شهرداري بار ديگر به فكر عبور اتوبان از پارك سرخه حصار افتاد

پارك ملي سرخه حصار اين روزها در حالي از سوي شهرداري تهران مورد تخريب براي ساخت اتوبان شهيد شوشتري قرار گرفته كه پيش از اين، مديركل حفاظت محيط زيست استان تهران تاكيد كرده بود اجراي هرگونه پروژه عمراني و ملي هر چند مهم و زيربنايي، منوط به ارايه طرح جامع و كامل ارزيابي زيست محيطي و سپس بررسي در سطح استان و تصويب آن در سازمان حفاظت محيط زيست است.

با اين همه اما
خبرها حكايت از اين دارد كه طي روزهاي اخير حدود شش هكتار از اراضي پارك ملي سرخه
حصار به وسيله لودرهاي شهرداري تهران، زير و رو شده است. در همين حال مسوولان
شهرداري انجام هرگونه عمليات را در اين پارك رد كرده اند و سازمان منابع طبيعي نيز
اساسا پاسخگو نيست.
يك منبع آگاه كه
نخواست نامش فاش شود در اين باره گفت: «كنار پادگان دوكوهه فاجعه اي
برپا شده و در دو نقطه حفاظت شده در حدود شش هكتار اراضي مرتعي و درختان را زير و
رو كرده اند. درحالي كه براي اين كار مجوزي نداشتند.» او از حضور بازرسي كل كشور
در پارك ملي سرخه حصار در چهارشنبه گذشته خبر داد و تاكيد كرد كه با وجود تمام اين
مسائل و هشدارهاي پياپي محيط زيست استان تهران، عمليات غيرقانوني شهرداري تهران
براي ساخت اتوبان تا روز سه شنبه همچنان ادامه داشته است«.
اين منبع آگاه در
توضيح اين عمليات گفت: «در حدود ١١ كيلومتر از پروژه شهيد شوشتري كه بخشي از آن از
سمت سه راهي سيمان (دولت آباد) اجرا شده، از قلب پارك ملي سرخه حصار و منطقه حفاظت
شده جاجرود مي گذرد كه بر اساس قوانين صريح محيط زيست، بايد براي آن گزارش ارزيابي
زيست محيطي تهيه مي شد و به تاييد كميته ارزيابي زيست محيطي سازمان حفاظت محيط
زيست مي رسيد كه اين اتفاق نيفتاد. اما شهرداري تهران با اينكه مي دانست اين كار
غيرقانوني است آن را ادامه داد و بدون مجوز وارد پارك ملي سرخه حصار شد و درختان
آنجا را زير و رو كرد«.
او از تپه اي در
داخل پارك ملي سرخه حصار خبر داد كه توسط پيمانكار شهرداري تهران صاف شده است و
تاكيد كرد: «تپه بالاتر از دهانه خروجي تونل را تخريب كردند: چون قرار بوده محل
كارگاه آنها جابه جا شود: اما بدون هماهنگي با محيط زيست اين اتفاق افتاده است.»

شاعري: هيچ عملياتي
اجرا نشده!
مسوول ستاد محيط
زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران اما مي گويد كه هيچ عمليات عمراني در درون پارك
ملي سرخه حصار از سوي شهرداري تهران انجام نگرفته است. علي محمد شاعري ضمن رد
هرگونه عمليات تسطيح و خاكبرداري در پارك ملي سرخه حصار گفت: «بر اساس
گزارش هايي كه از منطقه داشته ايم هيچ گونه عمليات عمراني در منطقه سرخه حصار صورت
نگرفته و هرگونه عمليات ساخت وساز پس از طي مراحل لازم براي بررسي و تصويب طرح
ارزيابي محيط زيستي بزرگراه انجام خواهد گرفت«.
شاعري در ادامه
تاكيد كرد طرح ارزيابي كه براي اين پروژه تهيه شده يك بار در كميته فني مطرح شد و قرار
شد پس از بررسي و تجديد نظر در طرح ارزيابي، مجددا در كميته فني، تصميمات لازم
اتخاذ شود. او گفت: « قطعا شهرداري تهران بدون هماهنگي با محيط زيست، اقدامي را
انجام نخواهد داد و تا الان نيز استانداردهاي زيست محيطي لازم با كمك مشاور صاحب
صلاحيت در زمينه محيط زيست انجام شده و تجهيز كارگاه نيز كاملامنطبق با قانون صورت
گرفته است. همچنين شهرداري تهران در حال انجام كار ارزيابي و مطالعاتي پروژه فوق
است و با هماهنگي سازمان حفاظت محيط زيست، تلاش داريم بدون خسارت هاي احتمالي و در
چارچوب قوانين جاري كشور، اين پروژه را اجرا كنيم«.
