اقتصاد در بن‌بست بی‌تدبیری مدیران

نمی‌توان گفت فقط بی‌تدبیری یا هر دلیل دیگری به تنهایی مسبب در بن‌بست بودن اقتصاد ماست. در شرایط فعلی باید گفت ترکیبی از همه این دلایل وجود دارد و باید برای آنها راهکار اندیشید

;

نابسامانی اوضاع اقتصادی کشور به ویژه پس از افزایش یکباره نرخ ارز بر هیچ کس پوشیده نیست. حضور پیامکی مردم در برنامه‌های تلویزیونی نیز حاکی از این موضوع است که همه آحاد مردم بنا به اقتضا از وضعیت اقتصاد کشور آگاهند و هر چند همه آنها کارشناس اقتصادی نیستند، اما بسیاری بی‌تدبیری و سوءمدیریت را بزرگ‌ترین مشکل اقتصاد کشور می‌دانند. در این میان وقتی نظر کارشناسان مختلف را در حوزه اقتصاد جویا می‌شویم با پاسخ‌هایی چون سیاست‌زدگی اقتصاد، مدیریت نادرست بر اقتصاد و دلایلی از این دست روبه‌رو می‌شویم که حاکی از نارضایتی آنها از شرایط اقتصادی حاکم برکشور است. وجود نرخ‌های مختلف ارز، بیکاری و عدم ایجاد شغل در طول سال‌های گذشته، تورم، افزایش قیمت‌ کالاهای مختلف از جمله کالاهای اساسی، وابستگی بودجه و اقتصاد کشور به نفت و افزایش این وابستگی در سال‌های اخیر و… مهم‌ترین مشکلاتی است که اغلب کارشناسان به آن اشاره می‌کنند. فعالان بخش خصوصی نیز از وضعیت اقتصاد کشور ابراز نارضایتی می‌کنند و معتقدند در سال‌های گذشته نه تنها تولید داخل رونقی نگرفته، بلکه بسیاری از تولیدکنندگان داخلی نیز ورشکست شده‌اند و فرصت تجارت و بازرگانی هر روز بیش از روزهای گذشته از دست می‌رود. اما انحلال سازمان برنامه و بودجه از دیدگاه کارشناسان اتفاق نامبارکی برای اقتصاد کشور است که بیشتر رنگ و بوی سیاسی دارد.

یکی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه در گفت‌وگو با تهران امروز با اشاره به اینکه بررسی دلایل آشفتگی اقتصاد یک موضوع سیاه ـ سفید نیست، گفت: نمی‌توان گفت فقط بی‌تدبیری یا هر دلیل دیگری به تنهایی مسبب در بن‌بست بودن اقتصاد ماست. در شرایط فعلی باید گفت ترکیبی از همه این دلایل وجود دارد و باید برای آنها راهکار اندیشید.

محمدقسیم عثمانی نماینده مردم بوکان در خانه ملت با اعلام این مطلب افزود: شکی نیست که در شرایط فعلی متغیرهایی داشتیم که می‌توانستیم با کنترل آنها جلوی آشفتگی‌های اقتصادی را بگیریم. اما تحریم‌ها هم چون ما متغیرهای قابل کنترل را کنترل نکردیم، آزاردهنده شد.

وی با تاکید بر اینکه ردپای بی‌تدبیری در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی به چشم می‌خورد اما این تنها عامل نیست، ادامه داد: اینکه اتفاقات فعلی در اقتصاد نتیجه چیست و اینکه سهم هر یک از عوامل چقدر است؛ نیاز به تحلیل دقیق علمی دارد. اما آنچه مسلم است، این است که همه عوامل دست به دست هم داده‌اند تا اقتصاد کشور آشفته شود. اگر همین امروز همه تحریم‌ها برداشته شود، ولی رویه ما به همین شکل ادامه داشته باشد، باز هم به شرایط بسامان نخواهیم رسید. عکس این موضوع هم صحت دارد.

این عضو کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به اینکه الان وقت پیدا کردن مقصر نیست و باید به‌دنبال بهبود شرایط بود، اظهار داشت: امروز زمان رفع مشکلات از زندگی مردم است تا آثار تحریم‌ها به حداقل برسد. بهترین راهکار برای خروج از این وضعیت، این است که دل‌ها به هم نزدیک شود و کشور بر اساس علم اداره شود و از هر نوع تصمیم‌گیری اقتصادی که بر اساس مصلحت‌های حزبی و سیاسی است، پرهیز شود. اقتصاد کشور باید از سیاست جدا شود و رفاه علمی افزایش یابد.

برنامه‌ریزان نادیده گرفته شدند

اما برخی کارشناسان اقتصادی در کنار بی‌تدبیری، سوءمدیریت و سیاست‌زدگی، از بها ندادن به نظرات کارشناسی نخبگان علمی سخن به‌میان می‌آورند. غلامحسین بزرگمنش، در گفت‌وگو با تهران امروز می‌گوید: یکی از دلایل ناکامی اقتصاد ایران بها ندادن به نظر اندیشمندان و خبرگان این شاخه از دانش است. کنار نهادن مدیران اقتصادی توانمند و صاحب اندیشه، بی‌توجهی به نظرات و گفته‌های اقتصاددان‌ها و اقتصادخوانده‌ها و حذف بعضی نهادها و سازمان‌ها زیان‌های زیادی به کشور وارد کرده که حکایت از مدیریت ناصحیح در این حوزه دارد.

