Lendlease؛ استراتژی بازآفرینی در مقیاس قاره

Lendlease که در سال ۱۹۵۸ در سیدنی تأسیس شد، امروز به یکی از پیچیده‌ترین مدل‌های کسب‌وکار در صنعت ساخت‌وساز جهان تبدیل شده است. این گروه با ترکیب سه حوزه «مدیریت سرمایه‌گذاری، توسعه و ساخت»، در پروژه‌های عظیم بازآفرینی شهری در چهار قاره نقش دارد. پروژه سیلورتاون لندن با ارزش ۱۰.۱ میلیارد دلار و مشارکت تاریخی با The Crown Estate به ارزش ۲۴ میلیارد پوند، نشان از مقیاس بی‌نظیر فعالیت‌های این شرکت دارد. با این حال، Lendlease در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی از جمله خروج از عملیات ساخت‌وساز در خارج از استرالیا و بازسازی ساختار هزینه‌ها مواجه بوده است. این مقاله به بررسی مدل کسب‌وکار، استراتژی بازآفرینی و درس‌های Lendlease برای توسعه‌گران ایرانی می‌پردازد.

شناسنامه و جایگاه شرکت

نام رسمی: Lendlease Group (Lendlease Corporation Limited)

کشور/شهر دفتر مرکزی: استرالیا، سیدنی (Sydney)

سال تأسیس: ۱۹۵۸ (ثبت در بورس: ۱۹۶۲)

نوع شرکت: بورسی (ASX: LLC) با ساختار گروهی یکپارچه

حوزه اصلی فعالیت: بازآفرینی شهری، توسعه پایدار، مدیریت سرمایه‌گذاری و ساخت

وضعیت شرکت: فعال؛ در حال بازسازی ساختار با تمرکز بر کسب‌وکارهای سرمایه‌ای و توسعه‌ای

مدیران ارشد: تونی لومباردو (مدیرعامل و مدیر اجرایی)، سیمون دیکسون (مدیر مالی)

مسیر تأسیس و رشد

Lendlease در سال ۱۹۵۸ با نام «Bovis Lend Lease» در سیدنی تأسیس شد. نقطه عطف اصلی در سال ۱۹۶۲ با ورود به بورس اوراق بهادار استرالیا رقم خورد. این شرکت با تکیه بر مدل یکپارچه «توسعه-ساخت-مدیریت سرمایه» توانست پروژه‌های شاخصی مانند بازسازی منطقه بارانگارو (Barangaroo) در سیدنی را به سرانجام برساند. با این حال، در سال ۲۰۲۴، شرکت استراتژی جدیدی را با هدف «ساده‌سازی و تمرکز» اعلام کرد که شامل خروج از عملیات ساخت‌وساز در خارج از استرالیا و کاهش ۳۸ درصدی نیروی کار بود. این بازسازی، یکی از بزرگترین تحولات در تاریخ ۶۷ ساله این شرکت محسوب می‌شود.

مدل کسب‌وکار و توسعه‌گری

مدل کسب‌وکار Lendlease بر سه پایه اصلی استوار است که آن را از سایر توسعه‌گران متمایز می‌کند:

• مدیریت سرمایه‌گذاری (Investment Management): مدیریت ۴۸.۹ میلیارد دلار دارایی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری در آمریکا، آسیا، بریتانیا و استرالیا. این بخش با کسب درآمد از محل کارمزد مدیریت و بهره‌مندی از سرمایه‌گذاری‌های مشترک (Co-investment)، بازدهی ۱۳.۶ درصدی را در سال مالی ۲۰۲۵ ثبت کرده است.
• توسعه (Development): هسته اصلی بازآفرینی شهری با تمرکز بر پروژه‌های بزرگ‌مقیاس. در سال مالی ۲۰۲۵، این بخش با تکمیل برج‌های مسکونی «۱ سیدنی هاربر» (۱ Sydney Harbour) سود ۱۳۹ میلیون دلاری را محقق کرد.
• ساخت (Construction): عملیات ساخت در استرالیا با حاشیه سود ۴ درصدی در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ که نشان از بهبود عملکرد دارد.

استراتژی انتخاب زمین، بازار و پروژه

استراتژی جدید Lendlease بر سه محور کلیدی متمرکز است:

• تمرکز بر بازآفرینی شهری در مقیاس بزرگ: مشارکت با The Crown Estate در بریتانیا برای توسعه ۹,۰۰۰ خانه و ۷ میلیون فوت مربع فضای تجاری در پروژه‌های سیلورتاون، استراتفورد کراس و یوستون. این پروژه‌ها با ارزش ناخالص توسعه ۲۴ میلیارد پوند، نشان از تمرکز شرکت بر پروژه‌های «بسیار پیچیده و بزرگ‌مقیاس» دارد.
• خروج از ساخت‌وساز خارج از استرالیا: این شرکت عملیات ساخت خود را در خارج از استرالیا متوقف کرده تا ریسک‌های مرتبط با پروژه‌های خارجی را کاهش دهد.
• بازچرخش سرمایه (Capital Recycling): هدف فروش ۲ میلیارد دلار دارایی در سال مالی ۲۰۲۶ برای کاهش نسبت بدهی به زیر ۱۵ درصد.

