشتباه خواهند شد. این رویکرد، جادهها، زیرساختها، وسایل نقلیه، محدودیتهای سرعت و مقررات ایمنتری را ترویج میکند که خطای انسانی را در نظر گرفته و اطمینان میدهد که شدت تصادفات در حد قابل بقا باقی بماند. این بیانیه از دولتها میخواهد اقدامات بیشتری انجام دهند و بخش خصوصی را نیز ترغیب میکند تا ایمنی جادهای را در اولویت قرار دهد.
با زندگی نزدیک به ۶۰ درصد از جمعیت جهان در مناطق شهری، تقاضا برای جابهجایی تهدیدی برای از کار انداختن سیستمهای حملونقلی است که عمدتاً حول محور وسایل نقلیه شخصی طراحی شدهاند.
حملونقل شهری و جابهجایی نوین
با ظهور اپلیکیشنهای حملونقل دربست و تحویل کالا، تعداد موتورسیکلتها بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ بیش از سه برابر شد. مرگومیر راکبان موتورسیکلت تقریباً یکسوم از تلفات جادهای جهان را تشکیل میدهد. استفاده از کلاه ایمنی استاندارد موتورسیکلت، خطر مرگ در تصادف را تا شش برابر کاهش میدهد.
انواع جدید جابهجایی مانند اسکوترهای برقی، دوچرخههای برقی و وسایل نقلیه خودران، چالشها و فرصتهایی را برای برنامهریزان شهری و سیاستگذاران ایجاد میکنند. سازمان بهداشت جهانی در تلاش است تا خلأهای موجود در قوانین و مقررات را پر کند، استانداردهای ایمنی را ترویج دهد و کارشناسان را برای یافتن راههای جدید برای اطمینان از ایمنی وسایل نقلیه و فناوریهای نوین گرد هم آورد.
کاربران آسیبپذیر جاده
دکتر «اتین کروگ»، مدیر دپارتمان تعیینکنندههای سلامت، ارتقا و پیشگیری در سازمان بهداشت جهانی، گفت: «بیش از نیمی از کل مرگهای جادهای افرادی هستند که حتی داخل خودرو نیستند – آنها در حال پیادهروی، دوچرخهسواری یا موتورسواری هستند. وقتی جادهها طوری طراحی میشوند که گویی فقط رانندگان خودرو اهمیت دارند، این افراد بهطرز خطرناکی بیمحافظ رها میشوند.» او افزود: «ما میدانیم چه چیزی جواب میدهد – قوانین قوی و اجرای آنها، زیرساختها و وسایل نقلیه ایمن با توجه ویژه به کاهش سرعت و مقابله با رانندگی تحت تأثیر مواد مخدر یا الکل. این بیانیه یعنی همه ما باید بیشتر و سریعتر تلاش کنیم.»
در سراسر جهان، ۱۰ کشور در دهه منتهی به ۲۰۲۱ مرگهای جادهای را ۵۰ درصد کاهش دادند و بیش از نیمی از کشورها کاهش تلفات را در آن دوره گزارش کردند. با این حال، پیشرفت نابرابر است؛ به طوری که در منطقه اروپایی سازمان بهداشت جهانی ۳۶ درصد کاهش مرگ، در منطقه غرب اقیانوس آرام ۱۵ درصد کاهش، در منطقه جنوب شرق آسیا ۲ درصد کاهش، در قاره آمریکا بدون تغییر در نرخها و در منطقه آفریقایی سازمان بهداشت جهانی ۱۷ درصد افزایش مرگ ثبت شده است.
ترجمه و تنظیم: صما