این کارشناس اقتصاد افزود: به خاطرتان بیاورم تغییر ناگهانی و همزمان تقریبا ۸ مدیرعامل بانک‌های دولتی، تغییرات پی‌درپی رئیس کل بانک مرکزی، حذف ۲۸ شورا از جمله شورای پول و اعتبار که بعد از چند سال و کشمکش‌های طولانی دوباره ابقا شد و انحلال سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی از جمله اقداماتی است که بروضعیت امروز بی‌تاثیر نیست.

وی اتکا به درآمدهای نفتی را نیز یکی دیگر از نمونه‌های مدیریت نادرست خواند و اشاره کرد: متاسفانه اقتصاد ما همچنان متکی به درآمدهای نفتی است. شاید اگر بخشی از درآمد حاصل از فروش نفت که در چند سال گذشته رقم قابل توجهی هم بوده صرف سرمایه‌گذاری و ایجاد و توسعه زیرساخت‌ها می‌شد، مشکلات امروز کمتر و گذر از آثار تحریم آسان‌تر بود.

چرخ اقتصاد کشور مصنوعی می‌چرخد

یک فعال بخش خصوصی در گفت‌وگو با تهران امروز با تاکید بر اینکه در شرایط فعلی اقتصاد، سوءمدیریت واضح است، گفت: در حال حاضر همه پروژه‌ها به صورت نیمه‌کاره رها شده و البته درآمد دولت هم کاهش پیدا کرده. اما همین که به پیمانکاران پول نمی‌دهند، یعنی مدیریت دچار بحران شده است.

سیروس مقدم، نایب رئیس سندیکای صنعت برق با اشاره به اینکه سوءمدیریت و بی‌برنامگی آسیب‌های زیادی به صنعت برق کشور وارد کرده، گفت: وقتی دولت با چاپ اسکناس و تقسیم پول در میان مردم آنها را صاحب پول می‌کند، به معنای این است که کارخانه‌ها کار نمی‌کند و چرخ اقتصاد نمی‌گردد و اگر هم گردشی از اقتصاد وجود دارد، مصنوعی است. وی افزود: با سود بانکی فعلی، کسی حاضر نیست در صنایع کشور حتی با سود ۲۵ تا ۳۰ درصد هم سرمایه‌گذاری کند. مردم بیشتر تمایل دارند پول‌شان را در بانک‌ها بگذارند چون خیال‌شان جمع‌تر است. اما دولت غافل از این است که این اعداد و ارقامی که به دست ملت می‌دهد ارزش پول ملی را کاهش داده و موجب افزایش قیمت‌ها و همچنین تورم شده است.

نایب رئیس سندیکای صنعت برق با اشاره به اینکه برنامه‌ریزی دولت هم آنطور که باید باشد نیست، تصریح کرد:‌ دولت پول پیمانکاران را نمی‌دهد و آنها باید وام ۳۰ درصد بهره بگیرند که این به معنای مرگ پیمانکار است.

وی خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی تحریم هم وجود دارد و نمی‌توان منکر آن شد. اما تحریم‌ها تنها هزینه‌ها را ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش داده؛ زیرا باید از یک کشور سومی به عنوان واسطه استفاده کرد. بعضا شرکت‌های دولتی با وجود اینکه می‌دانند در شرایط تحریم هستیم اما در قراردادها نمی‌پذیرند که کالای داخلی ساخته شود. بنابراین می‌توانیم بگوییم سوءمدیریت در کشور واضح است و صنعت برق نیز از این بی‌برنامگی‌ها آسیب‌های زیادی دیده است.

مقدم در پایان تاکید کرد: در حال حاضر کارخانه‌های زیادی به دلیل بی‌تدبیری‌های مدیران تعطیل شده‌اند و برق مصرف نمی‌کنند یا مصرف آنها کاهش یافته است. به همین دلیل اینطور احساس می‌شود که مشکلی در تامین برق کشور وجود ندارد. اما به محض اینکه این کارخانه‌ها راه‌اندازی شوند، احساس می‌شود که چقدر کمبود برق در کشور وجود دارد و چقدر نیاز به تجهیزات داریم. مشکلات صنایع به دلیل بی‌تدبیری‌ها همانند آتش زیر خاکستر است که بالاخره روزی خودش را نشان خواهد داد.مجیدرضا حریری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی نیز در گفت‌وگو با تهران امروز با اشاره به اینکه خیلی خوشبینانه است که فکر کنیم شرایط فعلی به دلیل سوءمدیریت است، گفت:‌ همه دست‌اندرکاران اقتصادی کشور باید به جای منازعات بی‌حاصل به‌دنبال راهکاری باشند تا مردم عادی کمتر در این میان آسیب ببینند. موضوع تامین قوت روزانه موضوع بغرنجی در میان خانواده‌ها شده است. فارغ از موضع‌گیری‌های سیاسی، همه باید در این مورد احساس مسئولیت کنند.

وی افزود: راهکارهای گذشته نشان داده که سوبسید نقدی نمی‌تواند حمایت خوبی از جانب دولت باشد، چون هم بار تورمی دارد و هم الگوی مصرف خانوار را تغییر می‌دهد. پرداخت یارانه نقدی مثل این است که در یک جیب مردم 45هزار تومان بگذاریم و از جیب دیگرشان چندین برابر برداریم. این اتفاق‌ها همه نشانه‌هایی از اقتصاد سیاست‌زده در کشور ماست.

;

منبع= تهران امروز