
- سونای درختی رودخانه خاموش دایچی در ژاپن هم پروژه معماری سال و هم پروژه تفریح و تندرستی سال ۲۰۲۶ دیزین شد.
- برندگان نهمین دوره جوایز دیزین در ۱۱ کشور قرار دارند و جوایز در ۱۹ بخش معماری اهدا شد.
- دانشگاه پرستیژ در هند بامی ۹ هزار مترمربعی با ۴۶۳ سکوی پلکانی دارد که میتواند آمفیتئاتری با ظرفیت حداکثر ۹ هزار نفر باشد.
- پروژه پارک جگوار در مکزیک شامل دیواری آهکی به طول ۱۸ کیلومتر برای حفاظت از بیش از هزار هکتار جنگل و فراهمکردن گذر حیاتوحش است.
- خانه خاک کوبیده در ویلتشر با مصالح محلی و پسماندهای تخریبشده ساخته شده و بهعنوان سکوی آزمایشی برای معماری خاک کوبیده در اروپا توصیف شده است.
سونای درختیای که سازه آن با جنگل اطراف درهم میآمیزد، پس از معرفی برندگان ۱۹ بخش معماری در مراسمی در لندن، بهعنوان پروژه معماری سال ۲۰۲۶ جوایز دیزین انتخاب شد.
برندگان نهمین دوره جوایز سالانه دیزین در ۱۱ کشور قرار دارند؛ از جمله کانادا، فرانسه، هند، ژاپن و مکزیک. سونای درختی «رودخانه خاموش دایچی» (Daichi Silent River Tree Sauna) از شرکت دایچی، علاوه بر کسب جایزه پروژه معماری سال، عنوان پروژه سال در بخش تفریح و تندرستی را نیز به دست آورد.
درخشش دوباره پروژههای تفریح و تندرستی
داوران این پروژه زیستدوست را «بهزیبایی مینیمال و برخوردار از وجهی معنوی» توصیف کردند و افزودند: «این پروژه کاملاً تازه و نوآورانه است و پیش از این نمونهای از آن دیده نشده است.»
این دومین سال پیاپی است که برنده بخش تفریح و تندرستی، عنوان کلی بخش معماری را نیز کسب میکند؛ سال گذشته این عنوان به پروژهای از هرتزوگ و دو مورون رسید.
پروژه برگزیده سال در رقابت با برندگان دیگر بخشها انتخاب شد؛ از جمله ساختمانی بزرگ با نمای آجری در هند که از چاههای پلکانی الهام گرفته، خانهای روستایی در بریتانیا با دیوارهای خاک کوبیده تثبیتنشده و پروژهای در مکزیک با دیوار آهکی ۱۸ کیلومتری که امکان عبور حیاتوحش را فراهم میکند.
از دیگر برندگان بخشهای معماری میتوان به پروژهای مسکونی اشاره کرد که گویی از دل چشمانداز طبیعی سر برآورده است؛ همچنین سکوی تماشایی که یادآور حلقهای نقرهای و غولآسا بر محل دفن وایکینگی افسانهای است. در ادامه، برندگان بخشهای مختلف معرفی میشوند.
پروژه معماری و تفریح و تندرستی سال: سونای درختی رودخانه خاموش دایچی
این پروژه در جنگلی در استان کاناگاوا، در جنوبغربی توکیو قرار دارد و بخشی از مجموعه اقامتی «رودخانه خاموش دایچی» است؛ مجموعهای که کلبههای مهمان و فضاهای دیگری برای سونا را نیز دربرمیگیرد.
ایده اصلی این بود که درختان جزئی از معماری به نظر برسند؛ ازاینرو، درختان هم نقش تکیهگاه دارند و هم ویژگی شاخص سازهای ساده و کمپیرایه را شکل میدهند.
هیئت داوران اصلی گفت: «تفریح و تندرستی به سلامت روان هم مربوط است و این پروژه بهخوبی به آن میپردازد.» داوران افزودند: «این بنا پیوندی معنوی میان انسان و طبیعت برقرار میکند.»
پروژه خانه شهری سال: خانه آمامی
دفتر محلی ساکای آرشیتکتس برای خانهای مستقل از شبکههای خدماتی در جزیره آمامی اوشیما، واقع در مجمعالجزایر آمامی در ساحل جنوبی ژاپن، جایزه پروژه خانه شهری سال را دریافت کرد.
طراحی خانه از مصالح و صنایعدستی سنتی منطقه تأثیر گرفته است و افزایش شرایط جوی حدی در جزیره نیز انگیزهای برای توسعه آن بوده است.
