معماری باز برای عموم شهر
خانه اپرای بزرگ شانگهای؛ فضایی برای همه نه فقط صاحبان بلیت گران
- خانه اپرای بزرگ شانگهای با طراحی اسنوهتا افتتاح شد.
- این بنا شامل سه سالن نمایش با مجموع ۴۲۰۰ صندلی است.
- سقف ساختمان به‌عنوان سکوی تماشا و تفرجگاه عمومی طراحی شده است.
- معماران هدف خود را ایجاد فضایی باز و متعلق به همه شهروندان اعلام کرده‌اند.
خانه اپرای بزرگ شانگهای (Shanghai Grand Opera House) این هفته افتتاح می‌شود و نقطه عطفی برای این شهر چینی است که مقصد فرهنگی مهم جدیدی را به خود می‌بیند. این مجموعه جدید که در امتداد رودخانه هوانگ‌پو (Huangpu River) قرار گرفته، انتظارات را برآورده می‌کند. این بنا با طراحی استودیوی مشهور نروژی معماری اسنوهتا (Snøhetta) conceived شده است تا اجراهای پیشرفته، معماری مجسمه‌ای و فضای عمومی سبز و پیاده‌محور را در کنار هم گرد آورد.
کاوش در خانه اپرای بزرگ جدید شانگهای
این بنا در زمینی وسیع و پاکیزه قرار دارد و رو به رودخانه و شهر است و در دل پارکی جای گرفته که برای همه آزاد و باز است. اسنوهتا، که پروژه‌های شاخص گذشته‌اش شامل خانه اپرای اسلو (Oslo Opera House) و سقف نوآورانه و قابل دسترس آن است که با آب‌کنار شهر درآمیخته، تمام تلاش خود را به کار گرفته تا ساختمانی بسازد که به همین شکل با محیط اطرافش ارتباط برقرار کند. این سازه خم می‌شود و می‌پیچد، به شهر تعظیم می‌کند و با زمین تماس می‌گیرد تا بازدیدکنندگان را به داخل و بر پشت‌بام خود دعوت کند؛ بامی که مانند سکوی تماشا یا تفرجگاهی گسترده شده است.
در زیر، سقف خمیده است و به گفته معماران، «به جزر و مد رودخانه هوانگ‌پو پاسخ می‌دهد» و همه چیز را در زیر خود یکپارچه می‌کند؛ از رستوران‌ها و مسیرهای رفت‌وآمد گرفته تا فضاهای آموزشی و سالن‌های نمایش. آنها می‌افزایند: «سقف به صحنه‌ای، سکوی تماشا و محل تجمعی تبدیل می‌شود که در تمام طول سال قابل دسترس است و حس مالکیت مشترک را تقویت می‌کند. یک پلکان مارپیچ زمین و بام را به هم متصل می‌کند و قاب‌هایی از منظره رودخانه و خط آسمان شهر می‌سازد و خودِ حرکت را به بخشی تعیین‌کننده از تجربه عمومی تبدیل می‌کند.»
در داخل، خانه اپرا سطحی به وسعت تقریبی ۱۴۶ متر مربع را پوشش می‌دهد و شامل سه سالن نمایش (در مجموع ۴۲۰۰ صندلی) است که برای میزبانی هر چیزی از اپرای سنتی و موسیقی کلاسیک تا تولیدات تجربی‌تر و معاصر طراحی شده‌اند.
ساختمان عمدتاً سفید است و تمیز و مینیمال نگه داشته شده و در برابر آفتاب گرم منطقه می‌درخشد. به همین دلیل، حجم‌های قرمز پررنگ در لابی اصلی و مسیرهای رفت‌وآمد، «بازیگوشانه» خودنمایی می‌کنند، زیرا شیشه‌های گسترده نما نور طبیعی فراوانی را به داخل راه می‌دهند. این ویژگی‌ها شاید به قرمز تیره جعبه‌های سنتی تئاتر اشاره داشته باشند؛ اما چیدمان این حجم‌ها بر اساس اصول مدرن آکوستیک طراحی شده تا بهترین محیط ممکن برای اجراها و عملکرد کلی مجموعه فراهم شود.
در همین حال، هر یک از سه سالن نمایش با شخصیت مستقل خود طراحی شده‌اند. پالت رنگی هر سالن به‌طور ظریفی تغییر می‌کند و از رنگ‌های تیره‌تر به روشن‌تر (از سالن بزرگ‌تر به کوچک‌تر) گذر می‌کند. این کار نه‌تنها سلسله‌مراتبی ملایم میان آنها ایجاد می‌کند، بلکه شخصیت متمایز هر سالن را نیز برجسته می‌سازد.
هر یک از این صحنه‌ها که تالار هارمونی (Harmony Hall)، تئاتر اوج (Soar Theatre) و صحنه باز (Open Stage) نام دارند، از نظر آکوستیک و سایر الزامات فنی به‌دقت تنظیم شده‌اند. فراتر از امکانات مدرن اجرا در قرن بیست‌ویکم، این سالن‌ها از طریق صندلی‌های پلکانی دقیق، انعطاف‌پذیری داخلی و تأکید بر نزدیک‌کردن مخاطب به برنامه زنده، ضیافتی بصری نیز فراهم می‌کنند.
هدف، به گفته معماران، نزدیک‌شدن به معماری اجرا به‌عنوان «گونه‌شناسی باز» است؛ فضایی که به همه و به شهر تعلق دارد، نه چیزی انحصاری که فقط برای دارندگان بلیت گران‌قیمت باشد. اسنوهتا توضیح می‌دهد که با خانه اپرای بزرگ جدید شانگهای، از تجربه موفقیت‌های گذشته مانند خانه اپرای اسلو استفاده کرده و آن را با سایت و مخاطب خاص این شهر بندری پرجنب‌وجوش چین تطبیق داده است.
این استودیو می‌نویسد: «فراتر از نقش آن به‌عنوان یک مکان اجرا، خانه اپرا چارچوبی مشترک برای بیان هنری و زندگی مدنی ایجاد می‌کند. صحنه‌های آن میزبان اجراهای در سطح جهانی هستند، در حالی که فضاهای عمومی آن تجربه فرهنگ را فراتر از سالن نمایش و به زندگی روزمره شهر می‌برند.»
ترجمه و تنظیم: صما
