گزارش نظارتی استرالیا چه می‌گوید؟
برچسب «بدون سیلیس» روی سطوح معدنی؛ ادعایی که هنوز پشتوانه علمی ندارد
- مطالعه دانشگاه Wollongong نشان داد گرد و غبار چهار محصول با برچسب «بدون سیلیس کریستالی» حاوی بیش از ۱٪ سیلیس کریستالی است.
- اداره مرزی استرالیا هشدار داده که برچسب‌های «بدون سیلیس کریستالی» ممکن است نادرست باشند.
- Safe Work Australia اعلام کرده هیچ شواهد سم‌شناسی برای آستانه «ایمن» سیلیس کریستالی وجود ندارد.
- پژوهش درباره ترکیب و اثرات بهداشتی محصولات جایگزین سنگ مهندسی همچنان محدود است.
- کنترل‌های مهندسی و تجهیزات حفاظت فردی هنگام پردازش هر نوع سنگ، حتی محصولات بدون سیلیس، ضروری است.
با ممنوعیت سنگ مهندسی حاوی سیلیس کریستالی در استرالیا، تولیدکنندگان سطوح معدنی به سرعت محصولات «بدون سیلیس» را روانه بازار کرده‌اند. اما گزارش بازبینی Safe Work Australia (دسامبر ۲۰۲۵) نشان می‌دهد که شواهد علمی در این زمینه محدود و نامشخص است.
آنچه در بازار می‌گذرد
شرکت Alpha Surfaces یکی از تولیدکنندگانی است که سطوح معدنی بدون سیلیس کریستالی را عرضه می‌کند. این شرکت ادعا می‌کند محصولاتش تا ۹۰٪ محتوای بازیافتی دارند بدون اینکه دوام یا انعطاف‌پذیری طراحی را فدا کنند.
اما سوال اصلی این است: آیا «بدون سیلیس» به معنای «ایمن» است؟
یافته‌های کلیدی گزارش نظارتی
مطالعه دانشگاه Wollongong که در گزارش Safe Work Australia منتشر شده، چهار محصول با برچسب «بدون سیلیس کریستالی» را آزمایش کرد و دریافت که گرد و غبار منتشرشده پس از پردازش آن‌ها حاوی بیش از ۱٪ سیلیس کریستالی است.
گزارش دو توضیح ممکن ارائه می‌دهد: تولیدکنندگان از نمونه‌های قدیمی سنگ مهندسی برای بازاریابی استفاده کرده‌اند یا محتوای سیلیس بر اساس مواد اولیه محاسبه شده، در حالی که فرآیند تولید خود می‌تواند سیلیس کریستالی تولید کند.
اداره مرزی استرالیا (ABF) نیز هشدار داده است: «برچسب‌هایی مانند “بدون سیلیس کریستالی” ممکن است نادرست باشند. تنها بر اساس برچسب قضاوت نکنید.»
شکاف پژوهشی درباره مواد جایگزین
گزارش Safe Work Australia صریحاً اعلام می‌کند: «تا کنون، پژوهش درباره ترکیب محصولات جایگزین، موادی که هنگام فرآوری منتشر می‌شوند و اثرات بهداشتی مرتبط با آن‌ها محدود بوده است.»
این گزارش می‌افزاید که مطالعه دانشگاه Wollongong «نمی‌تواند شواهد قاطعی درباره اثرات بهداشتی فرآوری محصولات جایگزین ارائه دهد» و نیاز به «پژوهش مستقل بیشتر و مستمر، از جمله مطالعات طولی» را توصیه می‌کند.
وضعیت نظارتی
استرالیا در حال گذار از استانداردهای مواجهه شغلی (WES) به محدودیت‌های مواجهه شغلی (WEL) از ۱ دسامبر ۲۰۲۶ است. برای سیلیس کریستالی قابل تنفس، حد مجاز فعلی ۰.۰۵ mg/m³ است و این مقدار تغییری نکرده است.
برای محصولاتی که ادعا می‌شود «بدون سیلیس» هستند اما در واقع حاوی کمتر از ۱٪ سیلیس کریستالی هستند، Safe Work Australia صراحتاً می‌گوید: «در حال حاضر هیچ شواهد سمی‌شناسی برای یک آستانه “ایمن” از محتوای سیلیس کریستالی وجود ندارد».
آنچه معماران باید بدانند
Safe Work Australia توصیه می‌کند که مستقل از اینکه یک محصول «بدون سیلیس» برچسب خورده باشد، کنترل‌های مهندسی و تجهیزات حفاظت فردی مناسب هنگام پردازش هر نوع سنگ ضروری است.
برای متخصصان تعیین مشخصات فنی، این موضوع به طور فزاینده‌ای به معنای نگاه فراتر از ظاهر بصری ماده است. درک اینکه یک محصول چه چیزی در خود دارد، چگونه تولید می‌شود، چه تأثیرات زیست‌محیطی دارد و چه شواهدی از عملکرد آن وجود دارد، به بخش مرکزی انتخاب مسئولانه مواد تبدیل شده است.
پایداری و گواهینامه‌ها
تولیدکنندگانی مانند Ecosurfaces (با استفاده از شیشه بازیافتی) و Aurea Stone (با ۱۰۰٪ جریان شیشه بازیافتی) اعلامیه‌های زیست‌محیطی محصول (EPD) برای محصولات بدون سیلیس خود ارائه می‌دهند. اما این EPDها اسنادی هستند که تولیدکننده سفارش داده و شخص ثالث تأیید کرده، و PCR و روش LCA توسط خود تولیدکننده انتخاب می‌شود.
سطوح معدنی بدون سیلیس یک راه‌حل انتقالی با جهت‌گیری درست پس از ممنوعیت سنگ مهندسی است، اما برچسب «بدون سیلیس» در سطح نظارتی هنوز قابل اعتماد نیست و پژوهش درباره خطرات بهداشتی جایگزین‌ها در مراحل اولیه قرار دارد.
ترجمه و تنظیم: صما