حيدرزاده: عمليات
را متوقف كرديم
اما بر خلاف رييس
ستاد محيط زيست شهرداري تهران، مديركل حفاظت محيط زيست استان تهران انجام عمليات
غيرقانوني را در پارك ملي سرخه حصار تاييد مي كند. هادي حيدرزاده مي
گويد: «عمليات شروع شده و دو ساعت نيز انجام شده بود و ما به محض اينكه مطلع شديم،
اين تخلف را پيگيري كرديم و توانستيم حكم قضايي براي توقف عمليات شهرداري در درون
پارك را بگيريم«.
او تاكيد كرد: «اين
عمليات بدون گزارش ارزيابي محيط زيستي صورت گرفته و با وجودي كه ارزيابي انجام شده
در كميته استاني رد شده اما شهرداري تهران بدون آن، پروژه را پياده كرده است. الان
هم پروژه كاملامتوقف شده و تا اصلاح روند عمليات طبق موازين محيط زيست، اجازه
ادامه آن را به شهرداري نمي دهيم«.

امكان سنجي قبل از
ارزيابي
يك كارشناس محيط
زيست در اين باره گفت كه براي ايجاد تاسيسات در مناطق چهارگانه سازمان
حفاظت محيط زيست بايد هم گزارش ارزيابي تهيه شود و هم قبل از آن، گزارش امكان
سنجي. محمود شهريار نژاد در ادامه تاكيد كرد كه از ابتدا نبايد اجازه اجراي اين
پروژه در قلب پارك ملي داده مي شد و بايد قبل از آن با سازمان حفاظت محيط زيست
هماهنگي مي كردند كه آيا اساسا مي شود از داخل پارك ملي، اتوبان رد كنند؟ اما
متاسفانه اين طرح كه در زمان دولت پيشين مجوز گرفت هيچ يك از اين مراحل را طي نكرد
است. به نظر مي رسد شهرداري تهران تمام دستگاه هاي متولي را در برابر يك عمل انجام
شده قرار داده است و به صرف اينكه پروژه شهيد شوشتري در طرح جامع حمل و نقل تهران آمده،
آن را بدون طي مراحل قانوني، از جمله ارزيابي، آغاز كرده است.
بر اساس تمام
قوانين بين المللي و داخلي، عبور جاده هاي ترانزيت و اتوبان ها از داخل پارك هاي
ملي ممنوع است: چرا كه علاوه بر دوبخشي كردن اين مناطق ارزشمند و بستن راه هاي
ارتباطي زيستمندان درون آن با يكديگر، خطرات زيادي از جمله تصادفات جاده اي با
حيات وحش، دسترسي مسافران عبوري و تردد بيش از حد در پارك ها و گاه آتش سوزي را
براي اين اكوسيستم هاي بي نظير و شكننده به ارمغان خواهد آورد. به همين دليل سال
هاي متمادي است كه سازمان حفاظت محيط زيست درصدد است تا جاده تهران-مشهد را از
داخل پارك ملي گلستان به شمال پارك منتقل كند و حالامي خواهند از داخل پارك ملي
سرخه حصار، جاده بكشند. آيا زمان آزمون و خطا در طبيعت ايران به پايان نرسيده است؟
كارشناسان محيط
زيست اجراي اين پروژه در قلب يكي از مهم ترين اكوسيستم هاي اطراف پايتخت آلوده
ايران را بسيار خطرناك شمرده اند. يك عضو هيات علمي دانشگاه درباره مخاطرات اين پروژه گفت: «اين اتوبان، پارك ملي سرخه حصار را كه قدمت حفاظت ٢٦٠ ساله
دارد به دو نيم تقسيم مي كند و منجر به قطع اقلاپنج هزار اصله درخت و بي خانماني
بخش ديگري از آخرين باقيمانده هاي حيات وحش و گونه هاي گياهي طبيعي شهر تهران
خواهد شد«.