هیئت داوران اصلی گفت: «این خانه نشان میدهد چگونه میتوان با زیربنایی اندک و در پیوندی نزدیک با طبیعت، پایدار زندگی کرد.» آنان افزودند: «در دوران بحران اقلیمی، این پروژه راهکاری ممتاز برای خودکفایی انرژی ارائه میدهد و در عین حال، چیدمان و مصالح خانه سنتی ژاپنی را هوشمندانه بازتفسیر میکند.»
پروژه خانه روستایی سال: جیانگ دنگ لو
دفتر طراحی شیسوئو برای پروژه جیانگ دنگ لو در استان آنهویی چین، جایزه خانه روستایی سال را کسب کرد.
ساختمان جمعوجور پروژه تا حدی بر پایههایی مرتفع قرار گرفته تا گویی بر فراز زمین شیبدار کنار رودخانه شناور است. در ساخت آن از قطعات فولاد ضدزنگ دورریزِ کارخانه متعلق به کارفرما استفاده شده است.
داوران گفتند: «این پروژه با ظرافتی چشمگیر در بستر خود جای گرفته و نتیجه آن زیباست.» آنان افزودند: «استفاده نوآورانه از مصالح در دسترس، طراحی سنجیده پروژه و کیفیت چشمگیر نور و گشودگی فضا، با وجود سطح زیربنای کم، قابل توجه است.»
پروژه مسکونی سال: لا کِرولا
ریباس و ریباس آرکیتکتوس برای پروژه لا کِرولا در منطقه اوردینو، آندورا، جایزه پروژه مسکونی سال را دریافت کرد.
این مجموعه از هفت بلوک با شکلهای نامنظم تشکیل شده که در دامنه دره قرار گرفتهاند و با سنگ لوح محلی پوشیده شدهاند. پنجرههای عقبنشسته و بازشوهای نما نیز به تراسهای روباز دید دارند.
داوران طراحی متفاوت این مجموعه را «پروژهای عامدانه اکسپرسیونیستی در ستایش فرمهای تکرارناپذیر» خواندند و گفتند: «این پروژه واکنشی عامدانه به مسکنهای تیپوار است که تکرار در مرکز آنها قرار دارد. اثری نامتعارف، منحصربهفرد، بحثبرانگیز و بسیار صریح است.»
در پی آتشسوزی اخیر، هر هفت ساختمان این مجموعه که هنوز مسکونی نشده بودند، آسیب دیدند. این پروژه همچنین در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ برنده بخش خود شد.
بازسازی خانه سال: خانه هانییاسو
دفتر معماری محلی آاتیسمو برای بازسازی خانه هانییاسو در شهر ساحلی کاماکورا، ژاپن، جایزه بازسازی خانه سال را دریافت کرد.
این خانه یکطبقه که در سال ۱۹۶۷ ساخته شده بود، پس از آنکه یک توفان پایداری سازهای آن را مختل کرد، تا چارچوب چوبی برهنه شد. سپس دیوارهایی با بافت زبر و رگههایی از خاک رس، خاک و پودر فلز به آن افزوده شد تا لعاب سرامیکی را تداعی کند.
داوران از توجه پروژه به «تاریخ معماری و صاحبان خانه» تقدیر کردند و افزودند: «این اثر در عین زیباییشناختی بودن، کارکردی هم هست و پایداری لرزهای ساختمان را هوشمندانه بهبود میدهد.»
پروژه توسعه خانه سال: گلمراد
دفتر ایرانی زاوا آرشیتکتس برای پروژه گلمراد در تهران جایزه توسعه خانه سال را دریافت کرد. این پروژه با مجموعهای از قوسهای همپوشان، رنگهایی از طیف سفالی تا آبی را به کار گرفته است.
توسعه بنا، خانهای را که پیشتر ویلای آخر هفته بود به محل سکونت دائمی تبدیل کرده است. سقفهای قوسی و همپوشان چنان به نظر میرسند که بهشکلی ارگانیک از خانه رشد کردهاند.
داوران این توسعه را «سرزنده و برخوردار از حس آزادی» دانستند و گفتند: «این طرح خانه قدیمی را دستکاری نمیکند؛ بلکه به نظر میرسد آن را در مسیری بسیار پیشبینیناپذیر و بهشکلی ارگانیک گسترش میدهد.» آنان افزودند: «این پروژه هوشمندانه و مفرح است و رنگهایش از قصد طراح برای لذتبردن از زندگی حکایت میکنند.»
این پروژه در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ نیز برنده بخش خود شد.
