صما: معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار صما، به تشریح برنامه های وزارت راه و شهرسازی برای بهبود وضعیت شهرسازی پرداخت. پیروز حناچی با تاکید بر اینکه زنگ هشدار براي اين شيوه مدیریت شهری را به صدا درآورده ایم گفت: یکی از اصلی ترین وظایف ما این است که جلوی ساخت و سازهای بی رویه تجاری در پایتخت گرفته شود.
مشروح این گفت و گو را در ادامه این مطلب می خوانید.
;
آقای دکتر حناچی، بارها در صحبت های خود به این موضوع اشاره کرده اید که در وضعیت مناسبی از نظر شهرسازی به سر نمی بریم. برنامه وزارت راه و شهرسازی برای بهبود وضعیت چیست؟
واضح است که در شرایط پایداری در شهرهای کشور به سر نمی بریم. در شهرهای ما عمدتا منابع مالی اداره امور شهر به طور غیرمستقیم از مردم گرفته مي شود ، برای مردم هزینه ایجاد می شود و شهرها ; از محل منابع مالی ناپایدار که عمدتا مربوط به ساخت و ساز در سطوح مسکونی و تجاری و اداری است، اداره می شوند. اگر فرضا در بخش مسکن دچار نوسان شویم، شهرهای ما در اداره امور جاری خود مختل می شوند. درضمن حد متوقف كننده اي هم برای آن تعریف نکرده اند. یعنی بودجه هایی که در شهر تعریف می کنیم، علاوه بر اینکه ناپایدارند، سقفی را برای آن به عنوان برنامه مشخص نکرده اند. این باعث می شود حتی پروژه هایی که ممکن است توجیه اقتصادی هم ندارند، در شهر تعریف می شوند و به اجرا درمی آیند و در بسیاری از مواقع هزینه آنها را هم مردم می پردازند. به طوری که ظاهرا نه در کوتاه مدت، ولی در درازمدت به شکل آلودگی، ترافیک و کاهش شرایط زیست محیطی خود را نشان می دهد.
در دوره جديد تلاش می کنیم تا این معادله را به این شکل معلوم کنیم که بگوییم برنامه شهرها بر چه اساسی و با چه منابعی -که آن منابع حتما هم باید سالم و پایدار باشد- اداره شود. برای این کار طبیعتا باید برنامه های مشخصی در شهرها تعریف شود. ما حداکثر می توانیم خطوط کلی را معین کنیم. موضوع را به دولت کشانده ایم و در بالاترین سطوح هدفگذاری کرده ایم که اولا به درستی طرح مسئله کنیم و بعد راه حل های درست را به کمک و پشتیبانی دولت ارائه بدهیم و به نتیجه برسانیم.
شهرداری ها در اداره امور و وظایف خود تنها هستند. دولت باید مشخص کند که شهرهای ما از چه محل هایی و با چه منابعی که البته حتما باید پایدار باشند، اداره شوند. ما در حال تعقیب این موضوع هستیم. این موضوع، منشا کاهش شرایط زیست محیطی در شهرهای ما است. اگر بتوانیم این معضل را اصلاح کنیم، تحول بزرگی انجام می شود.
;
شما در حالی این مباحث را مطرح می کنید که ما اکنون مواجهیم در شهرها به ویژه تهران، مجتمع های تجاری به صورت بی رویه در حال احداث هستند. حتی قرار شده که با زیرزمینی کردن میدان های پایتخت مثل ونک، هفت تیر و… اقدام به ساخت مجتمع های تجاری در این میادین کنند.
ما اکنون در حال اصلاح ابزارهایی هستیم که منجر به بروز چنین اتفاقاتی در شهر می شوند. کمیسیون ماده 5 برای این نبوده که درآمد ایجاد کند؛ برای این است که برای ایجاد شرایط بهتر، انعطاف در طرح ها ایجاد کند. البته ما مخالف کسب درآمد نیستیم، بالاخره بخشی از ساخت و سازها برای شهرداری درآمد ایجاد می کند. ولی باید قبول کنیم که پروژه ها را پایا تعریف کنیم و به همه جوانب توسعه توجه کنیم.
اگر صرفا به منابع سرمایه گذاران و سرمایه داران توجه کنیم و به منافع بلندمدت شهروندان کمتر توجه کنیم، شرایط پایداری را برای مردم شهرمان رقم نزده ایم. فضای ساخته شده در شهر، محل تلاقی متناسب سه دایره است: اراده سیاستمداران و سیاستگزاران؛ حوزه منافع سرمایه گذاران و سرمایه داران؛ و منافع عمومی شهروندان. محل تلاقی متعادل این سه دایره، فضای ساخته شده است و اگر منافع عمومی شهروندان را حذف کنیم، عملا به احداث سازه های ناپایدار در شهر دامن زده ایم. تلاش ما این است که این روند را اصلاح کنیم. راه حل اصلاح آن، استفاده درست از ابزار حاکمیتی است، یعنی کمیسیون ماده 5 و شورای عالی شهرسازی.
