از جنگ ایران و تنگه هرمز تا بازار مسکن جهان:
تاثیر درگیریهای نظامی بر نرخ بهره وام مسکن و هزینههای ساختوساز در جهان

تنشهای نظامی در خلیج فارس و ناامنی در تنگه هرمز، فراتر از یک بحران سیاسی، به یک بحران اقتصادی در صنعت ساختوساز جهان تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی نشنال اینترست و وال استریت ژورنال، اختلال در زنجیره تامین مصالح ساختمانی و جهش قیمت انرژی، منجر به افزایش بیسابقه قیمت فولاد، آلومینیوم و سیمان شده است. این گزارش به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه درگیریهای اخیر نرخ بهره وام مسکن را بالا برده و جهان را به سوی یک «رکود تورمی» در بازار مسکن سوق داده است.

تنگه هرمز؛ گلوگاهِ گران شدن مسکن در جهان
تنگه هرمز، مسیری که روزانه ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند، اکنون به کانون بیثباتی تبدیل شده است. ناامنی در این مسیر باعث شده کشتیهای حامل مصالح ساختمانی، به جای عبور از مسیر کوتاه، مجبور به تغییر مسیر طولانی به سمت دماغه «امید نیک» در آفریقای جنوبی شوند.
این تغییر مسیر، نه تنها ۱۰ تا ۲۰ روز به زمان حمل اضافه کرده، بلکه هزینههای لجستیکی را به شدت افزایش داده است:
- افزایش هزینه کانتینر: هر کانتینر بین ۱۸۰۰ تا ۴۲۰۰ دلار گرانتر تمام میشود.
- بیمههای جنگی: شرکتهای کشتیرانی حق بیمه سنگینی (تا ۱۰ درصد ارزش کشتی) برای عبور از مناطق پرخطر وضع کردهاند.
- تداوم بحران: کارشناسان هشدار میدهند که حتی با توقف درگیریها، تخلیه صف تانکرها ۲ تا ۸ هفته زمان میبرد و هزینههای بیمه و قراردادهای حملونقل حداقل برای ۱ تا ۳ ماه در سطح بالا باقی خواهد ماند.
جهش قیمت مصالح؛ از فولاد تا آلومینیوم
یکی از مستقیمترین تاثیرات جنگ، جهش قیمت نفت برنت به بالای ۱۱۶ دلار در هر بشکه است. از آنجاکه تولید مصالحی همچون فولاد، آلومینیوم و سیمان به شدت انرژیبر است، قیمت این نهادهها با شوک بزرگی روبرو شده است.
آمارها نشان میدهد که قیمت فولاد حدود ۲۰ درصد و قیمت آلومینیوم تا سقف بیش از ۴۰۰۰ دلار در هر تن افزایش یافته و این افزایش قیمت، مستقیما بر «هزینه تمامشده ساخت» در پروژههای مسکونی تاثیر گذاشته و حاشیه سود سازندگان را به شدت تحت فشار قرار داده است.

تنش در بانکهای مرکزی؛ وامهای مسکن گرانتر شدند
بحران انرژی نه تنها قیمت مصالح، بلکه سیاستهای پولی جهان را نیز تحت تاثیر قرار داده است. افزایش تورم ناشی از گرانی سوخت، بانکهای مرکزی را به سمت سیاستهای انقباضی سوق داده است.
در ایالات متحده، میانگین نرخ وام مسکن ۳۰ ساله دوباره به بالای ۶.۵ درصد رسیده که قدرت خرید خانوادهها را به شدت کاهش داده است. در بریتانیا نیز شاهد جمعآوری بیش از ۱۷۰۰ محصول وام مسکن از بازار هستیم که نشاندهنده بحران در دسترسی به تسهیلات است.
آسیبپذیری جهانی؛ از بمبئی تا لندن
تحلیلهای موسسه «کوشمن و ویکفیلد» نشان میدهد که کشورهای واردکننده انرژی و مواد اولیه، بیشترین آسیب را خواهند دید. برای نمونه:
- هند: با توجه به تامین بیش از ۹۵ درصد قیر و آلومینیوم خود از خلیج فارس، با شوک قیمتی شدیدی روبرو شده است. در بمبئی قیمت تمامشده ساخت آپارتمانهای لوکس حدود ۵۰ روپیه در هر فوت مربع و قیمت سنگ مرمر وارداتی تا ۱۵۰ روپیه در هر فوت مربع افزایش یافته است.
- بریتانیا: به دلیل واردات ۴۰ درصد نفت و ۶۰ درصد گاز خود، در وضعیت آسیبپذیری بالایی قرار داشته و اقتصاد مسکن این کشور در وضعیت قرمز قرار دارد.
هشدار کارشناسان: سایه «رکود تورمی» بر بازار مسکن
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که جهان در آستانه یک مرحله جدید از «رکود تورمی» (Stagflation) در بازار مسکن قرار دارد. این وضعیت زمانی رخ میدهد که از یک سو هزینههای ساختوساز به دلیل گرانی مصالح و انرژی بالا میرود و از سوی دیگر، به دلیل نرخ بهره بالا و تورم، قدرت خرید مصرفکننده به شدت کاهش مییابد.
حتی در صورت اعلام آتشبس فوری، بازگشت به شرایط عادی ماهها طول خواهد کشید. تخلیه صف تانکرها، تثبیت قیمتها و بازگشت نرخ بیمهها به سطح نرمال، فرآیندی زمانبر خواهد بود. و این مساله از یک سو هزینه تمامشده ساخت به دلیل گرانی مصالح را افزایش میدهد و از سوی دیگر، قدرت خرید خانوارها به دلیل تورم و نرخهای بهره بالا را به شدت کاهش میدهد و بدین ترتیب بازار مسکن جهان تا مدتها زیر سایه اثرات این درگیری باقی خواهد ماند.
تا زمانی که ثبات به تنگه هرمز بازنگردد، صنعت ساختوساز و بازار مسکن جهان با دورانی از هزینههای بالا و رکود معاملاتی مواجه خواهند بود. این بحران، نمونهای است بارز که چگونه یک درگیری منطقهای میتواند مسبب گرانی مسکن در سراسر جهان شود.
اخبار مرتبط:
به گزارش صما، به نقل از والاستریت ژورنال:
جنگ ایران و آمریکا؛ دو روی سکه «تورم در بازار جهانی مسکن و ساختمان»
چهار شوک همزمان بر صنعت فولاد تایلند / تهدید تعطیلی کارخانهها در پی جنگ ایران
کمبود مصالح ساختمانی در ژاپن به خاطر جنگ ایران؛ افزایش ۴۰ درصدی قیمت استایروفوم
آیا جنگ ایران بازار جهانی فولاد را به رکود میبرد؟ بررسی چشمانداز ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
از «پناهگاه امن» تا «خط مقدم تنش»؛ تحلیل سقوط تاریخی معاملات املاک دبی و آینده مصالح ساختمانی
هشدار فاکسبیزینس: جنگ با ایران، بحران وام مسکن آمریکا را تشدید کرد