پروژه‌های شاخص

برخی از مهم‌ترین پروژه‌های این شرکت عبارتند از:

• Silvertown (لندن، بریتانیا): پروژه ۲۷ هکتاری با ارزش ۱۰.۱ میلیارد دلار که شامل بازسازی آسیاب‌های تاریخی میلنیوم، ۶,۰۰۰ خانه جدید و ۱.۸ میلیون فوت مربع فضای تجاری است. این پروژه که به صورت مشارکت ۵۰-۵۰ با Starwood Capital اجرا می‌شود، نماد رویکرد Lendlease به «احیای بافت‌های صنعتی» است. تکمیل نهایی در سال ۲۰۳۹ پیش‌بینی شده است.
• Euston Over-Site Development (لندن، بریتانیا): پروژه ۶۰ هکتاری با ارزش ۱۱.۲ میلیارد دلار در اطراف ایستگاه یوستون که به عنوان «شریک توسعه‌دهنده اصلی» دولت بریتانیا اجرا می‌شود. این پروژه شامل ۲,۰۰۰ آپارتمان و ۳۳۵ هزار متر مربع فضای اداری است و هدف آن «اتصال مجدد محله‌های جدا شده توسط زیرساخت‌های ریلی» است.
• One Sydney Harbour (سیدنی، استرالیا): سه برج مسکونی لوکس که در سال مالی ۲۰۲۵ تکمیل شد و سودی معادل ۱۳۹ میلیون دلار برای شرکت به ارمغان آورد. این پروژه نماد توانایی Lendlease در توسعه‌های لوکس شهری است.
• Victoria Cross Tower (سیدنی، استرالیا): برج ۳۸ طبقه با کاربری مختلط که به عنوان یک ساختمان «تمام‌الکتریکی» و عاری از سوخت فسیلی طراحی شده است و نشان‌دهنده تعهد شرکت به پایداری است.

تحلیل پروژه اصلی: مشارکت با The Crown Estate

مشارکت تاریخی Lendlease با The Crown Estate در ژوئن ۲۰۲۶، نقطه عطفی در استراتژی این شرکت محسوب می‌شود. این مشارکت که به عنوان «Impact Partnership Joint Venture» شناخته می‌شود، شامل دو بخش اصلی است:

• جوینت ونچر ۵۰-۵۰: برای توسعه پروژه‌های بزرگ با ارزش ناخالص ۲۴ میلیارد پوند.
• پلتفرم مدیریت توسعه (Development Management Platform): یک شرکت مستقل که توسط هر دو طرف به طور مساوی مالکیت می‌شود و مسئول نظارت و تحویل پروژه‌هاست.

فاز اول این مشارکت شامل پروژه‌های سیلورتاون (شروع ساخت ۳۲۶ خانه مقرون‌به‌صرفه از سپتامبر ۲۰۲۶)، استراتفورد کراس و یوستون (ارسال برنامه ریزی در بهار ۲۰۲۷) است. فاز دوم نیز شامل پروژه‌های Smithfield در بیرمنگام و Thamesmead Waterfront در لندن خواهد بود که مجموعاً ۱۸,۵۰۰ خانه اضافی را به این مشارکت اضافه می‌کنند. این مدل «مشارکت عمومی-خصوصی در مقیاس عظیم» الگویی برای توسعه‌گران ایرانی در پروژه‌های ملی است.

معماری و ویژگی محصول ساختمانی

محصولات Lendlease بر «پایداری و انسان‌محوری» متمرکز هستند:

• ساختمان‌های تمام‌الکتریکی: طراحی ساختمان‌های عاری از سوخت فسیلی مانند Victoria Cross Tower که وابستگی به گاز طبیعی را حذف می‌کنند.
• فضاهای سبز یکپارچه: پروژه Melbourne Quarter با Sky Park که یک دهه پیش طراحی شده، نشان از پیش‌بینی نیاز به طبیعت در فضاهای شهری دارد.
• کیفیت هوای داخلی و نور طبیعی: تمرکز بر سلامت و بهره‌وری کارکنان از طریق طراحی فضاهای کاری با دسترسی به نور روز و تهویه مناسب.
• کاهش کربن ساختمانی: استفاده از روش‌های ساخت با کربن کمتر مانند کاهش کنسول‌ها و انتقال‌دهنده‌های بتنی.