;
پس شما قول می دهید که جلوی این ساخت و سازهای بی رویه تجاری گرفته شود؟ چون طی صحبت هایی که با شهروندان داشته ایم، با اعتراض آنها مواجه شده ایم.
قطعا یکی از اصلی ترین وظایف ما این است که این موضوع را رعایت کنیم.
;
بعضا می بینیم که در ساخت پارکینگ در شهر تهران هم کوتاهی می شود که این موضوع حتی در مورد ادارات و سازمان های دولتی صدق می کند و مشکلات بسیاری برای ارباب رجوع و شهرها ایجاد می کند. چه برنامه ای برای این موضوع دارید؟
این همان حوزه دایره سوم است که اشاره کردم. یعنی حوزه منافع عمومی شهروندان. یعنی پروژه هایی که در شهر ساخته می شوند، متعادل پیش بینی شوند. یا اگر در سطوح مسکونی ساخته می شوند، باید خدمات آنها پیش بینی شود. یا اینکه اگر در سطوح تجاری یا اداری ساخته می شوند، نباید باری بر دوش شهر باشند. بلكهبه كيفيت زندگي در شهر كمك نمايند .
در بارگذاری در داخل شهر موردی به نام عوارض داریم. ریشه عوارض از عارضه است. یعنی وقتی کسی عارضه ای برای شهر ایجاد می کند، باید بهای آن عارضه را بپردازد. در موقع برنامه ریزی برای عارضه باید به تمام جوانب آن توجه شود. به پارکینگ، ترافیک و تاثیراتی که از خود بر شهر باقی می گذارد، باید فکر شود و این جزو وظایف کمیسیون ماده 5 است. تلاش می کنیم که این کمیسیون را در مسیر اصلی خود قرار دهیم و به وظایف قانونی آن توجه کنیم.
;
با متخلفان در زمینه قوانین شهرسازی چگونه برخورد می کنید؟
ما قوانینی در این حوزه داریم. هم در قانون منع فروش و هم در قانون شورای عالی و هم قانون مجازات اسلامی به این مورد اشاره شده است. منتهی سال هاست که با کسی به خاطر تخلف از ضوابط شهرسازی برخورد حقوقی نشده است، اما اگر لازم باشد ما از ابزار حقوقی در كل كشور ;استفاده می کنیم.
در مورد بافت های فرسوده چه نظری دارید. این بافت ها چطور باید احیا شوند، در حالی که ما با مشکل تملک این بافت ها نیز مواجهیم.
اول باید بافت های فرسوده را دسته بندی کنیم، چون مشکلات بافت های فرسوده مشابه هم نیست. ما بافت های حاشیه ای را داریم که اصطلاحا به آنها اسکان غیررسمی می گوییم و این مناطق به مرور شکل پیدا کرده اند. بافت های تاریخی را هم داریم که واجد ارزش های فرهنگی تاریخی هستند. برخی از این بافت ها از تراکم بسیار بالا رنج می برند؛ هم از تراکم بالای خانوار در هکتار و هم از تراکم بالای نفر در هکتار. بنابراین در این مجموعه ها شیوه برخورد ما باید متفاوت باشد. به نظر می رسد تعاریفی که قبلا به تصویب رسیده، ریزدانگی، نفوذپذیری و عرض معبر صرفا کافی نیست. این تعاریف و باید تعاریف گسترده تری را برای شیوه برخورد متناسب داشته باشیم که در دستور کار شورای عالی است.
مدیریت ناکارآمد شهری را هم از معضلات حوزه معماری و شهرسازی عنوان کردید. این معضل چگونه حل شدنی است؟
مطمئنا اگر در انتخاب مدیران در اداره امور شهرها دقت بیشتری بکنیم و سعی کنیم از بهترین عناصر متخصص در حوزه های مربوطه استفاده کنیم مطمئنا جواب می گیریم.
;
در وزارتخانه این موضوع را در دستور کار دارید؟
این موضوع جزو وظایف ما نیست، ولی جزو مواردی است که زنگ هشدار آن را به صدا درآورده ایم. طبیعتا هر مدیر ارشدی در انتخاب خود باید به این موضوع توجه و مدیرانی را انتخاب کند که در حوزه های تخصصی خود جزو بهترین های آن تخصص تلقی می شوند و وجدان عمومی جامعه معمولا در این مورد قضاوت می کند. طبیعتا اگر به این موضوع توجه و دقت وافر شود، نتیجه می گیریم.
انتهای پیام/
کد خبر: 0224
;