پروژه مدنی سال: بازار مرکزی زاندو
دفتر فرانسوی تینک تنک آرکیتکچر برای طراحی بازاری هندسی از آجر و بتن در کینشاسا، جمهوری دموکراتیک کنگو، جایزه پروژه مدنی سال را دریافت کرد.
ساختمان جدید با ظرفیت استقرار ۲۰ هزار فروشنده، جایگزین بازاری تاریخی در همان محل پایتخت شده است. بازار پیشین پس از آن تخریب شد که نگهداری ناکافی و شمار بیش از حد فروشندگان، کارایی آن را از بین برد.
هیئت داوران اصلی گفت: «پروژهای جسور و قدرتمند با ایدههای معماری جالب و ظرفیتی چشمگیر برای خدمترسانی به جامعه در مقیاسی بزرگ است.» داوران افزودند: «تنوع فضاها امکان فعالیتهای فراوان را فراهم میکند و مصالح بهکاررفته ساده، اما پایدارند.»
پروژه فرهنگی سال: مرکز اسماعیلی هیوستون
فرشید موسوی آرشیتکچر برای مرکز اسماعیلی خود در هیوستون ایالات متحده، جایزه پروژه فرهنگی سال را کسب کرد.
این ساختمان و باغهای گسترده پیرامونش نخستین مرکز اسماعیلی در ایالات متحده است. این مرکز یکی از چندین مرکزی است که امام کنونی، رهبر معنوی جامعه مسلمانان شیعه اسماعیلی، سفارش ساخت آنها را داده تا فضایی برای عبادت و تبادل فرهنگی فراهم کنند.
داوران این مجموعه را «فضایی اجتماعی بسیار موفق» توصیف کردند که «گونهشناسی معماریِ متمرکز بر هویت اسماعیلی را بهشکلی معاصر بازتفسیر و بازآفرینی کرده، نه آنکه صرفاً به ارجاعی دروننگرانه به آن بسنده کند».
آنان افزودند: «رابطه بنا با نور چشمگیر است و جزئیات و مصالح آن کیفیتی استثنایی دارند.»
پروژه محیط کار کوچک سال: خانه نجار
دفتر چینی پرایمری آرکیتکتس برای استودیویی در شینیانگ چین، با سقفی چوبی و موجدار، جایزه پروژه محیط کار کوچک سال را دریافت کرد.
این پروژه استودیوی یک نجار محلی است و هم فضای کار او و هم کارگاه صنایع چوبی را دربرمیگیرد؛ کارگاهی که برای عموم نیز باز است.
داوران آن را «پروژهای زیبا که فراتر از شرح خواستههای اولیه میرود» خواندند و افزودند: «معماری بنا کارکرد آن را بازتاب میدهد و فضاهایی فراهم میکند که بهشکلی هوشمندانه فعالیتهای مختلف را ممکن میسازند.»
پروژه محیط کار بزرگ سال: فلورنتیا ویلج
دفتر معماری ترنر ورکز برای پروژه فلورنتیا ویلج در لندن، جایزه پروژه محیط کار بزرگ سال را دریافت کرد.
این دفتر کارخانه نساجی قدیمی در محدوده انبارهای هرینگِی لندن را به مرکزی برای فعالیتهای خلاقانه تبدیل کرد. این مجموعه کارگاهها، استودیوها و واحدهای صنعتی انعطافپذیر با مساحت ۴۶ تا ۱٬۴۰۰ مترمربع، در کنار فضاهای اجتماعی و یک کافه را دربرمیگیرد.
داوران، برنامهریزی، چیدمان و استفاده از مصالح و رنگ را «سنجیده» دانستند و از انعطافپذیری بالای بناها و طراحی فضاها برای تقویت حس اجتماع تمجید کردند. این پروژه در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ نیز برنده بخش خود شد.
پروژه آموزشی سال: دانشگاه پرستیژ
دفتر سانجی پوری آرشیتکتس برای ساختمان گسترده دانشگاه پرستیژ در ایندور هند، با نمای آجری، جایزه پروژه آموزشی سال را دریافت کرد.
ویژگی شاخص پروژه، بام قابلاستفاده ۹ هزار مترمربعی آن است که با ۴۶۳ سکوی پلکانی شکل گرفته است. این سکوها میتوانند بهصورت فضاهای اجتماعی مستقل یا یک آمفیتئاتر واحد با ظرفیت حداکثر ۹ هزار نفر به کار روند. طراحی بام از چاههای پلکانی سنتی هند الهام گرفته است.
هیئت داوران اصلی گفت: «این پروژه جهان خاص خود را میسازد. در کشوری با سنت پردیسهای زیبا، جایی که بیشتر ساختوسازهای جدید بر الگوهای غربی تکیه دارند، این پروژه قالب معمول را میشکند.» آنان افزودند: «حجمپردازی بام مقیاس بنا را کاهش میدهد و حیاطهای جالبی میسازد؛ فضاهایی که با مکان و اقلیم آن تناسب دارند.»