برندسازی، بازاریابی، لانچ و فروش

Lendlease برند خود را بر «اعتماد و تخصص در پروژه‌های پیچیده» بنا کرده است:

• جذب سرمایه‌گذاران نهادی: تمرکز بر جلب اعتماد صندوق‌های سرمایه‌گذاری بزرگ با ارائه شفافیت و عملکرد قابل‌دفاع.
• شفافیت و گزارش‌دهی: انتشار گزارش‌های سالانه یکپارچه و تمرکز بر ESG به عنوان ابزار بازاریابی برای شرکای تجاری.
• مدیریت رابطه با مستأجران: تغییر رویکرد از «صاحب‌خانه» به «شریک پایدار» با خدماتی مانند Eco-Concierge که به مستأجران در کاهش ردپای کربن کمک می‌کند.

فناوری ساخت و مدیریت پروژه

Lendlease در زمینه فناوری‌های ساخت و پایداری پیشرو است:

• برق‌رسانی تجهیزات ساخت: جایگزینی تجهیزات دیزلی با تجهیزات برقی در پروژه‌های ساخت.
• انرژی تجدیدپذیر: تأمین ۱۰۰ درصد برق مورد نیاز عملیات از منابع تجدیدپذیر، پنج سال زودتر از برنامه.
• کاهش هزینه‌ها از طریق فناوری: هدف‌گذاری ۵۰ میلیون دلار صرفه‌جویی بیشتر از طریق بهینه‌سازی فناوری‌های اطلاعاتی و کارایی واحدهای پشتیبانی.

تأمین مالی و مدیریت دارایی

وضعیت مالی Lendlease در سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده دو روایت متفاوت است:

• بازگشت به سود: سود عملیاتی پس از مالیات ۳۸۶ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۵، در مقایسه با زیان ۱.۲۴ میلیارد دلاری در سال قبل.
• کاهش بدهی: نسبت بدهی (Gearing) از حدود ۲۳ درصد به ۱۵ درصد تا پایان سال مالی ۲۰۲۶ هدف‌گذاری شده است.
• بازچرخش سرمایه: تکمیل یا اعلام فروش بیش از ۲.۵ میلیارد دلار دارایی در سال مالی ۲۰۲۵ و هدف ۲ میلیارد دلاری برای سال مالی ۲۰۲۶.
• کاهش هزینه‌ها: کاهش ۳۸ درصدی نیروی کار و صرفه‌جویی ۱۴۱ میلیون دلاری سالانه در هزینه‌ها.

پایداری و اثرگذاری شهری

Lendlease در زمینه پایداری عملکرد قابل توجهی داشته است:

• دستیابی به هدف Net Zero Scope ۱ و ۲: کاهش ۸۹ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای در عملیات تحت کنترل مستقیم.
• هدف Absolute Zero ۲۰۴۰: تعهد به حذف کامل انتشار کربن در کل زنجیره ارزش (Scope ۱، ۲ و ۳) تا سال ۲۰۴۰ بدون استفاده از آفست.
• اثرگذاری اجتماعی: پروژه سیلورتاون با هدف پر کردن ۲۵ درصد از مشاغل ساخت توسط ساکنان محلی و ۴۰ درصد از مشاغل پس از تکمیل توسط افراد محلی.

با این حال، توسعه‌های بزرگ‌مقیاس با نقدهایی درباره «شهرنشینی اشرافی» (Gentrification) و فشار بر زیرساخت‌های محلی نیز مواجه هستند.

موفقیت‌ها، چالش‌ها و انتقادات

موفقیت‌ها:

• بازگشت به سودآوری: بهبود ۱.۶ میلیارد دلاری سود عملیاتی در سال ۲۰۲۵.
• دستیابی به اهداف استراتژیک: تکمیل ساده‌سازی ساختار و خروج از عملیات ساخت خارج از استرالیا.
• تأمین پروژه‌های عظیم: مشارکت ۲۴ میلیارد پوندی با The Crown Estate.

چالش‌ها و انتقادات:

• کاهش درآمد: درآمد کل از ۹.۳۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۷.۷۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
• زیان در بخش ساخت: بخش ساخت استرالیا با زیان در دو پروژه در نیمه اول سال مواجه بود.
• افزایش بدهی خالص: بدهی خالص به ۳.۴ میلیارد دلار افزایش یافته که عمدتاً به دلیل زمان‌بندی فروش دارایی‌ها و هزینه‌های مربوط به خروج از عملیات بین‌المللی است.
• نقد به خروج از بازارهای بین‌المللی: برخی تحلیلگران، خروج از ساخت‌وساز در خارج از استرالیا را نشانه «شکست در مدیریت ریسک‌های بین‌المللی» ارزیابی کرده‌اند.

