گزارش مرکز آمار از وضعیت ساخت‌وساز و سرمایه‌گذاری مسکن

بررسی تازه‌ترین آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد روند صدور پروانه‌های ساختمانی در سال‌های اخیر با نوسانات شدید همراه بوده و در تابستان ۱۴۰۴ با کاهش ۳۱.۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است؛ موضوعی که هم‌زمان با کاهش فصلی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید، از تداوم رکود در بخش ساخت‌وساز شهری حکایت دارد.

براساس داده‌های منتشر شده، تعداد پروانه‌های ساختمانی صادرشده در سال ۱۳۹۴ به ۱۳۱ هزار و ۶۵۱ فقره رسید که نسبت به سال قبل ۲.۵ درصد کاهش داشت.

روند صدور پروانه ساختمانی از ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳؛ نوسان میان رشد و افت

آمارها نشان می‌دهد بازار ساخت‌وساز طی یک دهه اخیر مسیر باثباتی نداشته است. در سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ به ترتیب این تغییرات ثبت شده است:

• ۱۳۹۵: کاهش ۱.۹ درصدی
• ۱۳۹۶: افزایش ۲.۲ درصدی
• ۱۳۹۷: افزایش ۱۵.۷ درصدی
• ۱۳۹۸: افزایش ۵.۸ درصدی
• ۱۳۹۹: افزایش ۱۶.۲ درصدی
• ۱۴۰۰: کاهش ۲۶.۲ درصدی

در سال‌های بعد نیز این نوسان ادامه داشته است؛ به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۱ رشد ۰.۷ درصدی، در ۱۴۰۲ افزایش ۸.۴ درصدی و در ۱۴۰۳ کاهش ۳.۲ درصدی در صدور پروانه ساختمانی ثبت شده است.

افت سنگین پروانه‌ها در ۱۴۰۴

آمارهای فصلی تصویر دقیق‌تری از وضعیت فعلی بازار ارائه می‌دهد.

• در تابستان ۱۴۰۳ تعداد ۳۳ هزار و ۸۹۰ فقره پروانه ساختمانی صادر شد که رشد ۳۳.۲ درصدی داشت. اما این روند پایدار نماند.
• در پاییز ۱۴۰۳ تعداد پروانه‌ها به ۳۱ هزار و ۸۰۱ فقره رسید که ۲۵ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد.
• در زمستان ۱۴۰۳ نیز ۴۱ هزار و ۸۲۲ فقره پروانه صادر شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰.۵ درصد کاهش داشته است.
• در بهار ۱۴۰۴ تعداد ۳۰ هزار و ۷۱ فقره پروانه ساختمانی در مناطق شهری صادر شد که کاهش ۲۲.۶ درصدی را ثبت کرده است.
• در نهایت، تابستان ۱۴۰۴ با صدور ۲۳ هزار و ۱۱۱ فقره پروانه ساختمانی، کاهش ۳۱.۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را تجربه کرده؛ رقمی که یکی از شدیدترین افت‌های اخیر محسوب می‌شود.

روند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید

در بخش دیگری از گزارش، وضعیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید مناطق شهری کشور بررسی شده است. حجم سرمایه‌گذاری سالانه به شرح زیر بوده است:

• ۱۳۹۵: معادل ۶۰۲.۲ هزار میلیارد ریال
• ۱۳۹۶: معادل ۷۳۸.۱ هزار میلیارد ریال
• ۱۳۹۷: معادل ۱۰۷۵.۹ هزار میلیارد ریال
• ۱۳۹۸: معادل ۱۶۰۱.۹ هزار میلیارد ریال
• ۱۳۹۹: معادل ۳۲۷۱.۵ هزار میلیارد ریال
• ۱۴۰۰: معادل ۴۶۰۰.۵ هزار میلیارد ریال
• ۱۴۰۱: معادل ۶۱۶۲.۵ هزار میلیارد ریال
• ۱۴۰۲: معادل ۹۰۰۱.۶ هزار میلیارد ریال
• ۱۴۰۳: معادل ۱۲۱۵۹.۷ هزار میلیارد ریال

این آمار نشان می‌دهد حجم اسمی سرمایه‌گذاری طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است.

افت فصلی سرمایه‌گذاری در ۱۴۰۴

در بررسی فصلی نیز ارقام زیر ثبت شده است:

• بهار ۱۴۰۳: ۲۶۳۲.۲ هزار میلیارد ریال
• تابستان ۱۴۰۳: ۲۹۸۷.۹ هزار میلیارد ریال
• پاییز ۱۴۰۳: ۳۱۲۶.۷ هزار میلیارد ریال
• زمستان ۱۴۰۳: ۳۴۱۲.۸ هزار میلیارد ریال
• بهار ۱۴۰۴: ۳۲۴۲.۹ هزار میلیارد ریال

بر اساس این گزارش، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بهار ۱۴۰۴ نسبت به زمستان سال قبل کاهش داشته است.

تصویر کلی؛ ساخت‌وساز در مسیر ناپایدار

مجموع این آمارها نشان می‌دهد بخش ساخت‌وساز شهری کشور طی سال‌های اخیر با نوسانات پی‌درپی در صدور پروانه ساختمانی و تغییرات فصلی در سرمایه‌گذاری مواجه بوده است؛ روندی که می‌تواند بر عرضه مسکن، اشتغال بخش ساختمان و بازار مصالح ساختمانی تاثیرگذار باشد.