این پروژه در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ نیز برنده بخش خود شد.
پروژه میراث سال: تأسیسات المپیک
دفتر فرانسوی شارتیه-کورباسون آرشیتکتس برای تغییر کاربری گذرگاهی زیرزمینی و متروک در پاریس، جایزه پروژه میراث سال را دریافت کرد.
این دفتر در گذرگاهی زیر باغهای تروکادرو، یک سرویس بهداشتی عمومی ایجاد کرد. استفاده از فولاد ضدزنگ و فولاد اکسیدشده حالوهوایی صنعتی به فضا میدهد و در عین تأکید بر طراحی سنجیده و کارکردگرای آن، کاربری تازهای برایش تعریف میکند.
داوران گفتند: «دیدن اینهمه توجه و علاقه به گونهای از بنا که معمولاً ممکن است بیاهمیت تلقی شود، لذتبخش بود.» آنان افزودند: «پروژه در عین ایجاد هویت معماری، پیوند با معماری آیندهنگر قرن نوزدهم را حفظ میکند؛ اثری نامتعارف، اما نمادین.»
پروژه هتلداری سال: پرما
پروژه پرما از دفتر مولد آرکیتکتس در جزیره سیرفوس یونان، با حمایت مالی سندرسون، جایزه پروژه هتلداری سال را دریافت کرد.
این اقامتگاه ناهموار از پنج خانه مهمان تشکیل شده است. در ساخت بخش عمده مجموعه، بهجای برداشتن دامنه و ساختوساز روی آن، از مصالح استخراجشده هنگام عملیات ساختمانی استفاده شد.
داوران از «معماری چشمگیر» پروژه و نوآوری آن در امکانات برنامهریزی فضایی تمجید کردند و گفتند: «این پروژه در نحوه ارتباط با توپوگرافی، با استفاده سنجیده و بهینه از منابع، سطح کلی ساختوساز را هوشمندانه کاهش میدهد.»
این پروژه در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ نیز برنده بخش خود شد.
پروژه زیرساخت و حملونقل سال: ایستگاه مرکزی متروی ناپل
دفتر اسپانیایی معماری امبت برای ایستگاه مرکزی متروی ناپل در ایتالیا، جایزه پروژه زیرساخت و حملونقل سال را دریافت کرد.
ساختمان ۱۰ هزار مترمربعی با سقفی چوبی و موجدار، در تقابل با محیط مدرنیستی اطرافش طراحی شده است. هدف پروژه جایگزینی ورودی ساده متروی پیشین با میدان عمومی تازهای بود که پیوند بیشتری با بافت شهر داشته باشد.
داوران پروژه را «فضایی شهری موفق، ظریف و از نظر فضایی جالبتوجه» خواندند و افزودند: «این محیط مکانی غنی برای وقتگذرانی است، نه فقط فضایی برای سوارشدن به قطار. استفاده از چوب نیز چشمگیر است.»
پروژه کوچک سال: حلقه بیولفور
دفترهای محلی آرکیبیگ آرشیتکتس و اسیا آرکیتکچر برای سکوی تماشای چشمانداز در سیدیسفیوردور، ایسلند، جایزه پروژه کوچک سال را دریافت کردند.
این سازه با هدف تداعی حلقهای نقرهای و غولآسا طراحی شده که گفته میشود در محل دفن یک وایکینگ افسانهای قرار داشته است. سکو دسترسی به یالی در کوه بیولفور را بهبود میدهد و چشماندازهای متنوع شهر، دره و قلههای اطراف را برجسته میکند.
هیئت داوران اصلی این سکو را «مداخلهای حداقلی دانست که کشف چشمانداز را بهشکلی ساده اما پخته هدایت میکند» و افزود: «استفاده حداقلی از مصالح، تجربه را به حداکثر میرساند.»
پروژه کاربری مختلط سال: مرکز تعالی یورک مینستر
دفتر معماری تونکین لیو برای دو ساختمان چوبی در دو سوی کلیسای جامع گوتیک یورک مینستر در یورک بریتانیا، جایزه پروژه کاربری مختلط سال را کسب کرد. این کلیسا در فهرست بناهای تاریخی درجه یک قرار دارد.
این دو ساختمان که مرکز تعالی مهارتهای صنایعدستی میراثی نام گرفتهاند، شامل بخش چهارگوش «هریتیج کواد» و ساختمان مثلثی «تکنولوژی هاب» هستند. هر دو بنا برای سنگتراشان شاغل، چشماندازی به کلیسای تاریخی یورک مینستر فراهم میکنند.
