چالش‌های جانمایی آرامستان‌های تهران؛ نباید منتظر تکمیل ظرفیت ماند

سوده نجفی، عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر تهران، در گفت‌وگویی درباره وضعیت فعلی بهشت زهرا (س) و موانع توسعه آرامستان‌های پایتخت اظهار کرد: موضوع ظرفیت آرامستان‌ها نیازمند تصمیم‌گیری به‌موقع و برنامه‌ریزی بلندمدت است و نمی‌توان آن را به زمانی موکول کرد که ظرفیت موجود به پایان برسد.

وی با اشاره به چالش‌های پیش‌روی مدیریت شهری در یافتن مکان مناسب برای توسعه ظرفیت، دو مانع اصلی را برشمرد: نخست، مخالفت ساکنان مناطق مجاور با ایجاد آرامستان جدید و دوم، اختلاف‌نظرها درباره تعیین حریم شهر تهران. نجفی تأکید کرد که هر دو موضوع باید با جدیت و در یک فرآیند مشخص میان دستگاه‌های مسئول تعیین تکلیف شوند.

عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران ادامه داد: در جانمایی آرامستان‌های جدید، ملاحظات اجتماعی، زیست‌محیطی، شهرسازی و دسترسی‌های حمل‌ونقلی باید در اولویت قرار گیرند. طبیعی است که نگرانی‌های ساکنان مناطق پیرامونی باید شنیده شود و از طریق گفت‌وگو، شفاف‌سازی و ارائه توضیحات کارشناسی، زمینه همراهی اجتماعی فراهم گردد.

نجفی با تأکید بر اینکه اختلاف‌نظر درباره حریم تهران نباید موجب توقف تصمیم‌گیری درباره یک نیاز قطعی شهر شود، گفت: لازم است دستگاه‌های مسئول با همکاری شهرداری تهران و سایر نهادهای ذی‌ربط، در بازه زمانی مشخص به جمع‌بندی نهایی برسند. شورای اسلامی شهر نیز باید از طریق نظارت و مطالبه‌گری، روند تعیین تکلیف این موضوع را پیگیری کند.

تهران به راه‌حل مقطعی برای مسئله آرامستان‌ها نیاز ندارد

وی با بیان اینکه تهران به یک راه‌حل موقت نیاز ندارد، تصریح کرد: باید به سمت ایجاد یک نظام جامع و متوازن برای آرامستان‌های شهر حرکت کنیم. تمرکز کامل خدمات آرامستانی در یک نقطه، در بلند مدت می‌تواند مشکلاتی را در حوزه دسترسی، حمل‌ونقل و مدیریت بحران ایجاد کند. بنابراین، امکان ایجاد آرامستان‌های جدید و استاندارد در نقاط مختلف متناسب با نیاز جمعیتی و جغرافیایی شهر باید مورد بررسی قرار گیرد.

نجفی در ادامه درباره پیامدهای تمرکزگرایی در توسعه بهشت زهرا (س) اظهار کرد: تمرکز بخش قابل توجهی از خدمات آرامستانی تهران در یک مجموعه، به‌ویژه در مناسبت‌های خاص و شرایط بحرانی، فشار قابل توجهی بر شبکه حمل‌ونقل و زیرساخت‌های پیرامونی وارد می‌کند.

وی افزود: در چنین شرایطی، افزایش حجم مراجعه شهروندان باعث می‌شود معابر، پارکینگ‌ها، حمل‌ونقل عمومی و سایر زیرساخت‌های مرتبط با محدودیت مواجه شوند و فرسودگی برخی زیرساخت‌ها نیز می‌تواند این مشکلات را تشدید کند.

ضرورت نگاه جامع به آینده بهشت زهرا (س)

نجفی با تأکید بر ضرورت نگاه جامع به آینده بهشت زهرا (س) گفت: این مجموعه دارای اهمیت تاریخی، اجتماعی و عاطفی برای مردم تهران است و لازم است زیرساخت‌های آن متناسب با نیازهای امروز و آینده شهر به‌روزرسانی شود. نوسازی و بهسازی معابر داخلی، ساماندهی پارکینگ‌ها، تقویت دسترسی‌های حمل‌ونقل عمومی و استفاده از فناوری‌های نوین برای مدیریت مراجعات و ارائه خدمات، از جمله اقداماتی است که باید با جدیت دنبال شود.

وی ادامه داد: ایجاد آرامستان‌های جدید در نقاط مختلف شهر می‌تواند به کاهش سفرهای طولانی و تمرکز ترافیک در یک محدوده کمک کند. این موضوع تنها یک مسئله ترافیکی نیست، بلکه با عدالت در دسترسی، کاهش زمان و هزینه سفر شهروندان و افزایش تاب‌آوری شهر نیز ارتباط دارد.