شش درس عملی برای سازندگان و سرمایه‌گذاران ایرانی

1. مدل یکپارچه توسعه-ساخت-مدیریت سرمایه: ترکیب سه حوزه در یک شرکت، امکان کنترل کیفیت، کاهش هزینه‌ها و جذب سرمایه‌گذاران را فراهم می‌کند. این مدل می‌تواند جایگزین رویکرد «توسعه‌گر صرف» در پروژه‌های بزرگ ایران باشد.
2. مشارکت عمومی-خصوصی در مقیاس بزرگ: مدل مشارکت با The Crown Estate نشان می‌دهد که دولت‌ها می‌توانند با واگذاری زمین و نقش نظارتی، اجرای پروژه‌های عظیم را به بخش خصوصی واگذار کنند. این درس برای پروژه‌های بازآفرینی بافت‌های فرسوده در ایران کاربرد دارد.
3. بازچرخش سرمایه: فروش دارایی‌های غیرهسته‌ای و استفاده از منابع حاصل برای کاهش بدهی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید، استراتژی هوشمندانه‌ای برای مدیریت نقدینگی است. Lendlease با هدف فروش ۴.۵ میلیارد دلار دارایی در دو سال، الگویی برای مدیریت سرمایه در شرایط تورمی ارائه می‌دهد.
4. تعهد به پایداری به عنوان مزیت رقابتی: سرمایه‌گذاری در کاهش کربن و انرژی‌های تجدیدپذیر نه تنها هزینه‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه اعتماد سرمایه‌گذاران و مستأجران نهادی را جلب می‌کند.
5. تمرکز بر پروژه‌های پیچیده و بزرگ‌مقیاس: تخصص در پروژه‌هایی که سایر توسعه‌گران از آنها اجتناب می‌کنند (مانند بازآفرینی سایت‌های آلوده یا بافت‌های تاریخی)، می‌تواند به یک مزیت رقابتی تبدیل شود. پروژه سیلورتاون با بازسازی آسیاب‌های تاریخی، نمونه‌ای از این رویکرد است.
6. مدیریت محافظه‌کارانه هزینه‌ها: کاهش ۳۸ درصدی نیروی کار و صرفه‌جویی ۱۴۱ میلیون دلاری در هزینه‌ها، نشان می‌دهد که در شرایط رکود، ساده‌سازی ساختار سازمانی و کاهش هزینه‌های پشتیبانی می‌تواند بقای شرکت را تضمین کند.

جمع‌بندی تحریریه Build Index

Lendlease امروز در میانه یکی از بزرگترین تحولات تاریخ خود قرار دارد. این شرکت که زمانی نماد توسعه‌گری بین‌المللی بود، با پذیرش محدودیت‌های خود و بازگشت به هسته اصلی، مسیر دشواری را پیش رو دارد. درس اصلی Lendlease برای بازار ایران، اهمیت «تمرکز بر مزیت رقابتی» و «مدیریت محافظه‌کارانه مالی» است. مشارکت با The Crown Estate نشان می‌دهد که حتی در دوران بازسازی، می‌توان پروژه‌های عظیم را با مدل‌های نوین تأمین مالی به پیش برد. با این حال، Lendlease همچنین یادآوری می‌کند که حتی بزرگترین توسعه‌گران نیز در صورت غفلت از مدیریت ریسک و هزینه‌ها، می‌توانند به ورطه زیان بیفتند. برای توسعه‌گران ایرانی که به دنبال ورود به پروژه‌های بازآفرینی شهری هستند، مدل Lendlease – با همه پیچیدگی‌هایش – چراغ راهی است که نشان می‌دهد «مقیاس بزرگ» نیازمند «ساختار هوشمند» است.

منابع:

1. Lendlease. (n.d.). Governance
2. Lendlease. (2026). Silvertown project page
3. Lendlease. (2026). Euston Over-Site Development project page
4. Yahoo Finance. (2025). Lendlease H2 FY2025 earnings call transcript
5. Lendlease. (2025). Net Zero Scope 1 & 2 emissions announcement
6. Lendlease. (2025). From landlord to trusted sustainability partner
7. The Crown Estate. (2026). Lendlease partnership announcement
8. Market Index. (2025). Lendlease Chairman and CEO AGM Addresses
9. The Globe and Mail. (2025). Lendlease 2025 Annual Report release
10. StockLight. (2025). Lendlease Annual Reports
11. ADVFN. (2025). Lendlease financial summary
12. Lendlease. (n.d.). Living by Lendlease – About Us