هومن روانبخش گفت:
«ساخت اين بزرگراه از ميان پارك ملي و منطقه حفاظت شده، با عنوان كاهش بارترافيكي
شرق تهران و اتوبان بسيج توجيه مي شود درحالي كه دوسال پيش نيز اتوبان ديگري به
موازات همين اتوبان و در فاصله كمتر از ١٥ كيلومتري با همين توجيه از ميان منطقه
حفاظت شده جاجرود و پارك ملي خجير تصويب و ساخت آن آغاز شده است. با وجود اينكه
احداث بزرگراه پاكدشت-بابايي كه با صرف هزينه هاي محيط زيستي فراوان در حال انجام
است، به اتمام نرسيده و اثرات آن بر ترافيك شرق تهران بررسي نشده، تصميم به ساخت
اتوباني جديد به موازات همان بزرگراه مصوب قبلي ابهامات بسياري را ايجاد مي كند«.
اين دكتراي جنگل در
ادامه با تاكيد بر اينكه عزيزان شهرداري تهران پيش از شروع عمليات اجرايي بسياري
از پروژه هاي بزرگراهي وعده حل مشكلات ترافيكي را داده اند اما متاسفانه شاهديم نه
تنها ساخت بزرگراه هاي جديد مشكل عمده اي را حل نكرده است، بلكه اين معضل روزبه
روز در حال افزايش است گفت: «از آن جمله مي توان به وعده هاي پيش از ساخت بزرگراه
طبقاتي صدر اشاره كرد.
متاسفانه مسوولان بزرگوار شهرداري پس از
آزمون و خطاهاي متعدد هنوز باور ندارند كه تنها ساخت اتوبان و بزرگراه مشكل ترافيك
را حل نمي كند. ايشان اين بار دست بر يكي از بكرترين عرصه هاي طبيعي باقيمانده در
شرق تهران گذاشته اند و قرار است بخش ديگري از آخرين باقيمانده هاي حيات وحش و
گونه هاي گياهي طبيعي شهر تهران، بي خانمان و نابود شوند«.
او گفت: «در جاي
ديگر، صحبت از حفظ محيط زيست پارك ملي با به كارگيري تونل در بخش اعظم مسير
بزرگراه شده است. اين درحالي است كه به گفته قاسم مالدار، مجري طرح هاي بزرگراهي
سازمان مهندسي و عمران شهر تهران، از ١٣ كيلومتر مسير اتوبان (كه حدود نيمي از آن، حدفاصل ورزشگاه تختي تا
رسالت، از مناطق كوهستاني داخل پارك ملي عبور مي كند) فقط ٤٥٠ متر تونل با هدف
جلوگيري از تخريب زيستگاه در برنامه قرار دارد و ٨٠٠ متر تونل ديگر هم نياز فني
پروژه است. ايشان اذعان مي كنند كه ساخت اين تونل نيازمند به
عمليات انفجار و سنگ برداري است. همه اين عمليات قرار است در دل پارك ملي انجام
شده و به حيات پارك ملي هم آسيبي نرسد!
موضوع ديگر در
رابطه با اين اتوبان عبور آن از ميان پارك جنگلي سرخه حصار است كه تخمين زده مي
شود منجر به قطع دست كم ٥٠٠٠ اصله درخت ٤٠ ساله كاج و تعداد زيادي درختان جوان تر
و درختچه و نابودي بخش انبوهي از اين جنگل شود«.
روانبخش يادآور شد:
«همه اينها درحالي است كه با مراجعه به نقشه به نظر مي رسد گزينه هاي ديگري هم قابل
بررسي باشد مثلابزرگراه جديد (شهيد شوشتري) از ورزشگاه تختي به سمت شمال بدون ورود
به پارك ملي از حاشيه پارك گذشته و به ميدان كلاهدوز يا بزرگراه اسبدواني متصل
شود. بزرگراه اسبدواني و بزرگراه ياسيني در اين مسير از تراكم عبور پاييني
برخوردار هستند و هدف مطرح شده توسط مديران شهرداري كه كاهش بارترافيكي اتوبان
بسيج است را برآورده مي كند و خسارت به پارك ملي را هم به طور چشمگيري كاهش مي دهد«.
پارك ملي سرخه حصار
با داشتن ده ها گونه جانوري نظير قوچ و ميش، كل و بز و آهو و همچنين صدها گونه
گياهي به ويژه درختان و درختچه هاي بومي نظير بادام وحشي به عنوان ريه تنفسي و ذخيره
گاه ژنتيكي ابرشهر تهران محسوب مي شود.