داوران گفتند: «ترکیب ساختمانها صادقانه و دارای ساختار سقفی منحصربهفرد است.» آنان افزودند: «مصالح به کارکردهای بنا اشاره دارند و با فراهمکردن فضایی برای فعالیت، الهامبخش نسل تازهای از صنعتگراناند.»
پروژه طراحی منظر و شهری سال: پارک جگوار
دفتر مکزیکی کولکتیوو سی۷۳۳ برای مجموعه اقدامات خود در پارک جگوار در تولوم مکزیک، جایزه طراحی منظر و شهری سال را دریافت کرد.
هدف پروژه حفاظت از یکی از زیستگاههای مهم جگوارها در منطقه است؛ زیستگاهی که حرکت این جانوران در آن بر اثر جادهسازی، توسعه و گردشگری مختل شده بود.
پروژه شامل دیواری آهکی به طول ۱۸ کیلومتر است که ضمن حفاظت از بیش از هزار هکتار جنگل، امکان عبور حیاتوحش را فراهم میکند. شبکهای از مرزها، مسیرهای دسترسی و امکانات بازدیدکنندگان نیز برای حفاظت از زیستگاه جانوران و فراهمکردن امکان گشتوگذار مردم در منطقه طراحی شده است.
داوران پروژه را «ریشهدار در بستر خود و مناسب مردم محلی و گردشگران» دانستند و افزودند: «با وجود محدودیت بودجه و مصالح، مداخلات تجربهای نزدیک و صمیمی از چشمانداز پدید میآورند و بهخوبی به کمبود آب، کاشت گونههای بومی و انعطافپذیری برای پروژههای مختلف اجتماعی میپردازند.»
ساختمان پایدار سال: خانه خاک کوبیده
خانه خاک کوبیده، طراحیشده بهدست تاکی دیزاین استودیو در ویلتشر بریتانیا و با حمایت مالی میشلمرش، جایزه ساختمان پایدار سال را دریافت کرد.
این خانه روستایی در محل یک کارخانه آجرپزی قدیمی ساخته شده است. دیوارهای آن از خاک رس موجود در محل و سنگدانهای ساخته شدهاند که از پسماند تخریبشده و خردشده به دست آمده است؛ مصالح در قالب خاک کوبیده تثبیتنشده به کار رفتهاند.
از آنجا که ساختوساز با خاک در چنین مقیاسی در بریتانیا هنوز بهطور گسترده آزموده نشده، داوران پروژه را «نمونهای رادیکال از نوآوری در مصالح» خواندند و گفتند: «این خانه برای سکونت دو نفر بزرگ است، اما سکوی آزمایشی ارزشمندی به شمار میرود که میتواند راه را برای گسترش معماری خاک کوبیده در اروپا هموار کند.»
این پروژه در رأیگیری عمومی سال ۲۰۲۶ نیز برنده بخش خود شد.
بازسازی پایدار سال: بانک مرکزی هلند
شرکت هلندی مکانئو برای بازسازی گسترده ساختمان بانک مرکزی هلند در آمستردام، جایزه بازسازی پایدار سال را کسب کرد.
در این پروژه، برجی ۱۴ طبقه باز شد و خزانه طلای پیشین نیز گشوده شد. ساختمان بانک مرکزی هلند که در سال ۱۹۶۸ ساخته شده، بهطور کامل بازسازی شد؛ بنایی که برخی آن را زشتترین ساختمان کشور توصیف کرده بودند.
هیئت داوران اصلی این طرح را «دگرگونی تحسینبرانگیز یک ساختمان متعلق به دوران بروتالیسم» خواند و به تلاش برای سازگارکردن آن با کاربری متفاوت، همزمان با توجه به ملاحظات مصالح و انرژی، اشاره کرد.
درباره جوایز دیزین ۲۰۲۶
جوایز دیزین از معتبرترین جوایز بینالمللی برای معماران و طراحان به شمار میرود. نهمین دوره این جوایز با همکاری شرکت فناوری جهانی تریمبل برگزار شد. تریمبل با ارائه راهکارهای یکپارچه سختافزاری و نرمافزاری، به طراحان کمک میکند شیوه شکلدادن به فضاها و ساختمانها را متحول کنند و بهرهوری را افزایش دهند. همکاری تریمبل با جوایز دیزین نشاندهنده تعهد مستمر این شرکت به الهامبخشی و پشتیبانی از خلاقیت برتر در سراسر جهان است.
ترجمه و تنظیم: صما