نجفی با اشاره به اهمیت موضوع آرامستان‌ها در مدیریت بحران خاطرنشان کرد: زیرساخت‌های آرامستانی بخشی از زیرساخت‌های مدیریت بحران شهر محسوب می‌شوند و موضوع ظرفیت، دسترسی و آمادگی این مجموعه‌ها باید در برنامه‌های مدیریت بحران شهری نیز مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت تأمین منابع مالی و نیروی انسانی

عضو هیئت رئیسه شورای شهر در پاسخ به پرسشی درباره نقش شورای شهر در تأمین منابع مالی برای استخدام نیروی انسانی و نوسازی زیرساخت‌های بهشت زهرا (س) گفت: یکی از وظایف اصلی شورای اسلامی شهر، سیاست‌گذاری، تصویب بودجه و نظارت بر نحوه هزینه‌کرد منابع است. در صورتی که کمبود نیروی انسانی یا فرسودگی زیرساخت‌ها وجود داشته باشد، باید این مسائل در فرآیند بودجه‌ریزی و برنامه‌ریزی مدیریت شهری به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.

نجفی افزود: البته افزایش منابع مالی به‌تنهایی کافی نیست و ابتدا باید نیازهای واقعی سازمان بهشت زهرا (س) به‌صورت دقیق و کارشناسی احصا شود. باید مشخص باشد که در چه بخش‌هایی کمبود نیروی انسانی وجود دارد، کدام زیرساخت‌ها نیازمند نوسازی فوری هستند و چه پروژه‌هایی باید در اولویت قرار گیرند.

وی با اشاره به شرایط کاری کارکنان بهشت زهرا (س) اظهار کرد: کارکنان این مجموعه در شرایط خاص و دشواری به شهروندان خدمات ارائه می‌دهند و لازم است ضمن تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، به آموزش، شرایط کاری و حمایت از این کارکنان نیز توجه شود.

نجفی در پایان تأکید کرد: در نهایت، شورای شهر باید بر عملکرد و هزینه‌کرد منابع نظارت دقیق داشته باشد تا منابع اختصاص‌یافته به این حوزه به ارتقای کیفیت خدمات، افزایش ایمنی، بهبود شرایط کارکنان و رفاه شهروندان منجر شود.

مدیریت شهری نباید منتظر پایان ظرفیت بماند

نجفی در پاسخ به این پرسش که با توجه به آمارها، ظرفیت بهشت زهرا (س) تا چه زمانی تکمیل خواهد شد و مدیریت شهری چه میزان فرصت برای احداث فازهای جدید دارد؟ گفت: درباره زمان دقیق تکمیل ظرفیت باید بر اساس آخرین گزارش رسمی و به‌روز سازمان بهشت زهرا (س) اظهارنظر کرد، اما اصل موضوع روشن است و مدیریت شهری نباید منتظر بماند تا ظرفیت موجود به پایان برسد و سپس به دنبال راه‌حل باشد.

وی افزود: احداث آرامستان جدید یا توسعه ظرفیت موجود، فرآیندی زمان‌بر است و به مطالعات کارشناسی، مکان‌یابی، بررسی‌های زیست‌محیطی و شهرسازی، تأمین زمین، تأمین منابع مالی، ایجاد زیرساخت‌های دسترسی و اخذ مجوزهای لازم نیاز دارد. بنابراین، فرصت مدیریت شهری برای تصمیم‌گیری و اقدام، بسیار محدودتر از زمان باقی‌مانده برای استفاده از ظرفیت فعلی است.

عضو هیئت رئیسه شورای شهر خاطرنشان کرد: باید از هم‌اکنون یک برنامه زمان‌بندی‌شده و مشخص برای این موضوع تدوین شود که تعیین مکان، حل مسائل مربوط به حریم، انجام ارزیابی‌های اجتماعی و زیست‌محیطی، تأمین منابع و آغاز عملیات اجرایی را دربرگیرد.

نجفی در پایان تأکید کرد: تهران نباید هر چند دهه یک‌بار با مسئله کمبود ظرفیت آرامستانی مواجه شود. لازم است یک نظام پایدار و چندمرکزی برای آرامستان‌های شهر طراحی شود تا ضمن حفظ جایگاه تاریخی و اجتماعی بهشت زهرا (س)، فشار جمعیتی و خدماتی از روی این مجموعه کاهش پیدا کند. شورای اسلامی شهر تهران نیز می‌تواند از طریق بررسی‌های کارشناسی، نظارت بر عملکرد مدیریت شهری و پیگیری از دستگاه‌های مسئول، در تعیین تکلیف این موضوع نقش مؤثری ایفا کند.